Nowy rok 2019 obfituje w kolejne, duże zmiany w prawie oświatowym. W dniu 30 listopada 2018 r. została opublikowana ustawa z 22.11.2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, której głównym celem jest wprowadzenie reformy szkolnictwa zawodowego.

Ustawa jednak wprowadza również liczne zmiany, m.in. w zakresie dotacji dla szkół i placówek publicznych i niepublicznych, zmiany w zakresie udzielania stypendiów dla uczniów, doprecyzowuje przepisy w sprawie zasad sporządzania arkuszy organizacji szkół oraz ustalania sieci szkół, wprowadza obowiązek zapewnienia możliwości spożycia gorącego posiłku w szkole podstawowej, wreszcie likwiduje kontrowersyjne regulaminy oceniania nauczycieli.

Zachęcam zatem do analizy poniższych zmian, z uwagi na nowe obowiązki i zadania jakie nakłada ustawa nowelizująca na organy prowadzące oraz dyrektorów szkół i placówek oświatowych.

Co się zmieniło od 1 stycznia 2019?

Dotacje dla szkół i placówek publicznych i niepublicznych:

  • Ustalanie kwot dotacji dla szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, poprzez wyłączenie ze wzoru określającego wskaźnik zwiększający, szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny.
  • Uszczegółowienie przepisów dotyczących ograniczenia kwot środków z dotacji, wypłacanych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, przeznaczonych na wynagrodzenia osób zatrudnionych w szkołach i placówkach publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne.
  • Zmiany sposobu dotowania publicznych szkół ponadpodstawowych prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe.
  • Dotowanie branżowych szkół II stopnia.
  • Doprecyzowanie przepisów dotyczących wyboru szkoły lub placówki wychowania przedszkolnego, która będzie otrzymywać dotację, w przypadku, gdy ten sam uczeń uczęszcza do dwóch szkół lub placówek.
  • Doprecyzowanie definicji organu rejestrującego, który jest podmiotem zobowiązanym do udzielania dotacji.

(Podstawa prawna: art. 14, art. 22, art. 24, art. 26, art. 27, art. 31, art. 31a i 31b, art. 33-36 ustawy z 27.12.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych)

Ustalanie planów sieci szkół publicznych.

Od 1.01.2019 r. w uchwale w sprawie ustalenia sieci szkół podstawowych wskazuje się adresy siedzib szkół podstawowych prowadzonych przez gminę oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Obwód szkoły, w tym szkoły podstawowej obejmującej strukturą organizacyjną część klas szkoły podstawowej lub szkoły filialnej, nie może posiadać części wspólnej z obwodem innej szkoły, z wyjątkiem szkoły podstawowej obejmującej strukturą organizacyjną część klas szkoły podstawowej lub szkoły filialnej, w zakresie klas nieobjętych strukturą organizacyjną tej szkoły. Z dniem 1.09.2019 r. uchwały podjęte na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe utracą moc obowiązującą. Uchwały te określają bowiem plan sieci szkół podstawowych w okresie przejściowym - tj. od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. Analogicznie kwestia ta przedstawia się w odniesieniu do powiatów.

Z tego względu, zarówno gminy jak i powiaty będą zobowiązane do ustalenia planu sieci szkół od dnia 1.09.2019 r. Ustalając plan sieci, j.s.t. będą musiały opierać się na znowelizowanych zapisach ustawy - Prawo oświatowe.

(Podstawa prawna: art. 39 ust. 5a i 5b ustawy z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe)

Arkusz organizacyjny.

Wprowadza się obowiązek zaopiniowania projektu arkusza organizacji przez dyrektora szkoły prowadzonej przez osobę fizyczną lub osobę prawną wówczas, gdy spełnione zostaną warunki określone w art. 25¹ ust. 2 ustawy z 23.05.1991 r. o związkach zawodowych – w zakresie dotyczącym przedstawiania dyrektorowi szkoły lub przedszkola przez właściwą zakładową organizację związkową informacji o łącznej liczbie członków tej organizacji na terenie danej jednostki organizacyjnej (szkoły, przedszkola).

(Podstawa prawna: art. 110 ust. 2a ustawy z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe)

Obowiązek zapewnienia ciepłego posiłku oraz pomieszczenia umożliwiającego jego spożycie.

Uznając zasadność zapewnienia ciepłego posiłku dzieciom uczęszczającym do szkoły podstawowej, ustawodawca zdecydował się na wyodrębnienie powyższego zadania, dokonując sformułowania omawianego obowiązku w postaci szczegółowego wskazania w ustawie – Prawo oświatowe. W aktualnym stanie prawnym nie istnieje obowiązek prowadzenia stołówki szkolnej, zatem w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę. Korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej jest odpłatne, a wysokość opłat za posiłki ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę.

(Podstawa prawna: art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe)

System Informacji Oświatowej.

  • Ustawa uszczegóławia zakres danych gromadzonych w bazie danych systemu informacji oświatowej (SIO), dotyczących liczby uczniów objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną, o dane dotyczące ilu z tych uczniów posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
  • Rozszerza zakres gromadzonych danych, o których mowa w art. 12 ustawy o SIO o informację o dacie przedłożenia w szkole lub placówce opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i dacie zakończenia realizacji wczesnego wspomagania rozwoju, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych i kształcenia specjalnego zorganizowanych na podstawie odpowiednio opinii lub orzeczenia.
  • W zbiorze danych szkół i placówek zmienia się sposób gromadzenia danych dziedzinowych dotyczących powierzchni gruntów, obiektów budowlanych oraz pomieszczeń szkoły i placówki oświatowe.
  • Wprowadza się możliwość przekazywania do bazy danych SIO aktualnych danych dotyczących imienia i nazwiska dyrektora szkoły, placówki lub zespołu szkół i placówek.
  • Rozszerza się zakres danych, które mogą być pozyskiwane z bazy danych SIO przez okręgowe komisje egzaminacyjne w związku z organizacją egzaminów; w ramach procedury przyznawania danych dostępowych do bazy SIO, wprowadza się możliwość przyznawania danych dostępowych oraz zablokowania dostępu do bazy danych SIO, w danej jednostce, przez upoważnionego na piśmie.

