LEX Administracja Skarbowa

Nowości w aktualizacji CZERWIEC 2017
wtorek, 23 maja 2017 13:12

Oddając aktualizację Czerwiec 2017,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Monografie podatkowe

I. Ożóg (red.), Przestępstwa karuzelowe i inne oszustwa w VAT, WKP 2017

"Skala oszustw VAT w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce, jest ciągle niezwykle wysoka. Przestępczość z nimi związana ma charakter międzynarodowy i jest zorganizowana. Dlatego tak ważna jest każda wartościowa publikacja na ten temat. Książka ta stanowi aktualną, wyjątkowo interesującą pozycję dotyczącą tej problematyki, opracowaną przez praktyków prawa podatkowego, o wszechstronnym ujęciu. Niewątpliwie pragmatyczne podejście do tematu, oparte na licznych orzeczeniach sądów, opracowaniach naukowych i instytucjonalnych oraz interpretacjach urzędowych, podnosi wartość tej publikacji. Stanowi ona doskonały materiał badawczy, w szczególności dla osób pracujących nad stanowieniem prawa podatkowego i jego stosowaniem". - ze wstępu, prof. dr hab. Elżbieta Chojna-Duch

W opracowaniu omówiono m.in.:

- pojęcia dobrej wiary oraz należytej staranności i reguły ostrożności, od których zależy prawo do odliczenia VAT naliczonego,
- procedury weryfikacji kontrahentów,
- nieprawidłowości mające wpływ na prawo do odliczenia VAT naliczonego, w tym puste faktury, firmanctwo, nieważność czynności i pozorność transakcji,
- klauzulę nadużycia prawa na gruncie VAT,
- przestępstwa stawkowe związane ze stosowaniem koncepcji świadczeń złożonych lub ze świadomym błędnym kwalifikowaniem towarów lub usług,
- nieprawidłowości dotyczące dostaw transgranicznych opodatkowanych stawką preferencyjną,
- oszustwa w VAT związane z odwrotnym obciążeniem.

Autorzy wskazali również jak uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z nieuczciwością kontrahenta oraz omówili zasady odpowiedzialności karnej i karnoskarbowej za oszustwa podatkowe.

Komentarze praktyczne

D. Dąbrowska, Ceny transferowe - sprzedaż i dystrybucja towarów

Autorka komentuje zasady przygotowania dokumentacji podatkowej do transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, której przedmiotem jest sprzedaż lub zakup towarów w celu ich odprzedaży. Opracowanie zawiera opis konstrukcji dokumentacji podatkowej sporządzanej na poziomie lokalnym (tzw. local file) oraz właściwe dla tego rodzaju transakcji elementy wymagane przez przepisy podatkowe obowiązujące od dnia 1 stycznia 2017 r.

B. Kuźniacki, Wymiana informacji podatkowych z innymi państwami

Autor komentarza przedstawia analizę najbardziej istotnych elementów ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, w szczególności zakresu i sposobu jej funkcjonowania, a także konsekwencji z tego wynikających zarówno dla polskich podatników posiadających aktywa za granicą, jak i dla zagranicznych podatników posiadających aktywa w Polsce. Przedstawia również konsekwencje wejścia w życie ustawy o wymianie informacji podatkowych w odniesieniu do osób zajmujących się doradztwem podatkowym oraz instytucji finansowych, zobowiązanych do raportowania informacji o swoich klientach do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W odniesieniu do struktury, treści i mechanizmu funkcjonowania ustawy o wymianie informacji podatkowych komentarz koncentruje się na przepisach regulujących wymianę informacji na wniosek i z urzędu (dział II ustawy).

K. Wojtowicz-Janicka, Opodatkowanie wiatraków – zróżnicowane stanowisko gmin

Ustawa z dnia 20.05.2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wprowadziła definicję elektrowni wiatrowych, przez co powstał stan niepewności co do prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości farm wiatrowych. Podatnicy podatku od nieruchomości dysponujący farmami wiatrowymi nie mogą być pewni, iż którykolwiek z przyjętych przez nich sposobów kalkulacji podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości należy uznać za prawidłowy. Lokalne organy podatkowe nie podchodzą bowiem jednolicie do oceny skutków podatkowych związanych ze zdefiniowaniem elektrowni wiatrowej w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni.

K. Różycki, Eksport towarów

Komentarz poświęcony jest zagadnieniu eksportu towarów. Autor wskazuje na definicję eksportu towarów, moment powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania w eksporcie towarów oraz stawkę VAT.

P. Grzanka, M. Sidelnik, Obowiązek comiesięcznego raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego dla VAT a jednostki samorządu terytorialnego

Obowiązek comiesięcznego raportowania danych z ewidencji VAT w formie JPK od 1.07.2016 r. zasadniczo obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, jednak pod pewnymi warunkami. Skąd wziął się obowiązek raportowania JPK dla podatku VAT w jednostkach samorządu terytorialnego i na co szczególnie zwrócić uwagę przy tego typu raportowaniu informujemy w niniejszym komentarzu.

Linie orzecznicze

K. Kamiński, Opodatkowanie podatkiem dochodowym sprzedaży nieruchomości przez małżonka spadkobiercę w przypadku jej nabycia przez małżonków w ramach ustawowej wspólności majątkowej

W orzecznictwie można odnotować rozbieżność stanowisk co do momentu nabycia nieruchomości w sytuacji, w której małżonkowie dokonują nabycia w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, natomiast po śmierci jednego małżonka drugi z nich nabywa w spadu udział przysługujący zmarłemu. Pewna część orzeczeń wskazuje, że przysługujący spadkobiercy zmarłego małżonka udział uważa się za nabyty w chwili nabycia przez małżonków prawa do rzeczy w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej – wszak przecież skoro nabywają oni w ramach tzw. współwłasności łącznej (bezudziałowo), to niedopuszczalne jest aby po śmierci jednego małżonka, żyjący małżonek nabył ponownie te samą rzecz lub prawo. Inne orzeczenia wskazują natomiast, że przysługujący spadkobiercy zmarłego małżonka udział uważa się za nabyty w chwili jego nabycia w ramach spadku. Argumentacją takiego stanowiska jest w szczególności fakt, że dochodzi tu jednak do dziedziczenia. Skoro więc żyjący małżonek dziedziczy udział w nieruchomości, to tym samym go nabywa.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

TSUE: obiad przygotowany przez studenta jest bez VAT

Świadczenie przez studentów usług gastronomicznych i rozrywkowych w ramach ich kształcenia odpłatnie na rzecz osób trzecich może zostać uznane za usługi „ściśle związane” z kształceniem i w związku z tym zwolnione z VAT. Usługi te muszę być jednak niezbędne do kształcenia studentów i nie są świadczone w celu osiągnięcia dodatkowego dochodu uczelni poprzez dokonywanie transakcji w bezpośredniej konkurencji w stosunku do działalności przedsiębiorstw komercyjnych podlegających VAT. Tak wskazał TSUE w wyroku z 4 maja 2017 r.

Sprawa dotyczyła brytyjskiego College, który w ramach usług nauczania swoich studentów z zakresu gastronomii i hotelarstwa oraz sztuk widowiskowych oferuje swoim studentom możliwość opanowania umiejętności w warunkach zbliżonych do występujących w praktyce. W tym celu prowadzi restaurację szkoleniową. Wszystkie funkcje gastronomiczne restauracji realizowane są przez studentów College pod nadzorem osób prowadzących zajęcia. Restauracja szkoleniowa jest przystosowana do potrzeb edukacyjnych studentów uczestniczących w kursach z zakresu gastronomii i hotelarstwa. Restauracja jest zarazem wykorzystywana jako pomieszczenie, w którym odbywa się nauczanie. Osoby zewnętrzne (publiczność odwiedzająca restaurację) spożywają tam posiłki i płacą za nie cenę wynoszącą około 80% kosztów tych posiłków. W podobny sposób College organizuje w ramach kursu z zakresu sztuk widowiskowych – również przez studentów danych kursów – płatne koncerty i przedstawienia, aby umożliwić studentom przyjętym na te kursy nabycie praktycznego doświadczenia. Co istotne, oferowane przez College świadczenia usług gastronomicznych lub rozrywkowych są dostępne jedynie osobom uprzednio zapisanym na listę. Jeśli chodzi o przedstawienia, publiczność składa się zasadniczo z przyjaciół i rodzin studentów College, a także z osób uprzednio zapisanych do bazy danych tej instytucji. Osoby odwiedzające restaurację szkoleniową lub uczestniczące w widowisku mają świadomość, że płacą niższą cenę za posiłek lub widowisko, które zostaną przygotowane lub zaprezentowane w ramach programu kształcenia studentów. Nauczanie praktyczne zostało więc opracowane jako element kursów, a studenci uwzględniają tę okoliczność w momencie zapisywania się na dany kierunek zawodowy.