Do 30 marca i 30 września 2019 r. szkoły i placówki oświatowe mają obowiązek sporządzenia SIO.

(Podstawa prawna: Ustawa z 15.04.2011 r. o systemie informacji oświatowej)

Rekrutacja do szkół prowadzących kształcenie zawodowe

Do I klasy branżowej szkoły I stopnia będzie się przyjmowało młodocianych pracowników, którzy oprócz świadectwa ukończenia szkoły podstawowej mają także umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu. W niektórych zawodach podstawa programowa przewiduje uzyskanie umiejętności kierowania pojazdem silnikowym. W związku z tym kandydat będzie zobowiązany posiadać orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W przypadku zawodów, w których podstawa programowa przewiduje, możliwe będzie także przygotowanie uczniów do uzyskania prawa jazdy kategorii C lub C+E. Kandydaci będą zobowiązani przedstawić orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Także w przypadku zawodów związanych z pracą na statku kandydaci powinni posiadać orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa zdrowia o zdolności do pracy na statku. Przepisy dotyczą już rekrutacji na rok szkolny 2019/20.

(Podstawa prawna: art. 130 ust. 7a, art. 134. ust. 1 pkt 3-5, art. 135, art. 136 ust. 1 pkt 2a-2c ustawy z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe)

Likwidacja regulaminów oraz ocena pracy nauczycieli

Ze szkół znika – wprowadzony w dniu 1.09.2018 r. obowiązek opracowywania przez dyrektorów regulaminów oceniania nauczycieli. O likwidację regulaminów oceniania od początku apelowali związkowcy, podkreślając, że spowoduje chaos i sprawi, że nauczyciele będą różnie oceniani za to samo. MEN zatem uznał, by jakość pracy pedagogów była weryfikowana jedynie na podstawie rozporządzenia i już przygotował projekt jego nowelizacji. Resort edukacji wycofał się również z trzyletniego terminu obowiązkowej oceny pedagogów - oceniani będą oni raz na pięć lat.

(Podstawa prawna: art. 6a ustawy z 26.01.1982 r. - Karta Nauczyciela)

Co się zmienia od 1 września 2019?

System Informacji Oświatowej

  • Ustawa uszczegóławia zakres danych gromadzonych w bazie danych systemu informacji oświatowej (SIO), dotyczących liczby uczniów objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną, o dane dotyczące ilu z tych uczniów posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
  • Rozszerza zakres gromadzonych danych, o których mowa w art. 12 ustawy o SIO o informację o dacie przedłożenia w szkole lub placówce opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i dacie zakończenia realizacji wczesnego wspomagania rozwoju, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych i kształcenia specjalnego zorganizowanych na podstawie odpowiednio opinii lub orzeczenia.
  • W zbiorze danych szkół i placówek zmienia się sposób gromadzenia danych dziedzinowych dotyczących powierzchni gruntów, obiektów budowlanych oraz pomieszczeń szkoły i placówki oświatowe.
  • Wprowadza się możliwość przekazywania do bazy danych SIO aktualnych danych dotyczących imienia i nazwiska dyrektora szkoły, placówki lub zespołu szkół i placówek.
  • Rozszerza się zakres danych, które mogą być pozyskiwane z bazy danych SIO przez okręgowe komisje egzaminacyjne w związku z organizacją egzaminów; w ramach procedury przyznawania danych dostępowych do bazy SIO, wprowadza się możliwość przyznawania danych dostępowych oraz zablokowania dostępu do bazy danych SIO, w danej jednostce, przez upoważnionego na piśmie.

Do 30 marca i 30 września 2019 r. szkoły i placówki oświatowe mają obowiązek sporządzenia SIO.

(Podstawa prawna: Ustawa z 15.04.2011 r. o systemie informacji oświatowej)

Reforma szkolnictwa zawodowego

Zmiany, które wejdą w życie od 1.09.2019 r. są dość znaczne i obejmują wszystkie obszary kształcenia zawodowego, między innymi: klasyfikację zawodów, podstawy programowe, wybór zawodu, w którym będzie kształciła szkoła, likwidację centrów kształcenia zawodowego i ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego, obowiązkowy egzamin zawodowy dla uczniów, staże branżowe dla nauczycieli uczących zawodu, zasady finansowania.

(Podstawa prawna: Ustawa z 7.09.1991 r. o systemie oświaty Ustawa z 14.12. 2016 r. – Prawo oświatowe, Ustawa z 26.01.1982 r. – Karta Nauczyciela)

Likwidacja szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych

Z dniem 1.09.2019 r. w systemie prawa będą funkcjonować szkoły publiczne i niepubliczne. Brak będzie natomiast szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Utrzymana zostanie możliwość zakładania niepublicznych szkół artystycznych o uprawnieniach szkół publicznych. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31.08.2019 r. w polskim systemie oświaty mogą funkcjonować jedynie szkoły podstawowe publiczne i szkoły podstawowe niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych.

(Podstawa prawna: art. 14, art. 168 ustawy z 14.12. 2016 r. – Prawo oświatowe)

 

Lidia Marciniak
product manager Oświata

 

Kompleksową wiedzę i narzędzia związane z nową KN znajdziesz w serwisie LEX Prawo Oświatowe
Dowiedz się jak uzyskać dostęp do serwisu LEX Prawo Oświatowe »