TSUE musiał rozstrzygnąć, czy świadczenie usług gastronomicznych i rozrywkowych podlega zwolnieniu przewidzianemu w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy VAT, jako świadczenie usług "ściśle związanych" ze świadczeniem usług edukacyjnych.
Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skorzystanie z restauracji szkoleniowej College wymaga uprzedniej rezerwacji i jest uwarunkowane pełnym obłożeniem, tak, aby studenci mogli całkowicie skorzystać z realizowanych przez nich świadczeń. Tak więc, w przeciwieństwie do restauracji komercyjnych, w przypadku, których rezerwacje są bezwarunkowo przyjmowane, usługi restauracyjne nie są świadczone, jeśli wymagany pułap nie jest osiągnięty. Sąd zauważył także, że usługi gastronomiczne, koncerty i przedstawienia są całkowicie świadczone, organizowane i wykonywane przez kształcących się studentów, co w sposób zasadniczy różni się od sytuacji studentów wykonujących praktykę w danym podmiocie prowadzącym działalność komercyjną, w którym dołączają oni do profesjonalnego zespołu świadczącego takie usługi w warunkach konkurencyjnych panujących na danych rynkach.
Według TSUE usługi oferowane przez College ograniczonej liczbie osób trzecich w ramach udzielanych jego studentom kursów różnią się zasadniczo od usług normalnie proponowanych w teatrach czy restauracjach prowadzących działalność komercyjną i które skierowane są do odmiennej publiczności, jako że usługi te nie odpowiadają tym samym potrzebom konsumentów.
Ponadto nie wydaje się, że skoro ustalone przez College ceny pokrywają jedynie 80% kosztu posiłku, to świadczone są w celu osiągnięcia dodatkowego dochodu dla College poprzez dokonywanie transakcji w bezpośredniej konkurencji w stosunku do działalności przedsiębiorstw komercyjnych podlegających VAT, takich jak restauracji czy teatrów. W opinii TSUE zwolnienie z VAT oferowanych przez College usług nie prowadzi do odmiennego traktowania pod względem podatkowym.

Wyrok TSUE z 4 maja 2017 r. w sprawie C 699/15
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.curia.europa.eu, stan z 22 maja 2017 r.

VAT: pytanie do niemieckiego fiskusa nie zawiesza biegu terminu przedawnienia

Rozporządzenie Rady (UE) w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej nie może stanowić podstawy prawnej zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Tak wskazał NSA w wyroku z 10 maja 2017 r.

W sprawie sporna była kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych podatniczki, a dokładnie to, czy w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia jej zobowiązań podatkowych. Chodzi tu w szczególności o wykładnię art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej, a ściślej udzielenie w tych ramach odpowiedzi na pytanie, czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w VAT ulega zawieszeniu na tej podstawie, w przypadku wystąpienia przez organ podatkowy do zagranicznej administracji podatkowej o udzielenie informacji związanych z usługami podatnika, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady (UE) Nr 904/2010 z 7.10.2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczaniu oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L Nr 268, s. 1). W oparciu o to rozporządzenie fiskus wystąpił do niemieckiej administracji podatkowej o informacje związane z transakcjami podatniczki. Rok później otrzymał odpowiedź, a za kolejne trzy miesiące zawiadomił podatniczkę o zmianie terminu przedawnienia zobowiązań.

Problem w tym, czy ten akt normatywny może być traktowany jako "inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska". Zgodnie bowiem z art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 i 3 oraz w art. 70 § 1 ulega zawieszeniu, jeżeli możliwość ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego wynika z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, a ustalenie lub określenie przez organ podatkowy wysokości tego zobowiązania uzależnione jest od uzyskania odpowiednich informacji od organów innego państwa.
Podatniczka stała na stanowisku, że rozpatrywane rozporządzenie Rady (UE) nie jest umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, z której wynika możliwość ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego, ani – przynajmniej z językowego punktu widzenia – inną ratyfikowaną umową międzynarodową, której Polska jest stroną. Jest to, jak zauważono, akt prawa wtórnego, tj. tworzonego przez instytucje UE.

WSA w Szczecinie, do którego najpierw trafiła sprawa, wskazał, że skoro ww. rozporządzenie Rady ma jednoznaczne umocowanie w umowie międzynarodowej (jako akt wykonawczy) i jest stosowane bezpośrednio, to może stanowić podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Taka wykładnia jest zdaniem sądu w pełni zgodna z celem art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej, który uwzględnia konieczność zwrócenia się do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego m.in. w oparciu o ratyfikowaną umowę międzynarodową.

Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Sąd kasacyjny nie podzielił tezy WSA, że w sytuacji, gdy rozporządzenie Rady (UE) Nr 904/2010 z 7.10.2010 r., wydane na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czyli ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, jest stosowane w Polsce bezpośrednio, musi ono, w ramach źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, być umiejscowione w pojęciu "ratyfikowane umowy międzynarodowe", jako akt pochodny Traktatu unijnego. Z obowiązywania w porządku prawnym procedury pozyskiwania informacji w zakresie VAT uregulowanej w ww. rozporządzeniu nie wynikają wszak zasady przedawniania zobowiązań podatkowych w prawie krajowym. Zresztą nawet gdyby przyjąć, że prezentowany przez podatniczkę sposób rozumienia art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej uchybia regulacjom unijnym, to i tak należałoby, zdaniem NSA, rozważyć możliwość odrzucenia ww. prounijnego stanowiska, jako mniej korzystnego dla strony.

Wyrok NSA z 10 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 155/17, LEX nr 2281339
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z 19.05.2017 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

Bez opłaty skarbowej za wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynków mieszkalnych
Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 25.04.2017 r., sygn. PS1.8201.1.2017, LEX nr 345194

Nie trzeba płacić opłaty skarbowej za wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynków mieszkalnych. I nie ma tu znaczenia rodzaj zabudowy. Może to być zabudowa zagrodowa, mieszkaniowa, a także innego rodzaju. Tak wskazał Minister Finansów w interpretacji ogólnej z 25.04.2017 r.

Sprawa dotyczyła wyłączenia opłaty skarbowej w sprawach budownictwa mieszkaniowego. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu podlega bowiem ustawie o opłacie skarbowej. Stawka od wydania tej decyzji została określona w wysokości 107 zł. Jednocześnie wyłączone od opłaty skarbowej jest dokonanie czynności urzędowej w sprawach budownictwa mieszkaniowego.
Powstała jednak wątpliwość, czy przedmiotowe wyłączenie od opłaty skarbowej będzie miało zastosowanie w przypadku wydania decyzji o warunkach zabudowy, której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej realizację budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie zagrodowej.

Szkopuł w tym, że ustawa o opłacie skarbowej nie zawiera własnej definicji pojęcia „sprawa budownictwa mieszkaniowego”, co oznacza, że pojęciu temu należy nadać taką treść, jaka wynika z Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę wydawania pozwoleń na budowę.

Minister Finansów uznał, że w kontekście tej ustawy nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowych, wydanie zaświadczeń oraz zezwoleń (pozwoleń) w ramach procesu budowlanego związanego z budową budynku mieszkalnego, w tym zagospodarowania terenu budowy wraz z wykonaniem przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budownictwa mieszkaniowego, zjazdu z drogi, a także budowy garażu (zarówno umiejscowionego w bryle budynku, jak i wolnostojącego). Niezbędnym elementem realizacji procesu budowlanego jest decyzja o warunkach zabudowy. A jeżeli przedmiotem tej decyzji jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej realizację budowy wyłącznie budynku mieszkalnego, nie podlega ona opłacie skarbowej na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, jako wydana w sprawach budownictwa mieszkaniowego.

Minister Finansów przyjął, że kryterium decydującym o zastosowaniu wyłączenia od opłaty skarbowej w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy jest rodzaj inwestycji, dla której jest ona wydawana, bez względu na to, w ramach jakiej zabudowy (zagrodowej, mieszkaniowej, innej) realizowana będzie na podstawie tej decyzji oraz innych wymaganych pozwoleń budowa budynku mieszkalnego.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 19.05.2017 r.

Spółka może rozliczyć stratę po upływie okresu obowiązywania umowy PGK
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5.05.2017 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.42.2017.1.AW, LEX nr 345488

Spółka, która wykazała stratę podatkową i przystąpiła później do podatkowej grupy kapitałowej (PGK), może rozliczyć stratę po upływie okresu obowiązywania umowy o PGK. Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5.05.2017 r.

Sprawa dotyczyła spółki kapitałowej, która zapytała Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o możliwość oraz sposób rozliczenia strat podatkowych poniesionych przez nią przed przystąpieniem do PGK. Spółka chciała wiedzieć, czy będzie uprawniona do rozliczenia strat podatkowych po upływie okresu obowiązywania umowy PGK albo w przypadku utraty przez PGK statusu podatnika CIT. Umowa o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej została zawarta na okres trzech lat podatkowych. Na dzień poprzedzający pierwszy dzień roku podatkowego PGK spółka posiadała nierozliczone straty podatkowe wygenerowane w latach ubiegłych, co do których nie upłynął jeszcze pięcioletni okres, w którym można obniżyć dochód.

Spółka uznała, że po upływie okresu obowiązywania umowy PGK albo po utracie przez PGK statusu podatnika CIT z innych przyczyn, będzie ona uprawniona do rozliczenia tych strat. Według spółki, dla celów rozliczenia wartości strat podatkowych poniesionych przez Spółkę przed pierwszym dniem roku podatkowego PGK, przez okres „najbliższych kolejno po sobie następujących lat podatkowych” dla celów zastosowania przepisu art. 7 ust. 5 ustawy o CIT, należy rozumieć okres następujących po sobie kolejno lat podatkowych Spółki, jako podatnika, nieuwzględniający okresu przynależności do PGK. Zatem celem określenia okresu, w którym spółka będzie uprawniona do utylizacji strat podatkowych poniesionych przed rozpoczęciem pierwszego roku podatkowego PGK, należy wziąć pod uwagę:

- lata podatkowe Spółki bezpośrednio poprzedzające początek pierwszego roku podatkowego PGK;
- lata podatkowe Spółki następujące bezpośrednio po dniu zakończenia okresu obowiązywania umowy PGK/rozwiązania umowy PGK albo utracie statusu podatnika przez PGK z innych przyczyn.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził to stanowisko. Organ zgodził się ze spółką, że odmienna interpretacja przepisów ustawy o CIT prowadziłaby do nieuzasadnionego, odmiennego i niekorzystnego traktowania podatników tworzących podatkowe grupy kapitałowe. Przyjęcie bowiem, że do okresu rozliczenia straty, o którym mowa w art. 7 ust. 5 ustawy o CIT należy także włączyć lata podatkowe podatkowej grupy kapitałowej doprowadziłoby do efektywnego skrócenia okresu rozliczania strat poniesionych przez podatników przed utworzeniem podatkowych grup kapitałowych, a w niektórych przypadkach mogłoby doprowadzić do całkowitego pozbawienia możliwości rozliczenia strat poniesionych przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej (przykładowo w przypadku, gdy podatkowa grupa kapitałowa zostałaby założona na okres przekraczający 5 lat).

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 12.05.2017 r.



Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX