LEX Administracja Skarbowa

Nowości w aktualizacji CZERWIEC 2017
wtorek, 23 maja 2017 13:12

Oddając aktualizację Czerwiec 2017,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Monografie podatkowe

I. Ożóg (red.), Przestępstwa karuzelowe i inne oszustwa w VAT, WKP 2017

"Skala oszustw VAT w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce, jest ciągle niezwykle wysoka. Przestępczość z nimi związana ma charakter międzynarodowy i jest zorganizowana. Dlatego tak ważna jest każda wartościowa publikacja na ten temat. Książka ta stanowi aktualną, wyjątkowo interesującą pozycję dotyczącą tej problematyki, opracowaną przez praktyków prawa podatkowego, o wszechstronnym ujęciu. Niewątpliwie pragmatyczne podejście do tematu, oparte na licznych orzeczeniach sądów, opracowaniach naukowych i instytucjonalnych oraz interpretacjach urzędowych, podnosi wartość tej publikacji. Stanowi ona doskonały materiał badawczy, w szczególności dla osób pracujących nad stanowieniem prawa podatkowego i jego stosowaniem". - ze wstępu, prof. dr hab. Elżbieta Chojna-Duch

W opracowaniu omówiono m.in.:

- pojęcia dobrej wiary oraz należytej staranności i reguły ostrożności, od których zależy prawo do odliczenia VAT naliczonego,
- procedury weryfikacji kontrahentów,
- nieprawidłowości mające wpływ na prawo do odliczenia VAT naliczonego, w tym puste faktury, firmanctwo, nieważność czynności i pozorność transakcji,
- klauzulę nadużycia prawa na gruncie VAT,
- przestępstwa stawkowe związane ze stosowaniem koncepcji świadczeń złożonych lub ze świadomym błędnym kwalifikowaniem towarów lub usług,
- nieprawidłowości dotyczące dostaw transgranicznych opodatkowanych stawką preferencyjną,
- oszustwa w VAT związane z odwrotnym obciążeniem.

Autorzy wskazali również jak uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z nieuczciwością kontrahenta oraz omówili zasady odpowiedzialności karnej i karnoskarbowej za oszustwa podatkowe.

Komentarze praktyczne

D. Dąbrowska, Ceny transferowe - sprzedaż i dystrybucja towarów

Autorka komentuje zasady przygotowania dokumentacji podatkowej do transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, której przedmiotem jest sprzedaż lub zakup towarów w celu ich odprzedaży. Opracowanie zawiera opis konstrukcji dokumentacji podatkowej sporządzanej na poziomie lokalnym (tzw. local file) oraz właściwe dla tego rodzaju transakcji elementy wymagane przez przepisy podatkowe obowiązujące od dnia 1 stycznia 2017 r.

B. Kuźniacki, Wymiana informacji podatkowych z innymi państwami

Autor komentarza przedstawia analizę najbardziej istotnych elementów ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, w szczególności zakresu i sposobu jej funkcjonowania, a także konsekwencji z tego wynikających zarówno dla polskich podatników posiadających aktywa za granicą, jak i dla zagranicznych podatników posiadających aktywa w Polsce. Przedstawia również konsekwencje wejścia w życie ustawy o wymianie informacji podatkowych w odniesieniu do osób zajmujących się doradztwem podatkowym oraz instytucji finansowych, zobowiązanych do raportowania informacji o swoich klientach do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W odniesieniu do struktury, treści i mechanizmu funkcjonowania ustawy o wymianie informacji podatkowych komentarz koncentruje się na przepisach regulujących wymianę informacji na wniosek i z urzędu (dział II ustawy).

K. Wojtowicz-Janicka, Opodatkowanie wiatraków – zróżnicowane stanowisko gmin

Ustawa z dnia 20.05.2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wprowadziła definicję elektrowni wiatrowych, przez co powstał stan niepewności co do prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości farm wiatrowych. Podatnicy podatku od nieruchomości dysponujący farmami wiatrowymi nie mogą być pewni, iż którykolwiek z przyjętych przez nich sposobów kalkulacji podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości należy uznać za prawidłowy. Lokalne organy podatkowe nie podchodzą bowiem jednolicie do oceny skutków podatkowych związanych ze zdefiniowaniem elektrowni wiatrowej w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni.

K. Różycki, Eksport towarów

Komentarz poświęcony jest zagadnieniu eksportu towarów. Autor wskazuje na definicję eksportu towarów, moment powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania w eksporcie towarów oraz stawkę VAT.

P. Grzanka, M. Sidelnik, Obowiązek comiesięcznego raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego dla VAT a jednostki samorządu terytorialnego

Obowiązek comiesięcznego raportowania danych z ewidencji VAT w formie JPK od 1.07.2016 r. zasadniczo obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, jednak pod pewnymi warunkami. Skąd wziął się obowiązek raportowania JPK dla podatku VAT w jednostkach samorządu terytorialnego i na co szczególnie zwrócić uwagę przy tego typu raportowaniu informujemy w niniejszym komentarzu.

Linie orzecznicze

K. Kamiński, Opodatkowanie podatkiem dochodowym sprzedaży nieruchomości przez małżonka spadkobiercę w przypadku jej nabycia przez małżonków w ramach ustawowej wspólności majątkowej

W orzecznictwie można odnotować rozbieżność stanowisk co do momentu nabycia nieruchomości w sytuacji, w której małżonkowie dokonują nabycia w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, natomiast po śmierci jednego małżonka drugi z nich nabywa w spadu udział przysługujący zmarłemu. Pewna część orzeczeń wskazuje, że przysługujący spadkobiercy zmarłego małżonka udział uważa się za nabyty w chwili nabycia przez małżonków prawa do rzeczy w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej – wszak przecież skoro nabywają oni w ramach tzw. współwłasności łącznej (bezudziałowo), to niedopuszczalne jest aby po śmierci jednego małżonka, żyjący małżonek nabył ponownie te samą rzecz lub prawo. Inne orzeczenia wskazują natomiast, że przysługujący spadkobiercy zmarłego małżonka udział uważa się za nabyty w chwili jego nabycia w ramach spadku. Argumentacją takiego stanowiska jest w szczególności fakt, że dochodzi tu jednak do dziedziczenia. Skoro więc żyjący małżonek dziedziczy udział w nieruchomości, to tym samym go nabywa.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

TSUE: obiad przygotowany przez studenta jest bez VAT

Świadczenie przez studentów usług gastronomicznych i rozrywkowych w ramach ich kształcenia odpłatnie na rzecz osób trzecich może zostać uznane za usługi „ściśle związane” z kształceniem i w związku z tym zwolnione z VAT. Usługi te muszę być jednak niezbędne do kształcenia studentów i nie są świadczone w celu osiągnięcia dodatkowego dochodu uczelni poprzez dokonywanie transakcji w bezpośredniej konkurencji w stosunku do działalności przedsiębiorstw komercyjnych podlegających VAT. Tak wskazał TSUE w wyroku z 4 maja 2017 r.

Sprawa dotyczyła brytyjskiego College, który w ramach usług nauczania swoich studentów z zakresu gastronomii i hotelarstwa oraz sztuk widowiskowych oferuje swoim studentom możliwość opanowania umiejętności w warunkach zbliżonych do występujących w praktyce. W tym celu prowadzi restaurację szkoleniową. Wszystkie funkcje gastronomiczne restauracji realizowane są przez studentów College pod nadzorem osób prowadzących zajęcia. Restauracja szkoleniowa jest przystosowana do potrzeb edukacyjnych studentów uczestniczących w kursach z zakresu gastronomii i hotelarstwa. Restauracja jest zarazem wykorzystywana jako pomieszczenie, w którym odbywa się nauczanie. Osoby zewnętrzne (publiczność odwiedzająca restaurację) spożywają tam posiłki i płacą za nie cenę wynoszącą około 80% kosztów tych posiłków. W podobny sposób College organizuje w ramach kursu z zakresu sztuk widowiskowych – również przez studentów danych kursów – płatne koncerty i przedstawienia, aby umożliwić studentom przyjętym na te kursy nabycie praktycznego doświadczenia. Co istotne, oferowane przez College świadczenia usług gastronomicznych lub rozrywkowych są dostępne jedynie osobom uprzednio zapisanym na listę. Jeśli chodzi o przedstawienia, publiczność składa się zasadniczo z przyjaciół i rodzin studentów College, a także z osób uprzednio zapisanych do bazy danych tej instytucji. Osoby odwiedzające restaurację szkoleniową lub uczestniczące w widowisku mają świadomość, że płacą niższą cenę za posiłek lub widowisko, które zostaną przygotowane lub zaprezentowane w ramach programu kształcenia studentów. Nauczanie praktyczne zostało więc opracowane jako element kursów, a studenci uwzględniają tę okoliczność w momencie zapisywania się na dany kierunek zawodowy.

TSUE musiał rozstrzygnąć, czy świadczenie usług gastronomicznych i rozrywkowych podlega zwolnieniu przewidzianemu w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy VAT, jako świadczenie usług "ściśle związanych" ze świadczeniem usług edukacyjnych.
Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skorzystanie z restauracji szkoleniowej College wymaga uprzedniej rezerwacji i jest uwarunkowane pełnym obłożeniem, tak, aby studenci mogli całkowicie skorzystać z realizowanych przez nich świadczeń. Tak więc, w przeciwieństwie do restauracji komercyjnych, w przypadku, których rezerwacje są bezwarunkowo przyjmowane, usługi restauracyjne nie są świadczone, jeśli wymagany pułap nie jest osiągnięty. Sąd zauważył także, że usługi gastronomiczne, koncerty i przedstawienia są całkowicie świadczone, organizowane i wykonywane przez kształcących się studentów, co w sposób zasadniczy różni się od sytuacji studentów wykonujących praktykę w danym podmiocie prowadzącym działalność komercyjną, w którym dołączają oni do profesjonalnego zespołu świadczącego takie usługi w warunkach konkurencyjnych panujących na danych rynkach.
Według TSUE usługi oferowane przez College ograniczonej liczbie osób trzecich w ramach udzielanych jego studentom kursów różnią się zasadniczo od usług normalnie proponowanych w teatrach czy restauracjach prowadzących działalność komercyjną i które skierowane są do odmiennej publiczności, jako że usługi te nie odpowiadają tym samym potrzebom konsumentów.
Ponadto nie wydaje się, że skoro ustalone przez College ceny pokrywają jedynie 80% kosztu posiłku, to świadczone są w celu osiągnięcia dodatkowego dochodu dla College poprzez dokonywanie transakcji w bezpośredniej konkurencji w stosunku do działalności przedsiębiorstw komercyjnych podlegających VAT, takich jak restauracji czy teatrów. W opinii TSUE zwolnienie z VAT oferowanych przez College usług nie prowadzi do odmiennego traktowania pod względem podatkowym.

Wyrok TSUE z 4 maja 2017 r. w sprawie C 699/15
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.curia.europa.eu, stan z 22 maja 2017 r.

VAT: pytanie do niemieckiego fiskusa nie zawiesza biegu terminu przedawnienia

Rozporządzenie Rady (UE) w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej nie może stanowić podstawy prawnej zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Tak wskazał NSA w wyroku z 10 maja 2017 r.

W sprawie sporna była kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych podatniczki, a dokładnie to, czy w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia jej zobowiązań podatkowych. Chodzi tu w szczególności o wykładnię art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej, a ściślej udzielenie w tych ramach odpowiedzi na pytanie, czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w VAT ulega zawieszeniu na tej podstawie, w przypadku wystąpienia przez organ podatkowy do zagranicznej administracji podatkowej o udzielenie informacji związanych z usługami podatnika, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady (UE) Nr 904/2010 z 7.10.2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczaniu oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L Nr 268, s. 1). W oparciu o to rozporządzenie fiskus wystąpił do niemieckiej administracji podatkowej o informacje związane z transakcjami podatniczki. Rok później otrzymał odpowiedź, a za kolejne trzy miesiące zawiadomił podatniczkę o zmianie terminu przedawnienia zobowiązań.

Problem w tym, czy ten akt normatywny może być traktowany jako "inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska". Zgodnie bowiem z art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 i 3 oraz w art. 70 § 1 ulega zawieszeniu, jeżeli możliwość ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego wynika z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, a ustalenie lub określenie przez organ podatkowy wysokości tego zobowiązania uzależnione jest od uzyskania odpowiednich informacji od organów innego państwa.
Podatniczka stała na stanowisku, że rozpatrywane rozporządzenie Rady (UE) nie jest umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, z której wynika możliwość ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego, ani – przynajmniej z językowego punktu widzenia – inną ratyfikowaną umową międzynarodową, której Polska jest stroną. Jest to, jak zauważono, akt prawa wtórnego, tj. tworzonego przez instytucje UE.

WSA w Szczecinie, do którego najpierw trafiła sprawa, wskazał, że skoro ww. rozporządzenie Rady ma jednoznaczne umocowanie w umowie międzynarodowej (jako akt wykonawczy) i jest stosowane bezpośrednio, to może stanowić podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Taka wykładnia jest zdaniem sądu w pełni zgodna z celem art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej, który uwzględnia konieczność zwrócenia się do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego m.in. w oparciu o ratyfikowaną umowę międzynarodową.

Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Sąd kasacyjny nie podzielił tezy WSA, że w sytuacji, gdy rozporządzenie Rady (UE) Nr 904/2010 z 7.10.2010 r., wydane na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czyli ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, jest stosowane w Polsce bezpośrednio, musi ono, w ramach źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, być umiejscowione w pojęciu "ratyfikowane umowy międzynarodowe", jako akt pochodny Traktatu unijnego. Z obowiązywania w porządku prawnym procedury pozyskiwania informacji w zakresie VAT uregulowanej w ww. rozporządzeniu nie wynikają wszak zasady przedawniania zobowiązań podatkowych w prawie krajowym. Zresztą nawet gdyby przyjąć, że prezentowany przez podatniczkę sposób rozumienia art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej uchybia regulacjom unijnym, to i tak należałoby, zdaniem NSA, rozważyć możliwość odrzucenia ww. prounijnego stanowiska, jako mniej korzystnego dla strony.

Wyrok NSA z 10 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 155/17, LEX nr 2281339
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z 19.05.2017 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

Bez opłaty skarbowej za wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynków mieszkalnych
Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 25.04.2017 r., sygn. PS1.8201.1.2017, LEX nr 345194

Nie trzeba płacić opłaty skarbowej za wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynków mieszkalnych. I nie ma tu znaczenia rodzaj zabudowy. Może to być zabudowa zagrodowa, mieszkaniowa, a także innego rodzaju. Tak wskazał Minister Finansów w interpretacji ogólnej z 25.04.2017 r.

Sprawa dotyczyła wyłączenia opłaty skarbowej w sprawach budownictwa mieszkaniowego. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu podlega bowiem ustawie o opłacie skarbowej. Stawka od wydania tej decyzji została określona w wysokości 107 zł. Jednocześnie wyłączone od opłaty skarbowej jest dokonanie czynności urzędowej w sprawach budownictwa mieszkaniowego.
Powstała jednak wątpliwość, czy przedmiotowe wyłączenie od opłaty skarbowej będzie miało zastosowanie w przypadku wydania decyzji o warunkach zabudowy, której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej realizację budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie zagrodowej.

Szkopuł w tym, że ustawa o opłacie skarbowej nie zawiera własnej definicji pojęcia „sprawa budownictwa mieszkaniowego”, co oznacza, że pojęciu temu należy nadać taką treść, jaka wynika z Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę wydawania pozwoleń na budowę.

Minister Finansów uznał, że w kontekście tej ustawy nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowych, wydanie zaświadczeń oraz zezwoleń (pozwoleń) w ramach procesu budowlanego związanego z budową budynku mieszkalnego, w tym zagospodarowania terenu budowy wraz z wykonaniem przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budownictwa mieszkaniowego, zjazdu z drogi, a także budowy garażu (zarówno umiejscowionego w bryle budynku, jak i wolnostojącego). Niezbędnym elementem realizacji procesu budowlanego jest decyzja o warunkach zabudowy. A jeżeli przedmiotem tej decyzji jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej realizację budowy wyłącznie budynku mieszkalnego, nie podlega ona opłacie skarbowej na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, jako wydana w sprawach budownictwa mieszkaniowego.

Minister Finansów przyjął, że kryterium decydującym o zastosowaniu wyłączenia od opłaty skarbowej w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy jest rodzaj inwestycji, dla której jest ona wydawana, bez względu na to, w ramach jakiej zabudowy (zagrodowej, mieszkaniowej, innej) realizowana będzie na podstawie tej decyzji oraz innych wymaganych pozwoleń budowa budynku mieszkalnego.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 19.05.2017 r.

Spółka może rozliczyć stratę po upływie okresu obowiązywania umowy PGK
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5.05.2017 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.42.2017.1.AW, LEX nr 345488

Spółka, która wykazała stratę podatkową i przystąpiła później do podatkowej grupy kapitałowej (PGK), może rozliczyć stratę po upływie okresu obowiązywania umowy o PGK. Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5.05.2017 r.

Sprawa dotyczyła spółki kapitałowej, która zapytała Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o możliwość oraz sposób rozliczenia strat podatkowych poniesionych przez nią przed przystąpieniem do PGK. Spółka chciała wiedzieć, czy będzie uprawniona do rozliczenia strat podatkowych po upływie okresu obowiązywania umowy PGK albo w przypadku utraty przez PGK statusu podatnika CIT. Umowa o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej została zawarta na okres trzech lat podatkowych. Na dzień poprzedzający pierwszy dzień roku podatkowego PGK spółka posiadała nierozliczone straty podatkowe wygenerowane w latach ubiegłych, co do których nie upłynął jeszcze pięcioletni okres, w którym można obniżyć dochód.

Spółka uznała, że po upływie okresu obowiązywania umowy PGK albo po utracie przez PGK statusu podatnika CIT z innych przyczyn, będzie ona uprawniona do rozliczenia tych strat. Według spółki, dla celów rozliczenia wartości strat podatkowych poniesionych przez Spółkę przed pierwszym dniem roku podatkowego PGK, przez okres „najbliższych kolejno po sobie następujących lat podatkowych” dla celów zastosowania przepisu art. 7 ust. 5 ustawy o CIT, należy rozumieć okres następujących po sobie kolejno lat podatkowych Spółki, jako podatnika, nieuwzględniający okresu przynależności do PGK. Zatem celem określenia okresu, w którym spółka będzie uprawniona do utylizacji strat podatkowych poniesionych przed rozpoczęciem pierwszego roku podatkowego PGK, należy wziąć pod uwagę:

- lata podatkowe Spółki bezpośrednio poprzedzające początek pierwszego roku podatkowego PGK;
- lata podatkowe Spółki następujące bezpośrednio po dniu zakończenia okresu obowiązywania umowy PGK/rozwiązania umowy PGK albo utracie statusu podatnika przez PGK z innych przyczyn.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził to stanowisko. Organ zgodził się ze spółką, że odmienna interpretacja przepisów ustawy o CIT prowadziłaby do nieuzasadnionego, odmiennego i niekorzystnego traktowania podatników tworzących podatkowe grupy kapitałowe. Przyjęcie bowiem, że do okresu rozliczenia straty, o którym mowa w art. 7 ust. 5 ustawy o CIT należy także włączyć lata podatkowe podatkowej grupy kapitałowej doprowadziłoby do efektywnego skrócenia okresu rozliczania strat poniesionych przez podatników przed utworzeniem podatkowych grup kapitałowych, a w niektórych przypadkach mogłoby doprowadzić do całkowitego pozbawienia możliwości rozliczenia strat poniesionych przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej (przykładowo w przypadku, gdy podatkowa grupa kapitałowa zostałaby założona na okres przekraczający 5 lat).

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 12.05.2017 r.



Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX





 
Nowości w aktualizacji MAJ 2017
poniedziałek, 15 maja 2017 13:08

Oddając aktualizację Maj 2017,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Monografie podatkowe

P. Borszowski, Określenia nieostre i klauzule generalne w prawie podatkowym, WKP 2017

Monografia dotyczy zagadnienia trudnego dla całego prawa podatkowego, tj. używania w przepisach tego prawa określeń nieostrych i klauzul generalnych, a zatem takich środków techniki prawodawczej, które zapewniają elastyczność tekstu aktu normatywnego zgodnie z rozporządzeniem w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".
W publikacji poddano analizie zagadnienie elastyczności przepisów prawa podatkowego z uwzględnieniem celów opodatkowania i zasady wyłączności ustawowej. W ramach badania regulacji zobowiązania podatkowego przeanalizowano także wprowadzoną z dniem 15 lipca 2016 r. klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania.

Komentarze praktyczne i poradniki

S. Liżewski, Dochody małoletnich

Osoby niepełnoletnie również mogą uzyskiwać dochody. Jeżeli nie są przedmiotowo zwolnione od podatku, podlegają opodatkowaniu. Jednak sposób opodatkowania dochodów małoletniego zależy od ich rodzaju oraz zakresu prawnego opieki sprawowanej przez rodziców.

A. Byczkowiak, Wydatki na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) w kosztach spółek

Poza prowadzeniem podstawowej działalności od przedsiębiorców współcześnie oczekuje się przyjmowania odpowiedzialności za sprawy, które do niedawna były głównie obszarem zainteresowania organizacji pożytku publicznego. Oprócz korzyści wizerunkowych dla firm, które podejmują takie działania, są także korzyści finansowe. Mogą one bowiem wydatki poniesione na CSR zaliczyć do kosztów podatkowych, przy czym ważne jest aby prawidłowo je udokumentować i wykazać związek z prowadzoną działalnością.

M. Sęk, Odpowiedzialność podatkowa pełnomocnika składającego zgłoszenie rejestracyjne podatnika VAT czynnego

Celem komentarza jest przeprowadzenie analizy nowej instytucji polskiego prawa podatkowego, jaką jest obowiązująca od 1.01.2017 r. odpowiedzialność pełnomocnika, który złożył zgłoszenie rejestracyjne podatnika VAT czynnego, za zaległości podatkowe tego podatnika powstałe w pierwszych sześciu miesiącach działalności. W artykule zbadano cel i zakres podmiotowy i przedmiotowy tej instytucji. Zwrócono uwagę na niebezpieczeństwa związane z niedookreślonymi sformułowaniami wykorzystanymi w konstrukcji przepisów dotyczących tego zagadnienia. Dużo uwagi poświęcono też kontekstowi unijnemu, w tym kwestii dobrej wiary pełnomocnika, która w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości może odgrywać duże znaczenie.

P. Grzanka (red.), M. Sidelnik (red.), Struktura JPK_KR – podstawowe problemy

JPK to format, w którym podatnicy są obowiązani przekazywać organom podatkowym dane z prowadzonych w formie elektronicznej ksiąg podatkowych. Od wejścia w życie przepisów o JPK minął już jakiś czas, jednak dopiero teraz można ocenić z jakimi problemami przy wypełnianiu JPK mają tak naprawdę do czynienia podatnicy.

A. Melezini, Czynności kontrolne w toku kontroli celno-skarbowej – czas, miejsce i sposoby dokumentowania

Nie ulega wątpliwości, że przed przystąpieniem do przeprowadzenia czynności kontrolnych kontrolujący powinni zebrać podstawowe informacje o kontrolowanym. Muszą też ocenić, jaki powinien być wskazany w upoważnieniu czas na przeprowadzenie czynności kontrolnych, miejsce, w którym te czynności zostaną przeprowadzone oraz poznać obowiązki wynikające z dokumentowania czynności dowodowych w taki sposób, aby nie spotkać się z zarzutem procesowym braku źródła dowodowego, które powinno znajdować się w aktach sprawy. Ustawa o KAS wprowadza w powyższym zakresie nowe standardy, które tylko co do zasady oparte zostały na dotychczasowych doświadczeniach wynikających z funkcjonujących procedur kontrolnych.

Linie orzecznicze

K. Janczukowicz, Wartość dowodowa opinii prywatnych składanych w postępowaniu podatkowym

"W przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii" (art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - dalej o.p.). Powyższa regulacja dotyczy powoływania biegłego z inicjatywy organu prowadzącego postępowanie. Nierzadko jednak strona w własnej inicjatywy dołącza do akt sprawy ekspertyzę, którą sama zleciła dla uzasadnienia swojego stanowiska. Taka opinia nazywana jest często opinią prywatną i tak będzie określana niżej. Jakie znaczenie dowodowe należy przypisywać opinii prywatnej? Czy jej istnienie wyłącza potrzebę powołania biegłego w trybie przywołanego art. 197 § 1 o.p.? Czy biegły powołany przez organ powinien ustosunkowywać się do istniejącej w sprawie opinii prywatnej?

K. Janczukowicz, Wyznaczanie osoby biegłego w celu sporządzenia opinii w procedurach podatkowych

"W przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii" (art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - dalej o.p.). Spośród wielu zagadnień powstających na tle tej regulacji niniejsze opracowanie koncentruje się na kwestiach związanych ze sposobem wyznaczenia osoby biegłego i kręgiem osób, które mogą wykonywać tę funkcję.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

PIT: ulga prorodzinna nie jest ulgą z tytułu bycia rodzicem

Jeśli fiskus kwestionuje możliwość skorzystania z ulgi na dzieci w pełnej wysokości przez jednego z rodziców, to powinien w ramach swoich możliwości procesowych poczynić ustalenia, czy władzę rodzicielską wykonywali oboje rodzice, czy tylko jedno z nich. Tak wskazał NSA.

Sprawa dotyczyła podatniczki, która skorzystała z pełnego prawa do odliczenia ulgi z tytułu wykonywania władzy rodzicielskiej wobec dwójki dzieci. Fiskus jednak ustalił, że ulgę, w wysokości 1/2 maksymalnej kwoty, odliczył również ojciec dzieci, były mąż podatniczki. Fiskus uznał, że skoro władzę rodzicielską nad dwójką dzieci wykonywali oboje rodzice, to podatniczce przysługuje prawo do odliczenia 1/2 kwoty ulgi z tego tytułu. Podatniczka się nie zgodziła. Wskazywała, że jej były mąż nie wykonywał władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Jego działania ograniczały się bowiem do sporadycznych kontaktów z dziećmi (w postaci spotkań i rozmów telefonicznych) oraz jednorazowych zakupów.

Według fiskusa jednak prawo do skorzystania z ulgi podatkowej nie jest uzależnione od częstotliwości kontaktów z dziećmi, charakteru tych kontaktów albo wartości nakładów finansowych ponoszonych na dzieci. Wystarczającą przesłanką jest podejmowanie jakichkolwiek działań, mających charakter wykonywania władzy rodzicielskiej. Fiskus utożsamiał więc wykonywanie władzy rodzicielskiej z posiadaniem władzy rodzicielskiej. Uważał, że sam fakt przysługiwania podatnikowi władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem uprawnia go do skorzystania z ulgi podatkowej ustanowionej w art. 27f ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT. Tym samym skoro rodzice w złożonych odrębnie zeznaniach podatkowych nie dokonali zgodnego podziału kwoty ulgi z tytułu wykonywania władzy rodzicielskiej wobec małoletnich dzieci, to fiskus uznał, że podatniczce przysługuje ulga z tytułu wykonywania władzy rodzicielskiej wobec każdego z dzieci w wysokości połowy rocznego limitu.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało więc prawidłowe odkodowanie znaczenia normatywnego terminu pojęcie "wykonywał władzę rodzicielską". Ostatecznie zajął się tym NSA. Zdaniem sądu posiadanie władzy rodzicielskiej nie jest równoznaczne z faktycznym jej wykonywaniem, a więc realizowaniem przez rodzica przysługujących mu praw i obowiązków, składających się na treść władzy rodzicielskiej. Jeżeli więc rodzic faktycznie nie wykonuje pieczy nad dzieckiem, nie zarządza jego majątkiem i nie reprezentuje dziecka, to nie można przyjmować, że wykonuje władzę rodzicielską, która mu przysługuje. Według NSA wykonywanie władzy rodzicielskiej, to jej realizacja, a nie tylko posiadanie. Czym innym jest więc bycie rodzicem, a czym innym wykonywanie praw i obowiązków rodzica.

Tak zwana ulga prorodzinna nie jest ulgą z tytułu bycia rodzicem, ma natomiast pomóc rodzicom wykonującym władzę rodzicielską w jej wykonywaniu. Gdyby zatem przyjąć, że ulga ta przysługiwała za sam fakt bycia rodzicem, to prawo do niej mieliby także ci rodzice, którzy prawnie posiadają taką władzę, ale faktycznie jej nie wykonują. Dlatego dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy, a czym innym jej wykonywanie.

NSA wskazał też, że samo wykazanie prawa do ulgi prorodzinnej przez rodziców nie zwalnia organów podatkowych z dokonywania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Organy podatkowe nie mogą uchylić się od czynienia ustaleń faktycznych odnośnie do wykonywania przez każdego z rodziców władzy rodzicielskiej tylko z tej przyczyny, że może to być trudne. Żaden przepis prawa nie wprowadził bowiem odstępstwa od obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ podatkowy w przypadku dotyczącym ulgi na dzieci. Jeśli więc organ kwestionuje możliwość skorzystania z tej ulgi w pełnej wysokości przez jednego z rodziców, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, powinien w ramach możliwości procesowych, w jakie wyposażone zostały organy podatkowe, poczynić ustalenia, czy władzę rodzicielską wykonywali oboje rodzice, czy tylko jedno z nich. Mając na uwadze, iż sfera ta dotyczy bardzo osobistych i często zawiłych relacji zachodzących między rodzicami, zastrzec należy, iż w razie braku możliwości ustalenia - pomimo podjętych możliwych działań, przy użyciu narzędzi, którymi dysponują organy podatkowe - czy władzę rodzicielską faktycznie wykonywał jeden rodzić, czy też wykonywali ją oboje rodzice - pozostaje przyjąć, że władzę rodzicielską wykonywali oboje rodzice i każdemu z nich należy się ulga, stosownie do postanowień art. 27f ust. 4 ustawy o PIT.

NSA podkreślił jednak, że nie można automatycznie stosować reguły rozliczenia ulgi prorodzinnej w częściach równych, tylko na podstawie formalnej przesłanki opartej na treści rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej w wyroku orzekającym rozwód. Organ nie może jednak sam miarkować przyznanej ulgi. Ustalenie dowolnej proporcji możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy to rodzice taką proporcję sami zgodnie ustalą. Jeżeli zaś rodzice dziecka nie osiągnęli porozumienia co do proporcji odliczenia kwoty ulgi, organy podatkowe nie są zobligowane do ustalenia, ile dni w danym roku dziecko przebywało z danym rodzicem, bowiem w takiej sytuacji odliczenie to może nastąpić jedynie w częściach równych.
Wyrok NSA z 15.02.2017 r., sygn. akt II FSK 19/15, LEX nr 2259812

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z 19.04.2017 r.

SSE: jedna ewidencja nie obejmie dwóch zezwoleń

W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie dwóch zezwoleń i korzystania z tego tytułu ze zwolnienia podatkowego nie jest dopuszczalne prowadzenie jednej łącznej ewidencji osiąganych w strefie dochodów. Takie stanowisko zajął WSA w Poznaniu.

Sporna kwestia dotyczyła tego, czy prowadząc działalność gospodarczą na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie dwóch zezwoleń można prowadzić jedną łączną ewidencję dochodów osiąganych z działalności gospodarczej prowadzonej na ich podstawie.

Chodziło o spółkę prowadzącą działalność gospodarczą m.in. na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Działalność jest prowadzona w jednej lokalizacji na podstawie dwóch zezwoleń. Zakres rodzajów działalności prowadzonych na terenie SSE określony w zezwoleniach jest tożsamy w zakresie działalności operacyjnej prowadzonej na terenie strefy, w szczególności oba zezwolenia obejmują działalność produkcyjną, handlową i usługową dotyczącą tych samych produktów. Spółka chcąc korzystać ze zwolnienia z CIT do dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE w zakresie objętym zezwoleniami jest zobowiązana do sporządzenia kalkulacji podstawy opodatkowania, uwzględniającej dochód/stratę na działalności objętej zwolnieniami na podstawie wskazanego ostatnio przepisu oraz działalności podlegającej opodatkowaniu.

Spółka zapytała fiskusa, czy w takiej sytuacji powinna prowadzić ewidencję rachunkową odrębnie dla każdego z zezwoleń i czy powinna dodatkowo dzielić dochody z działalności prowadzonej na terenie SSE.

Według spółki nie ma ani przepisów, które nakładałyby obowiązek prowadzenia odrębnej księgowości podatkowej dla każdego z projektów, na które zostały wydane zezwolenia strefowe z osobna, ani przepisów nakazujących ustalenie odrębnego wyniku finansowego, jeżeli obydwa projekty będą zlokalizowane na terenie SSE, a działalność z nimi związana będzie wykonywana przez tego samego podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. W ocenie spółki w przypadku prowadzenia działalności na terenie SSE i poza nią, będzie ona zobowiązana do prowadzenia jednej ewidencji spełniającej wymogi art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, zapewniającej m.in. określenie kwoty dochodu zwolnionego z podatku dochodowego od osób prawnych oraz podlegającego opodatkowaniu, niezależnie od liczby posiadanych zezwoleń strefowych.

Fiskus się nie zgodził. W ocenie organu skoro przedmiotem zezwolenia jest zawsze jedna skonkretyzowana w toku procedury wydawania zezwolenia inwestycja, a dopuszczalna pomoc publiczna powinna być ustalana odrębnie w ramach każdej inwestycji będącej przedmiotem odrębnego zezwolenia, to wnioskodawczyni zobowiązana będzie do odrębnego ustalania osiągniętego dochodu lub poniesionej straty w odniesieniu do każdego z posiadanych zezwoleń. Celem ustalenia dochodu zwolnionego z opodatkowania przypadającego na każde z zezwoleń (przyszłych zezwoleń) na prowadzenie działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej spółka ma obowiązek prowadzenia odrębnej ewidencji dla poszczególnych projektów, na które zostały/zostaną wydane odrębne zezwolenia strefowe. Spółka winna również określać limit dopuszczalnej pomocy publicznej w odniesieniu do każdej z działalności prowadzonej na terenie strefy, na którą uzyskała stosowne zezwolenie, z uwzględnieniem maksymalnej intensywności dopuszczalnej pomocy publicznej obowiązującej w województwie, na obszarze którego położona jest strefa, a nie łącznie dla sumy dochodów uzyskanych z każdej działalności prowadzonej na terenie strefy w granicach limitów wynikających z kolejnych uzyskiwanych chronologicznie zezwoleń. Konkludując swoje rozważania organ stwierdził, że spółka prowadząc działalność gospodarczą na terenie SSE na podstawie dwóch zezwoleń nie może prowadzić jednej łącznej ewidencji dla dochodów osiąganych z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie wszystkich zezwoleń.

Sprawa trafiła do WSA w Poznaniu. Zdaniem sądu art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT nie obejmuje dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej bez zezwolenia lub wykraczającej poza zakres uzyskanego zezwolenia. Zwolnieniem podatkowym objęte są jedynie dochody wygenerowane w toku prowadzenia działalność gospodarczej mieszczącej się w ramach udzielonego podatnikowi zezwolenia. To ono określa przedmiot działalności gospodarczej oraz obowiązki związane z dokonaniem przez przedsiębiorcę na terenie strefy inwestycji o wartości przewyższającej określoną kwotę.

Uznać zatem należy, że zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT ma charakter zwolnienia przedmiotowego obejmującego zakresem swojego zastosowania jedynie dochód uzyskany z tytułu prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej działalności gospodarczej prowadzonej w ramach konkretnego zezwolenia. I bez znaczenia pozostaje fakt, że zakres rodzajów prowadzonej na terenie SSE działalności gospodarczej, określony w zezwoleniach jest tożsamy w zakresie działalności operacyjnej prowadzonej na terenie strefy. Obowiązkiem spółki jest więc prowadzenie ewidencji rachunkowej w sposób umożliwiający osobne określenie dochodu dla każdego z rodzajów działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy na podstawie osobnego zezwolenia.

Wyrok WSA w Poznaniu z 2.02.2017 r., I SA/Po 850/16, LEX nr 2232361
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z 19.04.2017 r.

Pisma urzędowe


Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

VAT: usługa kompleksowa podlega w całości odwrotnemu obciążeniu
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5.04.2017 r., sygn. 1061-IPTPP2.4512.64.2017.2.KW, LEX nr 343587

Świadczone przez przedsiębiorcę kompleksowe usługi budowlane (na które składają się zarówno koszty materiału jak i robocizny) podlegają opodatkowaniu z zastosowaniem mechanizmu odwróconego obciążenia. Tak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.
Sprawa dotyczyła podatnika, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych. Świadcząc te usługi występuje również w roli podwykonawcy. Umowy z głównym wykonawcą zawierane są na wykonanie usługi kompleksowej, która zawiera w sobie wykonanie usługi zarówno objętej odwrotnym obciążeniem, jak i nim nie objętej oraz koszt materiałów i robocizny wykorzystanych do wykonania zleconej usługi. W takim przypadku cena kontraktu jest określona, jako cena ryczałtowa dla całego zakresu kontraktu oraz obejmuje wszystkie zobowiązania wykonawcy konieczne dla wykonania kontraktu. Przedsiębiorca zapytał fiskusa o sposób wystawiania faktur przez podwykonawców obejmujących usługi wymienione w załączniku nr 14 ustawy o VAT. Chciał wiedzieć, czy w sytuacji, gdy podwykonawca zawierając umowę z generalnym wykonawcą nie dokonuje wyodrębnienia na części składowe usługi kompleksowej, to całość należności z tytułu tej kompleksowej usługi (zawierająca zarówno koszty materiału jak i robocizny) podlega odwrotnemu obciążeniu.

Zdaniem przedsiębiorcy, w sytuacji gdy umowa zawarta między głównym wykonawcą a podwykonawcą określa należność za całą usługę, obejmującą zarówno koszty materiałów wykorzystanych do jej wykonania jak i robociznę, brak jest podstaw do próby „sztucznego” ich podziału, tylko w celu wyłączenia z podstawy opodatkowania poprzez zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia kosztów materiałów i robocizny wykorzystanej do wykonania usługi głównej mieszczącej się w katalogu usług wymienionych w załączniku nr 14 do ustawy o VAT. Zdaniem przedsiębiorcy będąca przedmiotem umowy usługa kompleksowa podlega w całości rozliczeniu z użyciem mechanizmu odwrotnego obciążenia, gdyż przedmiotem sprzedaży jest konkretna usługa, nie zaś jej wyodrębnione poszczególne elementy składowe. Przepisy ustawy o VAT nie regulują wprost kwestii czynności złożonych, jednakże jeżeli dwa lub więcej świadczeń są ze sobą tak powiązane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te czynności lub świadczenia stanowią jednolite świadczenie dla celów podatku od wartości dodanej. W konsekwencji, skoro na usługę złożoną składa się kombinacja różnych czynności prowadzących do realizacji określonego celu, tj. do wykonania świadczenia głównego, to wszelkie pozostałe usługi wykonywane w ramach jednej umowy są usługami pomocniczymi.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej się zgodził. Organ uznał, że skoro przedsiębiorca będący zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT świadczy ww. kompleksowe usługi wymienione w załączniku nr 14 do ustawy, jako podwykonawca na rzecz generalnego wykonawcy, będącego zarejestrowanym, jako podatnik VAT, to w analizowanej sprawie spełnione będą przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy w zw. z art. 17 ust. 1h ustawy. W konsekwencji świadczone przez przedsiębiorcę kompleksowe usługi budowlane (na które składają się zarówno koszty materiału jak i robocizny) będą podlegały opodatkowaniu z zastosowaniem mechanizmu odwróconego obciążenia, a zatem do rozliczenia podatku z tytułu tych usług zobowiązany będzie usługobiorca (generalny wykonawca). Przedsiębiorca wówczas w wystawianych fakturach nie powinien wykazywać stawki podatku, sumy wartości sprzedaży netto oraz kwoty podatku od sumy wartości sprzedaży netto, natomiast ww. faktury powinny zawierać wyrazy „odwrotne obciążenie”.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 11.04.2017 r.

CIT: status „małego podatnika” wyznacza przychód z całej sprzedaży
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29.03.2017 r., sygn. akt 2461-IBPB-1-3.4510.19.2017.1.TS, LEX nr 342993

Do ustalenia statusu małego podatnika należy wziąć pod uwagę zarówno przychody ze sprzedaży dokonywanej przez samego podatnika, jak i sprzedaż dokonywaną przez spółkę komandytową, w której jest wspólnikiem. Tak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

Spółka z o.o., która zwróciła się do fiskusa, chciała wiedzieć, czy do określenia statusu małego podatnika należy wziąć pod uwagę jedynie przychody ze sprzedaży, której sama dokonuje, czy także sprzedaż dokonywaną przez spółkę komandytową, której jest wspólnikiem.

Sama spółka uważa, że w celu ustalenia statusu podmiotu jako małego podatnika może wziąć pod uwagę jedynie przychody ze sprzedaży, jakiej sama dokonuje, co oznacza, że nie jest uwzględniana wysokość przychodów ze sprzedaży dokonywanej przez spółkę komandytową, której jest wspólnikiem. Spółka uważa, że określenie „małego podatnika” zdefiniowane w art. 4a pkt 10 ustawy o CIT wskazujące, że jest to „podatnik, u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 EUR”, oznacza zdecydowanie, że mowa jest jedynie o sprzedaży generowanej przez samego podatnika, nie uwzględniając sprzedaży generowanej przez inne podmioty, w których ten podatnik ma udziały (spółki osobowe lub kapitałowe). Spółka zwróciła uwagę, że ustawodawca nie wskazuje, jak rozumieć na gruncie ustawy o CIT pojęcie sprzedaży. Według niej pojęcie to obejmuje przychody ze sprzedaży towarów i świadczenia usług. Nie można jednak uznać, że pojęcia przychodu ze sprzedaży i przychodu w rozumieniu ustaw podatkowych są tożsame, gdyż przykładowo w przypadku świadczeń nieodpłatnych nie występuje sprzedaż, natomiast powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Dlatego w celu ustalenia, czy dany podmiot jest małym podatnikiem czy nie, powinien podlegać analizie nie cały przychód podatkowy podatnika, lecz jedynie przychód ze sprzedaży. Według spółki przy obliczaniu powyższego limitu należałoby więc uwzględnić przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż, np. uzyskane odszkodowania, odsetki od środków finansowych na rachunku bankowym, dotacje, dopłaty lub refundacje kosztów.

Podsumowując, spółka uznała, że w celu ustalenia statusu podmiotu, jako małego podatnika, należy wziąć pod uwagę jedynie przychody ze sprzedaży dokonywanej przez samego podatnika, natomiast sprzedaż dokonywana przez spółkę komandytową, której jest wspólnikiem i późniejsza wypłata z zysku tej spółki, jest wyłączona dla tego celu i nie powinna być brana pod uwagę przy odpowiednich wyliczeniach.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej się nie zgodził. Podkreśli, że dochody spółek osobowych (w tym m.in. spółek komandytowych), przypisuje się wspólnikom tych spółek proporcjonalnie do posiadanych w nich udziałów. Wypracowany zysk nie jest bezpośrednio opodatkowany podatkiem dochodowym na poziomie spółek. Podatnikami podatku dochodowego są bowiem odrębnie wszyscy wspólnicy, a opodatkowaniu podlega dochód uzyskiwany przez każdego ze wspólników z osobna. W istocie zatem, dochody osoby prawnej (np. spółki z o.o.) z udziałów w spółce komandytowej pochodzą ze sprzedaży prowadzonej przez spółkę komandytową, która podatkowo jednak zaliczana jest do działalności gospodarczej spółki z o.o.
W konsekwencji, dla potrzeb ustalenia statusu „małego podatnika” należy brać pod uwagę wartość całej sprzedaży, dokonywanej przez spółkę, która w rozpatrywanej sprawie jest podatnikiem zarówno w odniesieniu do wypracowanego przez siebie dochodu (opodatkowanie na poziomie samej spółki), jak i w odniesieniu do dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży dokonywanej przez spółkę komandytową, proporcjonalnie do posiadanych w niej udziałów (opodatkowanie na poziomie wspólników spółki komandytowej).

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z 11.04.2017 r.


Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji KWIECIEŃ 2017
poniedziałek, 15 maja 2017 12:49

Oddając aktualizację Kwiecień 2017,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Monografie podatkowe

M. Sidelnik (red.), P. Grzanka (red.), Jednolity Plik Kontrolny, WK 2017

Publikacja przedstawia praktyczne wskazówki odnoszące się do przygotowania Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) zgodnie z wymogami Ministerstwa Finansów, zarówno od strony prawnopodatkowej jak i technicznej. Zawarto w niej informacje i wyjaśnienia na temat wybranych struktur JPK poświęconych ewidencji prowadzonej na potrzeby podatku od towarów i usług, faktur, ksiąg rachunkowych, magazynów oraz wyciągów bankowych. Ponadto opisano obowiązki podatników związane z nowym modelem raportowania danych podatkowych w formie elektronicznej, uwzględniając aspekty procedury podatkowej - w tym nową procedurę kontroli celno-skarbowej, a także wskazano na potencjalne sankcje z tytułu niedostosowania się do nowych wymagań. W opracowaniu zaprezentowano również zarys budowy wybranych struktur JPK oraz czytelne zestawienia przedstawiające, które informacje, w jakim formacie i z jakimi ograniczeniami wymagane są przez kluczowe struktury JPK.

Komentarze praktyczne i poradniki

K. Teszner, Przepisy wprowadzające ustawę o KAS

Sprawnie i niezakłócone funkcjonowanie od dnia 1.03.2017 r. zreorganizowanej i skonsolidowanej Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) wymagało wprowadzenia zmian w ponad 150 ustawach z zakresu prawa ustrojowego, materialnego i procesowego, regulujących dotychczas zadania oraz kompetencje organów administracji podatkowej, Służby Celnej oraz kontroli skarbowej. Zmiany te zostały uregulowane w odrębnej ustawie z dnia 16.11.2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej – dalej jako UWKAS. Mają one przede wszystkim charakter norm wprowadzających nowy akt normatywny, regulujący organizację i funkcjonowanie KAS, a ich funkcją jest zapewnić przejęcie zadań przez nowo ustanowione organy KAS od dotychczasowych organów.

W. Majkowski, M. Michna, M. Mrozik, Karuzela podatkowa - zabezpieczenie przed konsekwencjami nieświadomego uczestnictwa

Czasami, mimo dołożenia należytej staranności, podatnikowi nie uda się uniknąć udziału w karuzeli podatkowej. Czy fakt, że ten udział jest nieświadomy może wpłynąć na zakres jego odpowiedzialności? Zapraszamy do lektura komentarza, w którym autorzy wskazują w jaki sposób podatnik może zabezpieczyć się przed konsekwencjami nieświadomego uczestnictwa w transakcji z nieuczciwym kontrahentem.

Ł. Matusiakiewicz, KAS a dwuinstancyjność postępowania podatkowego

Reforma administracji podatkowej, skarbowej i celnej wprowadziła zróżnicowanie „drogi odwoławczej" strony, w zależności od tego, jaki organ (i ewentualnie w jakiej sprawie) wydał decyzję w pierwszej instancji. Zasadniczo „po staremu" dyrektor izby administracji skarbowej rozpatrzy odwołanie od decyzji naczelnika urzędu skarbowego. Jednak w wielu sprawach naczelnik urzędu celno-skarbowego rozpatrzy sprawę w obu instancjach.

T. Krywan, Nowe możliwości składania zeznań rocznych - zmiany od 15.03.2017 r.

W dniu 15.03.2017 r. weszła w życie ustawa z 9.03.2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy – dalej u.n.u.p.d.o.f. Jej przepisami wprowadzona została możliwość sporządzania zeznań PIT za niektórych podatników przez urzędu skarbowe (na wniosek podatników) oraz umożliwione zostało składanie oświadczeń o przekazaniu 1% przez podatników, za których organy rentowe sporządzają roczne obliczenie podatku na formularzu PIT-40A.

D.J. Gajewski, Holding - opodatkowanie w wybranych państwach Unii Europejskiej

W dobie globalizmu spółki kapitałowe wykorzystują instytucję holdingu do kształtowania korzystnej polityki podatkowej. Planowanie podatkowe pozwala na osiągnięcie dużych oszczędności w skali roku podatkowego, które w kontekście wszystkich dochodów holdingu stanowią znaczną część ich zysku. Ten argument spowodował, że obecnie planowanie podatkowe jest jednym z najważniejszych celów stawianych sobie przez spółki, które tworzą struktury holdingowe.

Linie orzecznicze

K. Janczukowicz, Kontrakty menedżerskie na gruncie PIT

Jeżeli osoba zarządzająca przedsiębiorstwem nie jest pracownikiem tego przedsiębiorstwa, to – pomijając przypadki bezpośredniego zarządzania firmą przez jej właściciela – wchodzi w grę zawarcie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem, nazywanej często kontraktem menedżerskim. Przychody z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem kwalifikowane są jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. Jeśli więc osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarządzania przedsiębiorstwami i kontrakt menedżerski zawiera w ramach tej działalności, to mimo tego przychody z tej umowy musi rozliczać jako przychody z działalności osobistej, a w konsekwencji nie może stosować 19% podatku liniowego ani rzeczywistych kosztów uzyskania przychodów. W takim stanie prawnym pojawiła się tendencja do zawierania umów o zarządzanie (od strony wykonawcy czyli zarządzającego) przez spółki osobowe (tzw. spółki menedżerskie), w imieniu których faktyczne zarządzanie wykonywane jest przez wspólnika tej spółki. Czy taki zabieg umoyliwia przyjęcie, że źródłem przychodów menedżera jest działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki osobowej?

K. Janczukowicz, Opłacenie przez spółkę ubezpieczenia OC osób należących do organów spółki jako koszt podatkowy po stronie spółki

Niniejsze opracowanie dotyczy sytuacji, w której spółka ponosi wydatek na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) osób pełniących funkcje w spółce, czyli przede wszystkim członków zarządu, ale także np. członków rady nadzorczej. Czy spółka może zaliczyć wydatek na to ubezpieczenie do kosztów uzyskania przychodów? W odpowiedzi należy uwzględnić dwa wątki.

K. Janczukowicz, Opodatkowanie przychodów z sędziowania zawodów sportowych

Opodatkowanie przychodów sędziów sportowych, a więc przychodów z sędziowania zawodów, okazuje się dyskusyjne. Pierwsza wątpliwość powstaje na gruncie art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT, w myśl którego "jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł", to należy stosować ryczałt w wysokości 18%. Czy ten przepis można stosować do sędziów, biorąc pod uwagę okoliczność, że z reguły nie zawierają oni pisemnej umowy z organizatorem zawodów, w której określona byłaby wysokość wynagrodzenia?

K. Janczukowicz, Oprogramowanie komputerowe a ryczałtowe opodatkowanie przychodów nierezydentów

Należy jednak uwzględnić zawarte przez Polskę umowy ws. podwójnego opodatkowania, a zgodnie z tymi umowami, zyski przedsiębiorstw opodatkowane są tylko w państwie ich rezydencji, a więc w omawianej sytuacji nie w Polsce, chyba że są to należności licencyjne, bo w odniesieniu do nich możliwe jest też opodatkowanie w państwie źródła, czyli w Polsce. W zdecydowanej większości tych umów postanawia się, że określenie "należności licencyjne" oznacza wszelkiego rodzaju należności uzyskiwane z tytułu użytkowania lub prawa do użytkowania każdego prawa autorskiego do dzieła literackiego, artystycznego lub naukowego. W takim stanie rzeczy należy postawić pytanie, czy oprogramowanie komputerowe jest dziełem literackim, artystycznym albo naukowym? Jeśli tak, to należność za udostępnienie oprogramowania podlega opodatkowaniu w Polsce, a jeśli nie, to nie podlega, a więc firma polska nie musi pobierać podatku jako płatnik.

K. Janczukowicz, Pakiet medyczny jako przychód ze stosunku pracy

Jednym z pozapłacowych sposobów gratyfikacji pracownika jest wykupienie przez pracodawcę pakietu świadczeń medycznych, z którego skorzystać może pracownik lub członkowie jego rodziny. Czy zdarzenie to powoduje powstanie po stronie pracownika przychodu ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia?

K. Janczukowicz, Preferencyjne nabycie akcji albo udziałów przez pracowników – konsekwencje w zakresie PIT

Pracodawcy, chcąc związać ze sobą wartościowych pracowników, oferują im czasami preferencyjne nabycie akcji albo udziałów w spółce. Na tym tle powstają dwie kwestie dotyczące rozliczania PIT. Pierwsza dotyczy ustalenia właściwego źródła przychodu po stronie pracownika. Druga kwestia, ściśle zresztą związana z pierwszą, to pytanie o moment, w jakim podatnik otrzymuje przychód.

K. Janczukowicz, Przychód pracowników z tytułu udziału w imprezie integracyjnej

Sytuacje, w których pracodawca oferuje pracownikowi jakieś świadczenie inne niż wynagrodzenie za pracę, są liczne i różnorodne. Może to być dowóz do pracy, wykupienie wstępu do obiektu rekreacyjnego, pakietu medycznego, czy też ubezpieczenia OC. Wspólną cechą tych zdarzeń jest to, że pracownik za to nie płaci albo płaci mniej. I tu czyha nań przepis podatkowy, w myśl którego opodatkowaniu podlega także otrzymane od pracodawcy świadczenie nieodpłatne albo częściowo odpłatne.

K. Janczukowicz, Termin do złożenia oświadczenia o wyborze ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

Podatnicy, którzy chcą wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, muszą złożyć oświadczenie o wyborze tej formy do 20 stycznia, a gdy podejmują działalność w środku roku – nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Dotyczy to zarówno podatników prowadzących działalność gospodarczą, jak i osiągających przychody z najmu oraz umów pokrewnych.

K. Janczukowicz, Ubiór dla pracownika jako przychód ze stosunku pracy

Czasami pracodawcy kupują pracownikowi ubranie, po to, aby nosił je w pracy. Czy wartość tego ubrania może być potraktowana jako przychód pracownika w postaci nieodpłatnego świadczenia? Odpowiedź pozytywna jest jak najbardziej właściwa, ale na szczęście dla pracowników przewidziane są dwa zwolnienia z PIT dotyczące ubioru pracowników.

K. Janczukowicz, Upominki na rzecz klientów i kontrahentów a koszty uzyskania przychodów

Rozróżnienie między wydatkami na reklamę, które mogą być zaliczone do kosztów podatkowych jako poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a wydatkami na reprezentację, które wyraźnymi przepisami są z kosztów podatkowych wyłączone, jest nieostre. Dla odróżnienia, na gruncie VAT pojęcie prezentu małej wartości jest definiowane liczbowo, ale na gruncie podatków dochodowych nie ma żadnego ostrego kryterium służącego do ustalania, czy prezent (upominek) wręczany przez podatnika klientom, kontrahentom czy też osobom, które mogą się nimi stać, służy reklamie czy reprezentacji. Warto więc przyjrzeć się, co na ten temat twierdzą sądy administracyjne.

K. Janczukowicz, Wydatki na ubiór jako koszt podatkowy

Czy wydatki na zakup odzieży, w której mają być wykonywane czynności zawodowe, mogą być potraktowane jako koszty uzyskania przychodów? W niektórych przypadkach odpowiedź twierdząca jest oczywista. Wątpliwości zaczynają się wtedy, gdy do noszenia określonej odzieży przy czynnościach zawodowych nie zobowiązują przepisy powszechnie obowiązujące, ale w firmie przyjmuje się określony standard wyglądu osób z nią związanych, w związku z czym czynione są określone wydatki.

Glosy

Podmiot uprawniony do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.

Małgorzata Król - glosa aprobująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2015 r., II GSK 1574/14.
Zdaniem Autorki glosowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy ważnego zagadnienia – prawa do wnoszenia środków zaskarżenia w toku postępowania egzekucyjnego przez podmiot, który nie posiada statusu zobowiązanego, w rozumieniu ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a który jest adresatem czynności egzekucyjnych, dokonanych przez administracyjny organ egzekucyjny. Przedmiotowe orzeczenie zasługuje na uwagę, gdyż mimo że dotyczy konkretnego środka prawnego (skargi na czynność egzekucyjną), to dotyka szerszego zagadnienia, a mianowicie odpowiada na pytanie, czy uprawnienia osób, wobec których skierowano egzekucję, mogą być tożsame z uprawnieniami podmiotu zobowiązanego.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

PIT: otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści
Prowadzenie postępowania administracyjnego i ustalenie jego kosztów jest typową działalnością wykonywaną przez gminę w charakterze organu władzy publicznej, i jako takie pozostaje poza zakresem VAT. Tak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 16 lutego 2017 r.
Kwestią sporną w sprawie było to, czy gmina jest zobowiązana do wystawienia faktury dla strony postępowania o rozgraniczenie nieruchomości z tytułu ustalonych kosztów tego postępowania.

Chodziło o mieszkańca gminy, który wystąpił do burmistrza z wnioskiem o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości, które stały się sporne ze względu na niezgodność w przebiegu granic między sąsiadami. Burmistrz do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych upoważnił uprawnionego geodetę. Po wykonanych czynnościach geodeta wystawił fakturę VAT. Koszty postępowania rozgraniczeniowego, które nie są ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości po połowie.

Mieszkaniec inicjujący rozgraniczenie zażądał od gminy faktury VAT, która stanie się dla niego podstawą do zapłaty, ponieważ jest podatnikiem i może ją odliczyć. Gmina, mimo że jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, nie wystawiła mu faktury.

Gmina zapytała fiskusa, czy powinna taką fakturę wystawić. Sama uważa, że nie, ponieważ nie ma podstaw do tego, żeby koszty postępowania rozgraniczeniowego ustalone w drodze postanowienia Burmistrza traktować jako objęte VAT po stronie gminy. Według gminy prowadzenie postępowania administracyjnego i ustalenie jego kosztów jest typową działalnością wykonywaną w charakterze organu władzy publicznej, która z mocy art. 15 ust. 6 ustawy o VAT pozostaje poza zakresem aktywności gminy, jako podatnika. Bez znaczenia w tym wypadku pozostaje to, że część tych kosztów wiązała się z nabyciem usług od podmiotów trzecich, którym w tym przypadku był geodeta.

Fiskus się nie zgodził. W jego ocenie gmina, zlecając wykonanie usługi geodezyjnej w celu rozgraniczenia spornych nieruchomości, sama świadczy usługę na rzecz stron sporu i zobowiązana jest w związku z tym do wystawienia faktury za wykonaną usługę. Organ uznał, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). W tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy o VAT.
Organ podkreślił także, że świadczenie usług ma również miejsce wówczas, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług. W ocenie organu gmina, zlecając wykonanie usługi geodezyjnej w celu rozgraniczenia spornych nieruchomości, sama świadczy usługę na rzecz stron sporu i zobowiązana jest w związku z tym do wystawienia faktury za wykonaną usługę.
Sprawa trafiła do WSA w Poznaniu. Sąd nie zgodził się z fiskusem. Według niego fiskus błędnie uznał, że burmistrz, obciążając kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego jego strony, nie realizował zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których został powołany. Tym samym organ dokonał niewłaściwej oceny co do zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 6 w zw. z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.

W ocenie Sądu prowadzenie postępowania administracyjnego i ustalenie jego kosztów jest typową działalnością wykonywaną przez Gminę w charakterze organu władzy publicznej, i jako takie, zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, pozostaje poza zakresem objętych VAT czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. O opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług mowa może być jedynie wówczas, gdy dana czynność mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o VAT i jest wykonywana przez podatnika VAT działającego w charakterze podatnika. Tu żadna z tych przesłanek nie została spełniona.
Sąd zwrócił też uwagę, że wolą osoby, która zainicjowała swoim wnioskiem postępowanie administracyjne, było ustalenie w sposób prawnie wiążący (pod sankcją państwową) przebiegu granic nieruchomości, a nie nabycie określonej usługi geodety. Występując o rozgraniczenie nieruchomości właściciel nieruchomości liczył się być może z koniecznością poniesienia kosztów postępowania, jednak na ich wysokość nie miał żadnego wpływu. Poniesienie tych kosztów nie jest też objęte jego wolną wolą, ale jest obowiązkiem wynikającym z postanowienia organu administracji publicznej. Właściciel nieruchomości nie decydował ani o wyborze geodety, ani o wysokości jego wynagrodzenia, jedynie wszczął postępowanie administracyjne. Jeszcze mniejszy wpływ na poniesienie i zakres omawianych kosztów miał drugi uczestnik postępowania administracyjnego, który poniósł połowę jego kosztów, a nie miał w istocie wpływu na jego wszczęcie (a brak jest podstaw, by skutki podatkowe związane z poniesieniem kosztów przez obu uczestników postępowania administracyjnego postrzegać odmiennie).
Dlatego nie można przyjąć, że w sprawie miało miejsce świadczenie przez gminę (odsprzedaż) usługi na rzecz stron postępowania administracyjnego dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości. Nie sposób przyjąć, że prowadzenie postępowania administracyjnego przez burmistrza i orzeczenie w sposób władczy o jego kosztach może stanowić o prowadzeniu przez gminę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT.

Wyrok WSA w Poznaniu z 16.02.2017 r., I SA/Po 994/16, LEX nr 2239150
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z 22.03.2017 r.

CIT: naprawy urządzeń sprzedanych przez wcześniejszego dystrybutora można wrzucić w koszty

Firma będąca jedynym dystrybutorem maszyn danej marki może wrzucić w koszty wydatki na naprawy pogwarancyjne urządzeń sprzedanych przez swojego poprzednika. Tak wskazał NSA w wyroku z 31.01.2017 r.

Spór w sprawie dotyczył wydatków związanych z naprawami pogwarancyjnymi, które zdaniem podatnika winny stanowić koszt uzyskania przychodów. Tymczasem w opinii fiskusa stanowią koszty reprezentacji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT i dlatego nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Chodziło o spółkę z o.o., która została wyłącznym importerem i dystrybutorem na polskim rynku maszyn rolniczych międzynarodowej grupy. Zgodnie z umową zawartą z grupą spółka ponosiła odpowiedzialność gwarancyjną/z tytułu rękojmi za sprzedane maszyny wobec klienta końcowego. Dokonywała również ich nieodpłatnych napraw po upływie okresu gwarancji (napraw pogwarancyjnych). W tym zakresie została również zobowiązana do wykonywania nieodpłatnych napraw pogwarancyjnych maszyn rolniczych sprzedanych dotychczas przez dotychczasowego dystrybutora.
Spółka zapytała fiskusa czy koszty, które ponosiła/ponosi w związku z wykonywanymi nieodpłatnymi naprawami pogwarancyjnymi, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów spółki na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Spółka uznała, że koszty nieodpłatnych napraw pogwarancyjnych będą stanowiły dla niej koszty uzyskania przychodów, ponieważ warunkiem jej utworzenia było przyjęcie wszystkich standardowych procedur grupy obejmującej politykę w zakresie napraw pogwarancyjnych, w tym przejęcia zobowiązań gwarancyjnych oraz zobowiązanie się do świadczenia napraw pogwarancyjnych dla maszyn uprzednio sprzedanych przez dotychczasową spółkę. Gdyby tych zobowiązań nie przejęła nie zostałaby założona, ani nie uzyskałaby statusu wyłącznego importera maszyn rolniczych grupy. Wprawdzie w przypadku napraw pogwarancyjnych nie ma prawnego obowiązku ich wykonywania, ale wynika to z powszechnie znanej klientom i oczekiwanej przez nich praktyki grupy. Z uwagi na duży jednostkowy koszt oferowanych produktów, świadczenie takich napraw pogwarancyjnych stanowi bardzo istotny czynnik wpływający na decyzję klienta o zakupie maszyny tej marki i tym samym przyczynia się do osiągania przez spółkę przychodów.

Fiskus nie zgodził się ze stanowiskiem spółki. Wskazał tu na wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT. Według organu wydatki te stanowią koszty reprezentacji i dlatego nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów niezależnie od tego, że działania takie nie miały charakteru okazałości ani wystawności. Nie można ich zatem rozpatrywać w kontekście art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Organ zakwestionował także stanowisko spółki, że kwalifikacji analizowanych wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie wyklucza fakt, że ponosi ona koszty serwisów posprzedażowych (także napraw pogwarancyjnych) maszyn rolniczych sprzedanych uprzednio przez inną spółkę. Według organu ponoszenie kosztów za inny podmiot nie mieści się w dyspozycji powołanego art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Zdaniem sądu fiskus nie ma racji. NSA podkreślił, że wykluczenie danego wydatku z kosztów reprezentacji wymaga oceny, czy został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła. Wypełnienie kryterium celu oznacza zaliczenie przez podatnika wydatku do kosztów uzyskania przychodów. A to oznacza, że ponoszone przez spółkę koszty napraw pogwarancyjnych, także w stosunku do maszyn rolniczych sprzedanych przez dotychczasowego dystrybutora, nie stanowią kosztów reprezentacji. Stanowią one dla spółki koszty uzyskania przychodów, ponieważ zostały poniesione w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów.
NSA zwrócił uwagę, że dla prawidłowego zakwalifikowania spornych wydatków istotne znaczenie miało to, że warunkiem utworzenia spółki było przyjęcie i przestrzeganie zasad w zakresie dokonywania nieodpłatnych napraw pogwarancyjnych, także sprzedanych uprzednio przez dotychczasowego dystrybutora. Gdyby Spółka nie zobowiązała się do ponoszenia tych wydatków nie zostałaby utworzona, nie uzyskałaby statusu wyłącznego importera i dystrybutora, wobec czego nie osiągałaby przychodów ze sprzedaży maszyn rolniczych grupy. Ta działalność stanowi dla niej podstawowe źródło przychodów. Te okoliczności należy zestawić ze specyficznymi warunkami funkcjonowania rynku dystrybucji maszyn rolniczych, które wymagają niekonwencjonalnych działań ze strony dystrybutora. Według NSA W żadnym razie nie można tutaj uznać, iż zasadniczym celem ponoszenia spornych wydatków jest tworzenie poprawnego wizerunku spółki na zewnątrz.

Wyrok NSA z 31.01.2017 r., sygn. akt II FSK 3994/14, LEX nr 2202523
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 20.03.2017 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

PIT: budowa balkonu także korzysta ze zwolnienia
Interpretacja Indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 28.02.2017 r., sygn. 1061-IPTPB4.4511.271.2016.2.JR, LEX nr 340752

Kwota wydatkowana na dobudowę balkonu podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 28.02.2017 r.

Sprawa dotyczyła podatnika, który dokonał sprzedaży 1 części przysługującego mu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w spadku w 2011 r. i w 2016 r. Część środków uzyskanych ze sprzedaży, tj. ok. 8400 zł, podatnik chce przeznaczyć na dobudowę balkonu w lokalu mieszkalnym stanowiącym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego jest współwłaścicielem w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej.

Podatnik zapytał fiskusa, czy może przeznaczyć część przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania na dobudowę balkonu do mieszkania, pomniejszając tym samym wysokość dochodu do opodatkowania 19% podatkiem dochodowym.

Podatnik uważa, że tak. Według niego dobudowa balkonu do jego mieszkania, w którym realizuje własne cele mieszkaniowe, mieści się w katalogu wydatków wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, a w szczególności w pkt 1d (budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego). Tym samym uważa, że przychód, który uzyskał z odpłatnego zbycia nieruchomości, może być w części wydatkowany na dobudowę balkonu w jego lokalu mieszkalnym i korzystać będzie w tej części ze zwolnienia z PIT.

Fiskus się zgodził. Organ uznał, że przychód uzyskany w 2016 r. ze sprzedaży części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytych w 2011 r. i 2016 r. jest źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu, ponieważ ich zbycie miało miejsce przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Jednakże sfinansowanie celów mieszkaniowych sfinansowanych przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Według fiskusa odpłatne zbycie w 2016 r. przez podatnika części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego w drodze spadku w 2011 r. i w 2016 r., stanowić będzie dla niego przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o PIT. Jednakże kwota tego przychodu w części wydatkowanej na dobudowę balkonu w lokalu mieszkalnym stanowiącym spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu, którego podatnik jest współwłaścicielem, będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 21.03.2017 r.

PIT: zakup mieszkania dla dziecka nie daje prawa do ulgi
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 27.02.2017 r., 0461-ITPB4.4511.888.2016.2.AS, LEX nr 335506

Nie zaspokaja własnych potrzeb mieszkaniowych osoba, która centrum interesów życiowych koncentruje faktycznie w innym lokalu mieszkalnym, a z uwagi na sytuację rodzinną zakupiła drugi osobny lokal dla jednego ze swoich dzieci. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 27.02.2017 r.

W sprawie chodziło o podatnika, który w 2015 r. kupił mieszkalnie, a niecały rok później je sprzedał. W tym samym roku zakupił inny lokal mieszkalny, wykorzystując środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży. Zakupiony lokal mieszkalny będzie chciał przeznaczyć jednemu ze swoich dzieci. W chwili obecnej dziecko jest niepełnoletnie, więc zakupiona nieruchomość do czasu osiągnięcia przez nie pełnoletności będzie przeznaczona osobom wynajmującym.

Podatnik zapytał fiskusa, czy może w związku z tym skorzystać ze zwolnienia wymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Sam uważa, że tak. Fiskus miał inne zdanie. Organ wytłumaczył, że samo poniesienie wydatku na nabycie lokalu mieszkalnego nie świadczy jeszcze o tym, że została spełniona przesłanka skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT do zwolnienia konieczne jest wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe.

Istota sprawy sprowadzała się zatem do interpretacji ustawowego terminu „własne cele mieszkaniowe”. Warunkiem zwolnienia podatkowego jest więc wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych.

A to oznacza, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”. I nie chodzi tylko o to, aby wykazać zamiar zamieszkania w nowym lokalu jedynie w chwili jego nabycia. Nabycie musi być dokonane na własne cele mieszkaniowe, a te realizowane są w dłuższym okresie. W świetle takiego wyjaśnienia nie zaspokaja swoich własnych celów mieszkaniowych osoba, która np. posiadając własne miejsce zamieszkania, nabywa kolejne nieruchomości w celach lokaty kapitału, prowadzenia inwestycji w postaci najmu, remontu celem późniejszej ich odsprzedaży z zyskiem lub dla realizacji potrzeb mieszkaniowych innych osób, np. dzieci lub najemców. Same subiektywne deklaracje podatników o nabyciu lokalu w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych nie są wystarczające do uzyskania zwolnienia podatkowego. Nie wystarczy poczynienie wydatków na nabycie, lecz konieczne jest, aby nastąpiło to jednocześnie w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych.

Chodzi tu o potrzeby mieszkaniowe w sensie obiektywnym, a zatem potrzeby przeciętnego podatnika, który o ulgę się ubiega. Zawsze bowiem centrum życiowe koncentruje się w konkretnym lokalu mieszkalnym i ten właśnie lokal służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Tym samym nie będzie celem mieszkaniowym nabycie nieruchomości, która ma być przeznaczona dla dziecka na przyszłość, bądź będzie wynajmowana. Potrzeba realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych jest najważniejszym elementem przedmiotowego zwolnienia i powinna być zaspokojona w momencie nabycia lokalu mieszkalnego.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WKP
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z 17.03.2017 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji MARZEC 2017
piątek, 17 lutego 2017 11:59

Oddając aktualizację Marzec 2017,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Komentarze praktyczne

M. Jamroży, Dywidendy otrzymywane w Polsce i wypłacane z Polski

W komentarzu zostaną przedstawione skutki opodatkowania dywidend otrzymywanych lub wypłacanych przez spółkę kapitałową będącą polskim rezydentem, z uwzględnieniem ustawodawstwa wewnętrznego oraz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

S. Liżewski, Sprzedaż wysyłkowa w PIT

Specyfika działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży wysyłkowej wymaga przyjrzenia się sytuacjom powodującym powstanie określonych obowiązków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dotyczą one nie tylko przychodów i kosztów ich uzyskania, ale także prawidłowych zasad dokumentowania dokonywanych czynności.

Ł. Matusiakiewicz, Wyłudzanie VAT - omówienie zmian projektowanych w Kodeksie karnym

Ustawa z 26 stycznia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wprowadza bardzo poważne zaostrzenie kar za wystawianie oraz posługiwanie się pustymi fakturami, włącznie z zagrożeniem karą 25 lat pozbawienia wolności. Poniższe opracowanie wyjaśnia przyczynę problemu, jak i same nowe regulacje prawne, a także przybliża, jakie zachowania na gruncie VAT mogą prowadzić do surowej odpowiedzialności karnej, jak również - kiedy uczciwy podatnik nie powinien obawiać się zagrożeń wynikających z zaostrzenia prawa karnego.

Ł. Postrzech, Omówienie zmian proponowanych przez Komisję Europejską w odniesieniu do transgranicznego handlu elektronicznego na gruncie VAT

Komisja Europejska przedstawiła wniosek ustawodawczy do Parlamentu Europejskiego w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych przedsiębiorstw związanych z transgranicznym handlem elektronicznym, które wynikają z różnic między systemami VAT. Autor przedstawia szczegółowe omówienie propozycji zmian, które mają na celu zmodernizowanie i uproszenie VAT w odniesieniu do transgranicznego handlu elektronicznego, w szczególności w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw.

T. Szczupaczyński-Dotryw, Obowiązki płatnika związane z zamknięciem roku

Koniec roku wiąże się dla płatnika z dodatkowymi obowiązkami, głównie o charakterze sprawozdawczym. Niniejsze opracowanie omawia zasady sporządzania formularzy rocznych PIT.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

PIT: otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści

Uznanie, że przychód powstaje w momencie nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego oraz, że dochodem z tej czynności jest wartość rynkowa akcji, prowadziłoby do opodatkowania wartości wyrażonej w pieniądzu, której podatnik w momencie uzyskania akcji nie osiągnął. Tak wskazał WSA w Białymstoku.

W przedmiotowej sprawie sporną kwestią było to, czy w momencie nieodpłatnego otrzymania akcji spółki amerykańskiej w wyniku uczestnictwa w programie motywacyjnym po stronie pracownika powstaje przychód do opodatkowania z innych źródeł określony w art. 20 ustawy o PIT oraz w chwili zbycia akcji powstaje przychód z kapitałów pieniężnych wymieniony w art. 17 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.
Sprawa dotyczyła pracownika kadry menedżerskiej spółki, który został objęty programem motywacyjnym prowadzonym przez amerykańską spółkę z grupy kapitałowej. Na podstawie zawartych umów podatnikowi przyznano prawa do akcji spółki amerykańskiej o ograniczonej zbywalności i prawa do akcji wynikowych. Nabycie praw do tych akcji nie wiąże się z żadną odpłatnością ze strony pracownika. Ich otrzymanie oraz w dalszej kolejności pełne nabycie akcji uwarunkowane jest osiągnięciem określonego wyniku progowego oraz upływu określonej ilości czasu przepracowanego w spółce. Określono też datę pełnego nabycia uprawnień do akcji. W przypadku ustania zatrudnienia przed tą datą podatnik traci całkowicie prawo do wspomnianych akcji. Przed momentem pełnego nabycia prawa do akcji o ograniczonej zbywalności pracownikowi przysługują wszystkie pozostałe prawa akcjonariusza, w szczególności prawo głosu (ale nie przysługuje mu prawo do dywidendy). W przypadku prawa do akcji wynikowych do momentu pełnego nabycia praw podatnikowi nie przysługują natomiast żadne prawa udziałowca. Pracownik do momentu nabycia pełnego prawa do wspomnianych akcji nie ma również prawa ich zbycia, zastawienia, itp. Stąd pełne nabycie praw do akcji odroczone jest w czasie.
Zdaniem pracownika sposób, w jaki sformułowane zostały zasady premiowania uniemożliwia zakwalifikowanie otrzymania akcji, jako przychodu ze stosunku pracy. Uważa on także, że nie można tu mówić także o nieodpłatnym świadczeniu i opodatkowaniu przychodów z innych źródeł. Według pracownika przysporzenie majątkowe uzyskiwane przez niego w ramach programów motywacyjnych, w postaci otrzymanych akcji należy traktować, jako przychód z kapitałów pieniężnych, który należy rozpoznać w momencie sprzedaży akcji. Korzyść bowiem, którą uczestnik programu uzyskuje w postaci nieodpłatnego nabycia akcji, zostanie uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu, czyli przy sprzedaży nabytych w ten sposób akcji. W momencie zaś otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne.

Fiskus się nie zgodził. Uznał, że pracownik uzyska tu przychód z innych źródeł, natomiast w momencie sprzedaży akcji uzyska przychód, który należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych.

Sprawa trafiła do WSA w Białymstoku. Zdaniem sądu fiskus nie ma racji. Sąd zwrócił uwagę, że dochód z tego samego tytułu może być opodatkowany tylko raz i może być, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT, przyporządkowany tylko do jednego źródła przychodów. Według sądu nie ulega także wątpliwości, że aby powstał przychód (opodatkowanie) muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: świadczenie musi mieć wymierną korzyść dla podatnika oraz podatnik musi tę korzyść (świadczenie) "otrzymać". Przysporzenie to musi być rzeczywiste, a nie tylko potencjalne. Jest to zatem takie przysporzenie majątkowe, które powiększy wartość majątku podatnika lub zmniejszy jego zobowiązania i które będzie miało charakter ostateczny. Uznanie więc, że przychód powstaje w momencie nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego oraz, że dochodem z tej czynności jest wartość rynkowa akcji, prowadziłoby do opodatkowania wartości wyrażonej w pieniądzu, której podatnik w momencie uzyskania akcji nie osiągnął. Otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści, ponieważ akcje są takim składnikiem majątku, który przychód może dać dopiero w momencie ich zbycia w drodze sprzedaży lub zamiany ewentualnie innych czynności. W ocenie sądu dopiero zbycie akcji pozwala ustalić, jaki dochód podatnik osiągnął przez to, że nabył akcje w drodze programu motywacyjnego, a następnie zbył te akcje. Nabycie akcji samo przez się nie daje więc żadnego przychodu, szczególnie, że nawet ich nabycie obwarowane jest koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Podatnik trafnie więc podniósł, że w momencie otrzymania akcji nie uzyskał przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Należy też wskazać, że przyjęcie wykładni dokonanej przez organ, skutkowałaby tym, że przychód z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego byłby opodatkowany dwukrotnie: po raz pierwszy w momencie ich nieodpłatnego nabycia (zapisania na rachunku), po raz drugi z momentem odpłatnego zbycia tychże akcji, a takie działanie prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tożsamych wartości tym samym podatkiem.

Wobec powyższego WSA stwierdził, że przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez pracownika omawianych akcji. Przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować, jako przychód z kapitałów pieniężnych. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o PIT, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne - choćby nie zostały faktycznie otrzymane - przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Wyrok WSA w Białymstoku z 27.12.2016 r., I SA/Bk 536/16, LEX nr 2193580
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 15 lutego 2017 r.

CIT: związek z przychodem przejawia się także w minimalizacji strat

Wydatki na odszkodowanie z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy najmu mogą stanowić koszt uzyskania przychodów. Tak wskazał WSA w Gliwicach.

Sprawa dotyczyła tego, czy kwota odszkodowania, jaką najemca zapłaci wynajmującemu z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, może stanowić dla wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu.

Chodziło o spółkę, której przedmiotem działalności jest sprzedaż artykułów spożywczych i przemysłowych pod szyldem jednej z sieci franczyzowych. W związku z ciągłym rozwojem swojej działalności (jak również wymaganiami franczyzodawcy co do standardu lokalu i jego wyposażenia) spółka podjęła decyzję o zwiększeniu powierzchni sprzedażowej i w tym celu wynajęła nowy budynek. Nowy sklep oddalony jest zaledwie o kilkanaście metrów od dotychczasowego lokalu. W nowej lokalizacji znajdują się pomieszczenia użytkowe, pomieszczenia gospodarcze, ciągi komunikacyjne usprawniające prace sklepu jak i służące komfortowi klienta. Możliwość korzystania z miejsc parkingowych wyłącznie przez klientów sklepów dodatkowo wpłynęła na atrakcyjność tej lokalizacji.

Obecnie sklep funkcjonuje jedynie w nowym budynku. Zyski sklepu z nowej lokalizacji są wyższe aniżeli dotychczas uzyskiwane w starej lokalizacji. Nieuzasadnione ekonomicznie byłoby prowadzenie dwóch placówek handlowych pod tym samym szyldem (marką franczyzodawcy) w tak bliskiej odległości od siebie. W związku z tym tymczasowo powierzchnia wynajmowana od 2012 r. wykorzystywana jest jako magazyn. Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że dostawy dokonywane są na bieżąco, a w nowej lokalizacji dodatkowo funkcjonuje infrastruktura do obsługi dostaw ciężarowych, utrzymywanie dwóch lokalizacji jest nieopłacalne. Spółka podjęła więc rozmowy z wynajmującym celem rozwiązania umowy najmu. Wynajmujący, jako jeden z warunków rozwiązania umowy stawia warunek zapłaty odszkodowania za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu.
Spółka zapytała fiskusa, czy kwota odszkodowania, jaką zapłaci wynajmującemu z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, może stanowić dla niej koszt uzyskania przychodu. W jej ocenie tak, gdyż odszkodowanie pozwoli spółce na dokonanie oszczędności (redukcję straty) względem sytuacji, gdyby najem był kontynuowany. Według spółki przy kwalifikowaniu wydatku, jako kosztu, podatnik powinien kierować się racjonalnością - nie tylko tą ekonomiczną, ale i biznesową.

Fiskus się nie zgodził. Organ uznał, że należy wyraźnie oddzielić cel ekonomiczny poniesienia kosztu od poniesienia wydatku w celu osiągnięcia przychodów podatkowych. Należy podkreślić, że podatkowa kategoria kosztów ponoszonych przez podatnika, na określenie której prawo podatkowe utworzyło własny termin "koszty uzyskania przychodów", jest odrębną kategorią kosztów, której nie należy wprost wiązać z kategorią kosztów w prawie rachunkowym i nauce ekonomii. Z punktu widzenia prawa rachunkowego (bilansowego) oceniany jest bowiem związek kosztu z prowadzoną działalnością gospodarczą i funkcjonowaniem podmiotu, natomiast z punktu widzenia prawa podatkowego ocenie podlega związek poniesionego wydatku (uznawanego za koszt) z efektem działalności podatnika mierzonym wielkością przychodu, który w określonych konkretnie okolicznościach potencjalnie może być osiągnięty. W niniejszej sprawie nie można uznać, że wydatki poniesione tytułem wcześniejszego rozwiązania umowy najmu zostaną poniesione w celu osiągnięcia przychodów, ponieważ odstąpienie od umowy żadnego przysporzenia nie przyniesie, nie wygeneruje przychodu. Aby uznać dany wydatek za koszt podatkowy powinien być on poniesiony "w celu osiągnięcia przychodów". Cel – osiągnięcie przychodów – musi być znany na moment poniesienia wydatków. I tylko w takich wypadkach, nawet jeśli nie dojdzie później do osiągnięcia przychodów, wydatek może być uznany za koszt uzyskania przychodów.

Sprawa trafiła do WSA w Gliwicach. Zdaniem sądu fiskus nie ma racji. W ocenie sądu organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, tj. w sposób niezasadnie zawężający i oderwany od realiów gospodarczych funkcjonowania podatników prowadzących działalność gospodarczą. Uznanie, że koszt nie miał związku z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodu, wykracza zdaniem Sądu poza ogólną regułę wyrażoną w tym przepisie. Ustawodawca bowiem wyraźnie wiąże koszty uzyskania przychodów także z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Jako zabezpieczenie źródła przychodów należy zaś rozumieć koszty poniesione na ochronę istniejącego (podstawowego) źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób. W konsekwencji ograniczenie strat finansowych w postaci rezygnacji z wydatku, pomimo poniesienia pewnych kosztów, służy właśnie temu celowi. W dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej, poniesienie pewnych wydatków (zapłata odszkodowania, odstępnego, czy kary umownej - nie wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT) ogranicza wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne jest więc, aby kwalifikując dany wydatek, jako koszt podatkowy uwzględniać również kwestię logicznego ciągu zdarzeń determinujących określone i konkretne działania podatnika, począwszy od momentu zawarcia umów najmu. Należy zatem oceniać racjonalność określonego działania dla osiągnięcia przychodu. W procesie działań gospodarczych przedsiębiorca dąży bowiem nie tylko do maksymalizacji przychodów, ale i minimalizacji strat.

W analizowanej sprawie związek z przychodem przejawia się w zaoszczędzeniu kwoty niezbędnej do uiszczenia czynszu, czy koniecznością ponoszenia innych wydatków związanych z funkcjonowaniem obiektu, którego dalsze wynajmowanie z ekonomicznego punktu widzenia nie jest uzasadnione.
Wyrok WSA w Gliwicach z 12 stzcynia 2017 r., I SA/Gl 1078/16, LEX nr 2206579

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 14 lutego 2017 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

Krótki okres najmu zabiera prawo do ryczałtu
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 13 stycznia 2017 r., sygn. 0461-ITPB1.4511.897.2016.1.AK, LEX nr 332988

Udostępnianie przez podatnika mieszkania na krótkie pobyty w sezonie letnim oraz wynajmowanie tego mieszkania poza sezonem nie może być klasyfikowane do najmu o charakterze prywatnym. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 13 stycznia 2017 r.

Sprawa dotyczyła podatnika osiągającego dochód z najmu mieszkania. Dochód z najmu nie jest jego głównym dochodem. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Z tytułu najmu rozlicza się tzw. ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (8,5%). W roku 2017 chce kontynuować wynajmowanie mieszkania na cele mieszkaniowe. W związku z faktem, że potencjalny najemca często opuszcza mieszkanie i kończy umowę najmu z końcem czerwca, podatnik zamierza na okres letni wynajmować mieszkanie turystom zanim we wrześniu znajdzie nowego najemcę na wynajem przedmiotowego mieszkania na okres długoterminowy. Wynajem „na doby” będzie wynajmem – czynnością cząstkową (około 2 miesiące w roku), nie będzie miał charakteru ciągłego, tylko okazjonalny, sporadyczny, będzie odbywał się tylko w okresie letnim. Przed oraz po przerwie wakacyjnej podatnik będzie kontynuował wynajem długoterminowy na cele mieszkaniowe.

Podatnik zapytał fiskusa czy przysługuje mu prawo opodatkowania ryczałtem dochodu z wynajmu przez pełne 12 miesięcy w roku, czyli także przez okres wakacyjny. Sam uważa, że ma prawo opodatkować całość dochodów ryczałtem. Uważa, że czynność taka, skoro nie ma charakteru ciągłego, może być opodatkowana w ww. sposób bez konieczności zakładania działalności gospodarczej.

Fiskus się nie zgodził. Jego zdaniem wynajem nieruchomości na krótkie pobyty, tzw. najem krótkoterminowy, stanowi w istocie szereg cyklicznych, powtarzalnych okresowo w sposób zorganizowany i ciągły czynności podejmowanych w celach zarobkowych, tj. wykonywanych w sposób wynikający z definicji działalności gospodarczej. Zatem przychody uzyskiwane z tytułu wynajmu nieruchomości, jako usługi związane z zakwaterowaniem na krótkie pobyty, podatnik winien zaliczyć do źródła przychodów z działalności gospodarczej. W związku z tym, że podatnik planuje, że mieszkanie będzie w miesiącach letnich udostępniane „na doby”, co należy zakwalifikować, jako usługi związane z zakwaterowaniem, a od września do czerwca mieszkanie to będzie wynajęte „długoterminowo”, uzasadnionym jest stwierdzenie, że tak zorganizowany sposób udostępniania mieszkania stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5b ust. 1 ustawy o PIT.

Zdaniem fiskusa, prowadzony najem będzie miał zarobkowy charakter, czyli nastawiony na osiągnięcie zysku (dochodu) w postaci czynszu. Zakres prowadzonego najmu wskazuje, że nie może on być prowadzony inaczej niż w sposób zorganizowany i profesjonalny, czyli w sposób metodyczny, systematyczny i uporządkowany, który wiąże się z planowanym charakterem działań i realizacją poszczególnych zamierzeń w sposób ciągły. Ponadto cechą charakterystyczną działalności gospodarczej jest również jej ukierunkowanie na zbyt, na zaspakajanie potrzeb osób trzecich – w opisanym przypadku – osób wynajmujących mieszkanie.

Tym samym stwierdzić należy, że opisany we wniosku sposób udostępniania mieszkania „długotrwały” oraz „na doby” będzie w istocie szeregiem cyklicznych, powtarzalnych okresowo, w sposób zorganizowany i ciągły czynności, podejmowanych w celach zarobkowych, zawierających ww. elementy definicji działalności gospodarczej. Przychody z udostępniania mieszkania należy zatem zaliczyć do źródła działalność gospodarcza.
Reasumując, w sytuacji opisanej we wniosku usługi krótkotrwałego zakwaterowania oraz najem mieszkania należy uznać za prowadzone w ramach działalności gospodarczej, w związku z czym podatnik nie będzie miał możliwości zastosowania opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Całość dochodu uzyskanego z najmu należy zatem opodatkować według skali podatkowej lub w formie tzw. „podatku liniowego”.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 7 lutego 2017 r.


VAT: indywidualne tablice rejestracyjne nie dają prawa do pełnego odliczenia
Interpretacja Indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 25 stycznia 2017 r., sygn. 3063-ILPP1-1.4512.156.2016.2.OA, LEX nr 332910

Oklejenie samochodu osobowego informacjami dotyczącymi firmy oraz zastosowanie indywidualnych tablic rejestracyjnych nie ma żadnego wpływu na konstrukcję pojazdu.

Sprawa dotyczyła podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie doradztwa gospodarczego w tym na rynku nieruchomości. Podatnik chciałby odliczenia 100% podatku naliczonego związanego z nabyciem samochodu. Pojazd będzie wykorzystywany do celów działalności gospodarczej w szczególności do dojazdów na spotkania z kontrahentami, dojazdów w celu dokonania oględzin nieruchomości, poruszania się w celu świadczenia usług profesjonalnego pełnomocnika (dojazd do sądu, siedziby organu podatkowego). W celu maksymalnie efektywnego wykorzystania nabytego pojazdu doradca zamierza używać również samochód do celów promocji oferowanych usług, dlatego na pojeździe umieszczone zostaną za pomocą naklejek reklamy, w szczególności logo działalności gospodarczej, adres strony WWW, adres e-mail. Ponadto doradca nabędzie za dodatkową opłatą indywidualne tablice rejestracyjne, które będą nawiązywały do nazwy jego przedsiębiorstwa.

Zdaniem doradcy, umieszczenie na pojeździe reklam powoduje, że pojazd taki z samej swojej istoty przez cały czas użytkowania go przez podatnika w takiej formie jest wykorzystywany do celów działalności gospodarczej, co uprawnia go do odliczenia 100 proc. podatku naliczonego. Związek z działalnością gospodarczą jest o tyle ważny, że pojazd wpływa na pozyskiwanie kontrahentów również, kiedy jest zaparkowany, oddany na przegląd czy unieruchomiony z przyczyn technicznych. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do stwierdzenia, że czynności marketingowe czy reklamowe nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Fiskus się nie zgodził. Organ uznał, że sam fakt umieszczenia na przedmiotowym samochodzie informacji dotyczących prowadzonej działalności (logo, adres strony www, adres e-mail oraz zindywidualizowanych tablic rejestracyjnych) nie jest wystarczający do uznania, że będzie on spełniał warunek wykorzystywania go wyłącznie do działalności gospodarczej, bez konieczności ustalenia zasad jego użytkowania i prowadzenia dla niego ewidencji przebiegu, a więc bez konieczności stosowania obowiązków zawartych w art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT. Fiskus nie zgodził się także z tym, że tak oklejony samochód posiadający zindywidualizowane tablice rejestracyjne stanie się pojazdem, którego konstrukcja wyklucza użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne. Ustawodawca bowiem wyraźnie, a nie przykładowo, wymienił te pojazdy.

Fiskus zgodził się, że oznakowany samochód będzie jedną z form reklamy prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej okoliczność ta, sama w sobie nie ma wpływu na uznanie, że konstrukcja pojazdu wyklucza jego użycie do celów innych niż działalność gospodarcza. Oklejenie samochodu osobowego informacjami dotyczącymi firmy oraz zastosowanie indywidualnych tablic rejestracyjnych nie ma żadnego wpływu na konstrukcję pojazdu, a samochód ten ma takie same cechy konstrukcyjne po jego oznakowaniu, jak przed umieszczeniem informacji na tym pojeździe. Fakt dokonania zmian wyglądu zewnętrznego pojazdu poprzez oznakowanie informacjami dotyczącymi firmy ma charakter zmian wyglądu zewnętrznego pojazdu o charakterze tymczasowym, nieingerujących w konstrukcję samochodu i niepowodujących zmiany zasadniczego przeznaczenia samochodu. Należy też zauważyć, że nawet oznakowany samochód (w szczególności, gdy jest to samochód osobowy) może zostać użyty w celu zaspokojenia potrzeb prywatnych. W takim przypadku samochód nie będzie tylko nośnikiem reklamy, ale również środkiem komunikacji (transportu), np. w celu wyjazdu na wakacje, czy wykorzystania go do załatwiania wszelkich spraw niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W takich sytuacjach będzie on przede wszystkim służył wygodzie podatnika (realizacji jego potrzeb osobistych), a nie prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji organ uznał, że doradca nie będzie miał prawa do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego przy nabyciu samochodu osobowego, bez obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu. Będzie mógł dokonać jedynie obniżenia kwoty podatku należnego w wysokości 50% kwoty podatku naliczonego od powyższego wydatku.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 8 lutego 2017 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji LUTY 2017
środa, 15 lutego 2017 12:11

Oddając aktualizację Luty 2017,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Monografia podatkowa

K. Kandut, Opodatkowanie dochodów nieujawnionych jako narzędzie uszczelniające system podatkowy, WK 2017

"Celem monografii jest kompleksowe przedstawienie instytucji dotyczącej opodatkowania dochodów ze źródeł niejawnych lub nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych. W szczególności przedstawiono główne przyczyny powstawania tzw. nieujawnionych źródeł przychodu, genezę opodatkowania analizowanej instytucji i ewolucje zmian oraz aspekty materialnoprawne i procesowe postępowania w sprawie nieujawnionych źródeł przychodu. Oprócz tego podjęto refleksje nad przyczynami małej efektywności w zakresie postępowań z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu, przedstawiono rozwiązania przyjęte w państwach Unii Europejskiej i w Szwajcarii oraz dokonano oceny przyjętych rozwiązań prawnych (...). Mocną stroną książki jest fakt, że napisana została ona zrozumiałym językiem prawniczym przez autora legitymującego się dobrym przygotowaniem teoretycznym i praktycznym:" - dr hab. Artur Mudrecki, prof. ALK

W opracowaniu przedstawiono m.in.:
- najistotniejsze przyczyny nieujawniania dochodów oraz funkcje ich opodatkowania,
- etapy oraz kierunki ewolucji zasad opodatkowania dochodów ze źródeł nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych,
- źródła informacji o dochodach, wydatkach i mieniu podatników oraz zasady ich gromadzenia i przetwarzania,
- główne czynniki decydujące o podjęciu postępowania w sprawie dochodów ze źródeł nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych,
- wymiar zobowiązania podatkowego i charakter prawny decyzji,
- najważniejsze przyczyny niedostatecznej skuteczności postępowań w sprawach opodatkowania dochodów ze źródeł nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych.

Komentarze praktyczne

W. Majkowski, M. Michna, M. Mrozik, Karuzela podatkowa – ogólna charakterystyka

W ciągu ostatnich kilku lat wyłudzenia podatku od towarów i usług (VAT) stały się prawdziwą zmorą polskiego fiskusa. Problem nie dotyczy przy tym tylko Polski, ale w zasadzie wszystkich państw Unii Europejskiej. Wyłudzenia VAT są jedną z przyczyn powstawania tzw. luki w VAT, czyli różnicy między kwotą VAT, która powinna zostać wpłacona do budżetów państw członkowskich, a kwotą podatku faktycznie wpłaconą. Szacuje się, że polska luka w VAT wyniosła w 2014 r. 9.000.000.000 euro, natomiast luka w VAT w całej UE – 160.000.000.000 euro. Jak działa karuzela podatkowa? Na te pytania odpowiadają autorzy niniejszego komentarza.

T. Król, Odpowiedzialność podatnika za zobowiązania podatkowe na przykładach

Prawo podatkowe ustanawia zasady odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków wobec fiskusa osobno dla płatnika i dla podatnika. W Ordynacji podatkowej obowiązują jednak przepisy, które łączą te dwa rodzaje odpowiedzialności. Wynika to z tego, że prawidłowość rozliczeń dokonanych przez płatnika zależna jest od współpracy z podatnikiem. Dotyczy to zwłaszcza informacji przekazywanych płatnikowi przez podatnika, które mają wpływ na kwalifikacje podatkowe przychodów, kosztów podatkowych, praw do zwolnień podatkowych. Ustawodawca wprowadził więc zasadę, że płatnik nie odpowiada za niewłaściwe rozliczenia z fiskusem powstałe z winy podatnika. Jednocześnie wyłączył jej stosowanie w stosunku do wynagrodzeń pracowników oraz przychodów z działalności wykonywanej osobiście oraz z praw majątkowych.

E. Ścierska, Ceny transferowe. Lokalna dokumentacja podatkowa

Po określeniu zakresu obowiązków, jakie wprowadza ustawa zmieniająca z 2015 r., w tym identyfikacji transakcji lub innych zdarzeń mających istotny wpływ na wysokość dochodu (straty), podatnik będzie zobligowany do ujęcia ich w wymagany przepisami sposób w tzw. dokumentacji podatkowej lokalnej. Jest to podstawowy dokument, który w razie spełnienia dodatkowych warunków będzie uzupełniany o szerszą sprawozdawczość – dokumentację grupową oraz raportowanie według krajów.

P. Ziółkowski, Branża motoryzacyjna na gruncie PIT

Branża motoryzacyjna daje nadzieję na duże profity. Tym samym wiele osób chciałoby mieć własny salon samochodowy lub komis. W zależności od tego, czy będziemy sprzedawać samochody nowe, czy używane, inaczej będą kształtować się obowiązki podatkowe.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

NSA zasiał wątpliwości ws. grudniowych zaliczek

Pożądane jest, aby zaliczki na poczet podatku dochodowego za dany rok podatkowy były jak najbardziej zbliżone do rzeczywistej wysokości dochodu za dany rok podatkowy. Tak wskazał NSA w wyroku z 29 listopada 2016 r.
Problemem przy obliczaniu zaliczki za grudzień jest to, czy uwzględniać przy obliczaniu tej zaliczki różnice remanentowe (u podatnika, który nie sporządza remanentów comiesięcznych). Tak było także w tej sprawie, w której spór dotyczył rozliczenia przez wspólnika spółki cywilnej posiadającego 50% udziałów w spółce remanentu końcowego za 2012 r. w ramach obliczenia zaliczki miesięcznej za miesiąc grudzień 2012 r. Podatnik stał na stanowisku, że wobec ustalenia dochodu według zasad określonych w art. 24 ust. 2 ustawy o PIT za miesiąc grudzień 2012 r., nie powstał obowiązek wpłacenia zaliczki za sporny miesiąc. Organy podatkowe natomiast uznały, że wspólnicy spółki nie sporządzali comiesięcznych remanentów w celu obliczenia zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy w 2012 r., dlatego też remanent sporządzony na 31 grudnia 2012 r. jest remanentem rocznym i nie może stanowić podstawy do obliczenia zaliczki na podatek za grudzień 2012 r.

Fiskus wyliczył więc odsetki za zwłokę od należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2012 r. Fiskus stwierdził, że pomimo obowiązku wynikającego z art. 44 ust. 6 ustawy o PIT strona nie wpłaciła zaliczki za grudzień 2012 r. i nie wykazała jej w zeznaniu PIT - 36L za 2012 r.
Kwestią do ustalenia było więc to, czy podatnik może uwzględniać różnice remanentowe już przy obliczaniu zaliczki za grudzień, czy dopiero w zeznaniu rocznym.

Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Sąd nie zgodził się z fiskusem. NSA uznał, że skoro podatnik prowadzący działalność gospodarczą od 2012 r. ma obowiązek uwzględniać przy obliczaniu zaliczek także przychody i koszty ich uzyskania za miesiąc grudzień, to nie ma racjonalnych przesłanek, aby nie korygował ich o różnice wynikające z remanentu, do sporządzenia którego jest zobowiązany z mocy prawa z uwagi na zakończenie zarówno roku podatkowego, jak i jednocześnie ostatniego miesiąca tego roku. NSA podkreślił, że pożądane jest, aby zaliczki na poczet podatku dochodowego za dany rok podatkowy były jak najbardziej zbliżone do rzeczywistej wysokości dochodu za dany rok podatkowy. Cel ten najpełniej realizuje obliczenie dochodu z uwzględnieniem różnic remanentowych, o którym stanowi art. 24 ust. 2 ustawy o PIT. NSA przyjął też, że ustalenie dochodu dla potrzeb obliczenia zaliczki za miesiąc grudzień przez podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów na podstawie art. 44 ust. 2 zdanie drugie ustawy o PIT, według zasad określonych w art. 24 ust. 2 tej ustawy nie jest uzależnione od zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzania spisu z natury na dzień 31 grudnia.
Powyższe rozstrzygnięcie może wywołać wątpliwości, czy podatnicy muszą uwzględniać różnice remanentowe w grudniowej zaliczce. Wydaje się bowiem, że na gruncie obowiązujących regulacji podatnik dysponuje swobodą wyboru co do tego, czy przed upływem terminu płatności omawianej zaliczki dokona jej zapłaty, czy też złoży roczne zeznanie podatkowe.

Wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2957/14, LEX nr 2177363
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 17 stycznia 2017 r.

VAT: czynności dokonywane w ramach umowy komisu są dostawą towarów, a nie świadczeniem usług

Na gruncie VAT umowa komisu kwalifikowana jest, jako dwie odrębne czynności, gdzie każda z nich stanowi dostawę towarów. Tak wynika z wyroku WSA w Poznaniu z 4 listopada 2016 r.

Sprawa dotyczyła spółki, która zajmuje się profesjonalnym obrotem biżuterią, w tym pośrednictwem w zakresie sprzedaży biżuterii. W ramach tej działalności spółka zawarła umowę komisu, jako komisant. Przedmiotem umowy komisu jest zlecenie komisantowi przez komitenta sprzedaży biżuterii na rachunek komitenta, po jego uprzednim zamówieniu. Za dokonanie sprzedaży towaru komisantowi przysługuje prowizja. Komisant w terminie określonym w umowie wystawia fakturę, w której wykazuje należną na jego rzecz kwotę tytułem prowizji, wynikającą ze sprzedaży dokonanej w danym okresie rozliczeniowym. Prowizja jest wpłacana na rachunek bankowy komisanta na podstawie faktury. Faktura dotycząca prowizji wystawiana jest w oparciu o zestawienie wystawionych faktur i rachunków dokumentujących sprzedaż towarów na rzecz komitenta.

Spółka zapytała fiskusa o to, w jaki sposób potraktować poszczególne czynności dokonywane w ramach zobowiązań płynących z umowy komisu.
Według niej umowa komisu na gruncie VAT jest traktowana dwojako – w jej ramach mamy do czynienia zarówno z dostawą towaru (między komitentem a komisantem oraz podmiotem trzecim), jak i ze świadczeniem usług – komisant bowiem świadczy na rzecz komitenta ukształtowane (umową oraz przepisami kodeksu cywilnego) usługi pośrednictwa. Jest to czynność pozostająca w ścisłym związku z dostawą towarów, lecz działająca "w drugą stronę"). Za świadczenie usług komisu komisantowi przysługuje stosowna prowizja, która będzie dokumentowana fakturą. Innymi słowy według spółki na gruncie VAT zawarta umowa komisu winna być traktowana, jako dostawa towarów (czynności między komisantem, komitentem i podmiotem trzecim) oraz jako świadczenie usług (czynności między komisantem i komitentem), gdyż komisant świadczy na rzecz komitenta swoiście ukształtowaną usługę pośrednictwa.

Fiskus się nie zgodził. Organ stwierdził, że na gruncie VAT umowa komisu kwalifikowana jest, jako dwie odrębne czynności, gdzie każda z nich stanowi dostawę towarów. Dostawą towarów jest wydanie towarów w komis przez komitenta komisantowi, jak i wydanie towarów przez komisanta ostatecznemu klientowi. Dostawą towarów jest również wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeśli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta. Wobec powyższego umowa komisu, będąc dostawą towarów, nie może być traktowana na gruncie ustawy o VAT, jako świadczenie usług. W przypadku umowy komisu każde wydanie towaru między podmiotami podlega opodatkowaniu i winno być dokumentowane analogicznie jak dostawa towarów.

Dlatego skoro umowa komisu jest kwalifikowana, jako dostawa, to nieprawidłowe jest odrębne kalkulowanie oraz dokumentowanie podstawy opodatkowania dla czynności świadczenia usługi (w postaci prowizji komisanta). Umowa komisu na gruncie ustawy o VAT skonstruowana jest, jako dostawa towarów, a nie sprzedaż komisowa i związana z nią usługa komisu. W przypadku komisu każde wydanie towaru między podmiotami podlega opodatkowaniu, a dokumentowanie winno wyglądać analogicznie jak przy dostawie towarów.

Organ uznał, że spółka (komisant) nie jest zobowiązana do rozpoznania odrębnej transakcji podlegającej opodatkowaniu VAT z tytułu świadczenia na rzecz nabywcy usługi komisowej (komitenta) i wystawiania z tego tytułu faktury VAT, gdzie podstawą opodatkowania wykazaną na fakturze byłaby kwota należnej Spółce (komisantowi) prowizji, gdyż komisant nie świadczy na rzecz komitenta odrębnej usługi.

Sprawę rozstrzygnął WSA we Wrocławiu. Zdaniem sądu spółka nie ma racji. Sąd także uznał, że czynności dokonywane w ramach umowy komisu są dostawą towarów, a nie świadczeniem usług. Sąd podkreślił, że przyjęcie w przepisach Kodeku cywilnego, że umowa komisu jest umową w zakresie świadczenia usług pośrednictwa handlowego nie oznacza, że jest tak traktowana także na gruncie ustaw podatkowych. Czynności dokonywane w ramach umowy komisu zostały w sposób szczególny uregulowane w art. 7 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o VAT. Przepisy te odnoszą się do wydania towaru w ramach umowy komisu, które traktowane jest jak dostawa towarów, zatem odmiennie niż w Kodeksie cywilnym.
Na potrzeby podatku od towarów i usług, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o VAT, przyjęto, że wszystkie opisane zdarzenia, wykonywane w ramach umowy komisu, mają charakter niezależnych dostaw towarów. W każdym przypadku komisu (sprzedaż i zakup) mamy zatem do czynienia z dwiema kolejno po sobie następującymi dostawami towarów. Przy komisie zakupu są to dostawy między podmiotem trzecim (sprzedającym towar) a komisantem oraz między komisantem a komitentem. Przy komisie sprzedaży są to dostawy między komitentem a komisantem i między komisantem a podmiotem trzeciemu (końcowym nabywcą towaru). Oznacza to, że w każdym przypadku mamy do czynienia z dwoma zdarzeniami opodatkowanymi – dwie kolejno po sobie następujące dostawy towarów.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 894/16, LEX nr 2164350
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 12 stycznia 2017 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

PIT: wydatek na kurs angielskiego można wrzucić w koszty
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 grudnia 2016 r., sygn. 3063-ILPB1-1.4511.215.2016.2.IM, LEX nr 329908

Wydatek na kurs języka angielskiego może być zaliczony przez programistę do kosztów uzyskania przychodów w jego pozarolniczej działalności gospodarczej - potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 15 grudnia 2016 r.

Sprawa dotyczyła podatnika, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług programisty. W działalności gospodarczej podatnik jest czynnym podatnikiem w podatku od towarów i usług, natomiast w podatku dochodowym rozlicza się na zasadach ogólnych ze stałą stawką 19%. Podatnik ma podpisane umowy z różnymi osobami i firmami (w tym spoza Polski). Obowiązkowym językiem komunikacji jest angielski. Poza tym chcąc jak najlepiej wykonywać swoją pracę musi także korzystać z książek, czasopism lub informacji specjalistycznych dotyczących programowania. Wszystkie znaczące pozycje w tym zakresie są wydawane w języku angielskim, a tłumaczenia na polski pojawiają się ze znacznym opóźnieniem. Powoduje to konieczność uczestniczenia na kursie języka angielskiego, aby jak najlepiej móc wykonywać swoją pracę. Również wszelkie komentarze w programowaniu zapisuje się w języku angielskim, co powoduje, że chcąc świadczyć swoje usługi podatnik musi coraz lepiej posługiwać się angielskim.

Podatnik zapytał fiskusa, czy zasadne jest wliczenie wydatków poniesionych na naukę języka angielskiego do kosztów prowadzonej działalności?
Według niego tak, ponieważ nie wskazano wydatku na naukę języka obcego dla osób prowadzących działalność gospodarczą, jako wydatku, który nie może być uznany za koszt. Jego zdaniem natomiast istnieje związek przyczynowo-skutkowy wydatku (jakim jest kurs językowy) z przychodem, jaki osiąga podczas świadczenia usług. Zdaniem podatnika jest to zasadne, ponieważ język angielski wykorzystuje w komunikacji pomiędzy poszczególnymi kontrahentami, czy też wykonując świadczenie usług, czytając komentarze podczas programowania lub sam pisząc. Podatnik podkreślił, że brak znajomości języka angielskiego w zakresie świadczenia usług w tym zawodzie powoduje nie tylko zmniejszenie możliwości świadczenia usług, lecz nawet praktycznie to świadczenie usług uniemożliwia.

Fiskus się zgodził. Organ podkreślił, że z oceny związku z prowadzoną działalnością winno wynikać, iż poniesiony wydatek obiektywnie może się przyczynić do osiągnięcia przychodów z danego źródła. Do stwierdzenia, czy wydatek poniesiony przez podatnika na kurs języka angielskiego może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej, istotnym jest ustalenie:

- czy taki wydatek związany jest z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, zdobywaniem wiedzy i umiejętności, które są potrzebne w prowadzonej działalności gospodarczej i które mają z nią związek,
- czy taki wydatek służy tylko podnoszeniu ogólnego poziomu wiedzy i wykształcenia niezwiązanego z działalnością, a więc który co do zasady ma charakter osobisty.

Według fiskusa podatnik chcąc świadczyć swoje usługi musi coraz lepiej posługiwać się angielskim, a poniesione wydatki na kształcenie językowe pozwolą osiągnąć przychód, to wydatki te mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: sip.mf.gov.pl, stan z dnia 12 stycznia 2017 r.

CIT: rekompensatę za rezygnację z samochodu służbowego można wrzucić w koszty
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 2 listopada 2016 r., sygn. 2461-IBPB-1-3.4510.891.2016.1.SK, LEX nr 326932

Rekompensata pieniężna wypłacana pracownikowi za rezygnację z samochodu służbowego stanowi wydatek racjonalny i poniesiony w celu zabezpieczenia źródła przychodu, co pozwala na zaliczenie jej w koszty uzyskania przychodu - potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 2 listopada 2016 r.

Problem dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów należności wypłaconych pracownikom z tytułu rezygnacji z samochodów służbowych. Do fiskusa w tej sprawie zgłosiła się spółka prowadząca działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży leków i wyrobów medycznych. Spółka swoim pracownikom zapewnia samochody służbowe. Dla pracowników są one podstawowym narzędziem pracy. Spółka pozyskuje pojazdy przede wszystkim na podstawie umów leasingu operacyjnego. W związku z powyższym, spółka ponosi znaczne wydatki związane zarówno z samą obsługą umów leasingu, jak i późniejszego użytku samochodów. Chodzi tu o wydatki związane z zakupem paliwa, napraw samochodów, kosztów ubezpieczenia, opłat serwisowych ponoszonych na rzecz leasingodawcy itp. Spółka zamierza wprowadzić możliwość rezygnacji przez pracowników z przyznania samochodu służbowego, w zamian za wypłatę stałego „dodatku pieniężnego” w kwocie 2,5 tys. złotych. Przyznana kwota dla pracownika będzie stanowiła źródło przychodu ze stosunku pracy, będzie opodatkowana oraz będą od niej odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Pracownik musi wypełniać obowiązki służbowe do zapewnienia transportu we własnym zakresie.

Kwestią do rozstrzygnięcia było jednak to, czy spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów całą kwotę wypłaconą pracownikom, jako dodatek pieniężny z tytułu rezygnacji z samochodu służbowego?

Zdaniem spółki tak. Spółka podkreślała, że pojęcie „rekompensaty” nie jest pojęciem tożsamym z wyrównaniem pracownikom określonego uszczerbku za poniesioną szkodę. Pracownik nie będzie bowiem ponosić szkody w znaczeniu cywilnoprawnym w związku z faktem zrezygnowania z samochodu. Żadne przepisy prawa nie nakładają na spółkę obowiązków zapewnienia jej pracownikom samochodów służbowych, jednakże utrwalone standardy funkcjonowania przedsiębiorców mają istotny wpływ na decyzję dotyczącą tych narzędzi pracy, które w obecnej rzeczywistości gospodarczej uchodzą za standard.

Według spółki zapłata „rekompensaty” w zamian za możliwość nieponoszenia określonych wydatków, mieści się w definicji kosztu, w szczególności, jako poniesionego w celu zabezpieczenia źródła przychodu, istotne jest więc, aby dany wydatek został poniesiony „w celu”. Spółka w sposób świadomy, związany z działalnością gospodarczą, zamierza zdecydować o możliwości „zaoszczędzenia” wydatków związanych z pozyskaniem samochodów służbowych. Jej zdaniem wpłynie na zabezpieczenie źródła przychodów. Zdaniem spółki wydatek będzie również racjonalny, celowy, poniesiony świadomie, a koszty, których spółka nie będzie ponosić celem pozyskania i utrzymania samochodu we własnych zasobach majątkowych, byłyby znacznie wyższe niż kwota przyznanej rekompensaty. Zdaniem spółki przekładać się to będzie w ujęciu podatkowym na wzrost deklarowanych przychodów ze względu na niższe koszty podatkowe, natomiast możliwość „zaoszczędzenia” wydatków wpływać będzie pozytywnie na możliwość inwestowania tych kwot w bieżącą działalność, co również będzie miało wpływ na przychody podatkowe spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach zgodził się zarówno ze stanowiskiem jak i argumentacją spółki.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: sip.mf.gov.pl, stan z dnia 13 stycznia 2017 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji LISTOPAD 2016
wtorek, 22 listopada 2016 14:32

Oddając aktualizację Listopad 2016,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Komentarz książkowy

D. Dominik-Ogińska (red.), Zwolnienia w zakresie podatku od towarów i usług. Komentarz, WK 2016

Zwolnienia są najbardziej kontrowersyjnym tematem dotyczącym VAT, często powodującym problemy interpretacyjne. Książka przedstawia wykładnię ich problematyki odwołującą się do prawa unijnego, a następnie weryfikuje ją na gruncie stosowania polskich przepisów ustawy o VAT.

Komentarz składa się z dwóch części. W części ogólnej umieszczono podstawowe informacje o pojęciu zwolnienia i zakresu zwolnień z VAT, kluczowych zagadnieniach z zakresu implementacji prawa unijnego i jego stosowania oraz główne wskazówki interpretacyjne dotyczące wykładni zwolnień z VAT, wynikające z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego. W części szczególnej omówiono natomiast poszczególne zwolnienia, wskazując na jakość implementacji prawa unijnego do prawa polskiego, wykładnię przepisu krajowego z uwypukleniem użytych w samej treści zwolnienia definicji oraz orzecznictwo TSUE i sądów administracyjnych.
Autorzy opracowania - sędziowie, doradcy podatkowi oraz przedstawiciele nauki - to wybitni praktycy prawa podatkowego, ze szczególnym uwzględnieniem tematyki VAT.

Komentarze praktyczne

S. Brzeszczyńska, Optymalizacja VAT sposobu nabycia nieruchomości ze względu na osobę nabywcy

Komentarz stanowi kolejną część z cyklu publikacji poświęconych nabyciu nieruchomości celem optymalizacji VAT. Niniejszy tekst omawia podatkowe skutki inwestowania w nieruchomości ze względu na osobę nabywcy.

S. Brzeszczyńska,
Optymalizacja VAT sposobu nabycia nieruchomości ze względu na cel zakupu

Celem komentarza jest omówienie skutków podatkowych inwestowania w nieruchomości w zakresie rozliczenia VAT ze względu na cel zakupu. Autorka omawia różne sytuacje, w których dochodzi do nabycia nieruchomości.

M. Jamroży, M. Sobieszek, Optymalizacja w zakresie różnic kursowych

Podatnicy mają prawo wyboru pomiędzy ustalaniem różnic kursowych na zasadach określonych w ustawach o podatku dochodowym oraz w ustawie o rachunkowości. Stosowanie każdej z metod ma swoje wady i zalety, a wybór korzystniejszej metody dla danego podatnika powinien zostać oparty na szczegółowej analizie jego działalności oraz potencjalnych przyszłych zdarzeń gospodarczych. W praktyce poza „zwykłymi" przypadkami powstawania różnic kursowych na gruncie ustaw podatkowych (np. zakup towarów w walucie obcej i zapłata gotówkowa, zaciągnięcie pożyczki w walucie obcej) mogą wystąpić szczególne zdarzenia gospodarcze, które mogą powodować konieczność rozpoznania różnic kursowych (np. przekaz wierzytelności, kompensata). W innych przypadkach (np. umorzenie zobowiązań, przewalutowanie pożyczki) różnice kursowe mogą nie być uznawane dla celów podatkowych.

T. Kosieradzki, R. Piekarz, Ceny transferowe a analiza biznesu

W Polsce nagminnym zjawiskiem jest redukcja procesu analizy cen transferowych jedynie do etapu dokumentacyjnego. W praktyce ceny transferowe nie są analizowane przed rozpoczęciem danej transakcji, pobieżnej analizy dokonuje się jedynie w momencie tworzenia dokumentacji cen transferowych zgodnej z wymaganiami przepisów prawa. Właściwym podejściem jest szeroka analiza całego procesu, począwszy od dokładnej i rzetelnej analizy biznesu, która została opisana w niniejszym komentarzu.

T. Król, Odszkodowania i inne wydatki na rzecz poszkodowanego pacjenta jako koszt podatkowy zakładu opieki zdrowotnej

Szpital ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkody spowodowane działalnością personelu medycznego. W tej sytuacji powstają wątpliwości czy stanowią koszty uzyskania przychodów wydatki z tytułu np.: renty dożywotniej, zadośćuczynienia, skapitalizowanej renty, zasądzonych odsetek od zadośćuczynienia, comiesięcznej renty wypłacanej na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania, rehabilitacji i leczenia pacjenta. Kwalifikacja tych wydatków jako koszt podatkowy odbywa się za każdym razem po przeprowadzeniu przez organ podatkowy indywidualnej oceny stanów faktycznego i prawnego w jakich znalazł się szpital. Poniższy tekst stanowi omówienie praktycznych uwarunkowań rozliczania tego typu wydatków

Ł. Matusiakiewicz, Centralizacja w świetle interpretacji indywidualnych

W dniu 5 września 2016 r. Sejm uchwalił tzw. ustawę o centralizacji. To zapowiadana przez resort finansów regulacja, której celem jest uregulowanie problemów prawnych i organizacyjnych związanych z obowiązkową „centralizacją" rozliczeń VAT w samorządach. Ustawa określa zasady dokonywania przez samorządy rozliczeń VAT oraz korekt tych rozliczeń w okresie przed i po centralizacji, a także zasady dokonywania ewentualnych zwrotów dofinansowania z funduszy unijnych w przypadku zmiany kwalifikowalności VAT w związku z wyrokiem TSUE. Już przed jej wejściem w życie pojawiły się interpretacje indywidualne, które odnoszą się do różnych problemów związanych z centralizacją rozliczeń. W niniejszym opracowaniu prezentujemy ich przegląd.

W. Majkowski, M. Mrozik, Przeszukanie i zatrzymanie rzeczy u doradcy podatkowego

Zawód doradcy podatkowego jest jednym z zawodów zaufania publicznego. Wykonując go doradca podatkowy ma prawo, ale i obowiązek zachować tajemnicę zawodową. Jednak mogą zdarzyć się sytuacje, w których pojawią się wątpliwości jak prawidłowo wywiązać się z tego obowiązku. Dotyczy to w szczególności przypadku przeszukania i zatrzymania rzeczy. W jakich sytuacjach może do niego dojść? Jakie podmioty są uprawnione do dokonania przeszukania? Jak w takim przypadku zabezpieczyć interesy klientów? Te i inne zagadnienia związanie z tą tematyką zostały omówione w niniejszym komentarzu.

A. Melezini, Nowe procedury kontrolne w projektowanej ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej

Projekt ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej wprowadza nową jakość w zakresie procedur kontrolnych stosowanych przez nowo powołane organy administracji fiskalnej. Ta nowość polega nie tylko na diametralnie zmienionej formule prowadzonych czynności kontrolnych, ale też na konieczności ponownego zredefiniowania praw i obowiązków zarówno kontrolujących jak i kontrolowanych.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

Tylko cała spłata zobowiązania wygasza zastaw skarbowy

Jedynie zapłata całej wierzytelności wynikającej ze zobowiązania podatkowego powoduje wygaśnięcie zastawu skarbowego. Tak wskazał NSA w wyroku z 4 sierpnia 2016 r.

Sprawa dotyczyła spółki, której zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych fiskus zabezpieczył w formie zastawu skarbowego. Zastaw został ustanowiony na ruchomościach zobowiązanej poprzez wpis do Rejestru Zastawów Skarbowych. Zapłata zaległości podatkowych wynikających z decyzji zabezpieczonych zastawem skarbowym została rozłożona na osiem rat. Powyższy układ ratalny jest w trakcie realizacji, przy czym terminy zapłaty ostatnich rat nie zostały dotrzymane.
Spółka złożyła jednak wniosek o odpowiednie zmniejszenie ustanowionego zabezpieczenia w związku z wygaśnięciem w części zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Według spółki, skoro dokonywała zapłaty zaległości podatkowej w wysokościach oznaczonych w decyzji o rozłożeniu spłaty zaległości na raty wraz z odsetkami i opłatą prolongacyjną, to jej zobowiązanie w tej części wygasło, co powoduje, że w tej części wygasła także podstawa ustanowienia zastawu.
Fiskus nie zgodził się z żądaniem spółki - skoro zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych nie zostało w całości wykonane, to nie wystąpiła żadna z przesłanek wygaśnięcia zastawu skarbowego. A żądanie zmniejszenia ustanowionego zabezpieczenia na niektórych pozycjach zastawu skarbowego nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa, który zezwalałby na aktualizację ustanowionego zastawu skarbowego, nawet ze względu na częściowe zaspokojenie zaległości podatkowej, objętej zabezpieczeniem w postaci zastawu skarbowego.

Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Zdaniem sądu spółka nie ma racji. NSA wyjaśnił, że zastaw jest prawem akcesoryjnym w stosunku do wierzytelności, którą zabezpiecza. Dlatego co do zasady warunkiem powstania i trwania zastawu jest istnienie zabezpieczanej wierzytelności. Sąd zwrócił tu uwagę na podobieństwo instytucji zastawu skarbowego do hipoteki, która ustanowiona na nieruchomości jako na całości istnieje aż do wygaśnięcia całej wierzytelności, którą zabezpiecza. Częściowa spłata długu czy też częściowe wygaśnięcie wierzytelności nie powoduje wygaśnięcia hipoteki w części i zmniejszenia się sumy hipoteki o spłaconą kwotę. Suma hipoteczna pozostaje na niezmienionym poziomie, pomimo że wysokość zabezpieczonej wierzytelności się zmniejszyła. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na znaczące podobieństwo obu tych instytucji należy przy odpowiedzi na pytanie czy częściowa spłata wierzytelności skutkuje częściowym wygaśnięciem zastawu skarbowego zastosować identyczne rozumienie dotyczące tej instytucji do charakteru hipoteki. Dlatego dopiero spłata całego zobowiązania podatkowego powoduje wygaśnięcie zastawu skarbowego. Okoliczność wcześniejszej spłaty części wierzytelności nie powoduje wygaśnięcia zastawu skarbowego w części, gdyż ten został ustanowiony, aby zabezpieczyć całą wierzytelność.

Wyrok NSA z 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1830/14, LEX nr 2101426
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 18 października 2016 r.


VAT: do uznania usługi za ciągłą istotne jest ustalenie następujących po sobie terminów płatności

W każdej sytuacji, gdy strony transakcji uzgodnią powtarzalność dostaw powyżej jednego miesiąca, mogą uznać taką sprzedaż za ciągłą i rozpoznawać w odniesieniu do niej obowiązek podatkowy ostatniego dnia miesiąca. Tak wskazał NSA w wyroku z 21 lipca 2016 r.

W sprawie chodziło o spółkę, właściciela znaku towarowego, która zrzesza niezależnych przedsiębiorców prowadzących działalność w oparciu o system i standardy franczyzowe. W zakres prowadzonej przez spółkę działalności wchodzi m.in. świadczenie usług merchadisingowych, marketingowych i promocyjnych na rzecz producentów oraz dostawców współpracujących na podstawie zawartych umów współpracy. Nierozerwalnym elementem świadczonych usług na rzecz producentów/dostawców jest sporządzenie podsumowania oraz analizy i oceny rezultatów współpracy oraz wykonanych na rzecz producentów usług, w tym zebranie, weryfikacja i podsumowanie danych sprzedażowych za dany okres (tu kwartałów), tj. danych dotyczących obrotów zrealizowanych przez zrzeszone sklepy. Z reguły czynności weryfikacji i podsumowania danych (sporządzenie raportu okresowego i weryfikacja danych) realizowane są nie wcześniej niż w terminie 21 dni po zakończeniu kwartału, za który sporządzane jest podsumowanie, a następnie po sporządzeniu zestawienia/weryfikacji tych danych wystawiana jest faktura. Należne wynagrodzenie zostało określone prowizyjnie i zależy od wartości zweryfikowanych i potwierdzonych obrotów. Faktura jest wystawiana z reguły nie później niż w terminie 7 dni od dnia sporządzenia raportu i potwierdzenia/weryfikacji danych przez strony umowy.

Spółka zapytała fiskusa, czy w przypadku usług merchadisingowych momentem wykonania usługi jest data sporządzenia okresowego raportu podsumowującego?
Sama spółka uważała, że będzie to data sporządzenia raportu podsumowującego i przekazania tego raportu producentowi/dostawcy lub w dacie przekazania przez producenta i weryfikacji danych sprzedażowych i informacji o obrotach zrealizowanych przez sklepy. Fiskus się nie zgodził. W ocenie organu, zagwarantowane umową uprawnienie producenta do kontroli (audytów) realizacji i wykonania usług, stanowi o umownym, dopuszczalnym przez strony określeniu prawa do weryfikacji zrealizowanych świadczeń, nie zaś o tym, że wykonanie usługi nastąpiło w momencie sporządzenia przez producenta i weryfikacji danych podsumowujących lub zaakceptowania przez producenta sporządzonego raportu kwartalnego.
Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Zdaniem sądu w sprawie należało przeanalizować ekonomiczną istotę czynności raportowania, by ostatecznie odpowiedzieć na pytanie, czy opisane raportowanie stanowi usługę (ewentualnie część usługi złożonej), czy jest jedynie związane z wynagrodzeniem.
Zdaniem sądu umowy współpracy zawierane przez spółkę z producentami, dotyczą podejmowania wszelkich działań mających na celu rozwój sprzedaży produktów producenta w sklepach, poprzez ich właściwą promocję, reklamę i ekspozycję stymulującą jak największą sprzedaż produktów producenta oraz pozytywną rozpoznawalność marki producenta wśród klientów sieci handlowej. Natomiast dokonanie podsumowania i weryfikacja danych sprzedażowych za dany okres są potrzebne wyłącznie na użytek ustalenia oraz sprawdzenia wynagrodzenia należnego spółce.
Natomiast co do momentu powstania obowiązku podatkowego to sąd uznał, że w każdej sytuacji, gdzie strony transakcji uzgodnią powtarzalność dostaw powyżej jednego miesiąca, mogą uznać taką sprzedaż za ciągłą i rozpoznawać w odniesieniu do niej obowiązek podatkowy ostatniego dnia miesiąca. Istotne dla określenia usługi, jako ciągłej jest jedynie ustalenie następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń. A w niniejszej sprawie umowy o współpracy dotyczą czynności powtarzalnych, rozliczanych w następujących po sobie terminach płatności.
Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpoznaniu wniosku o udzielenie interpretacji, fiskus uwzględnił ocenę, że ze stanu faktycznego przedstawionego w tym wniosku wynika, iż dotyczy on usług powtarzalnych, o których mowa art. 19a ust. 3 ustawy o VAT.

Wyrok NSA z 21 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 833/16, LEX nr 2111526
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 5 października 2016 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

Usługi pobytów leczniczych zwolnione z VAT
Interpretacja Dyrektora IS w Katowicach z dnia 4 października 2016 r., sygn. IBPP3/4512-407/16-2/JP, LEX nr 323187

Organizowane przez podmioty lecznicze wyjazdy, których celem jest profilaktyka, zachowanie i poprawa zdrowia w formie pobytów leczniczych, są zwolnione z podatku VAT - wyjaśnił Dyrektor IS w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 4 października 2016 r.
Z wnioskiem wystąpiła spółka, która świadczy usługi lecznicze i sanatoryjne dla pacjentów NFZ. Spółka organizuje również turnusy rehabilitacyjne zwolnione z VAT oraz świadczy usługi hotelowe i gastronomiczne opodatkowane 8 proc. stawką podatku.
Wątpliwości dotyczyły tego, czy usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu i poprawie zdrowia - świadczone przez spółkę - korzystają ze zwolnienia z podatku VAT.
Zdaniem wnioskodawcy, realizacja pobytów leczniczych z zapewnieniem zleconych przez lekarzy zabiegów, opieki lekarskiej i pielęgniarskiej mieści się w pojęciu świadczenia usług medycznych i będzie podlegała zwolnieniu od podatku wraz z usługami niezbędnymi do realizacji tych świadczeń, m.in. badaniami lekarskimi, zakwaterowaniem i wyżywieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.
Dyrektor IS w Katowicach zgodził się ze stanowiskiem spółki, że w opisanej sytuacji może skorzystać ze zwolnienia z VAT. Wszystkie świadczenia wykonywane w ramach usługi pobytu należy traktować jako jedną całość. Istotne jest spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 11 października 2016 r.

Pokoje pod wynajem nie wpływają na zmianę kwalifikacji źródła przychodów
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt IBPB-1-1/4511-327/16-1/ZK, LEX nr 319372

Jeżeli budynek będący przedmiotem planowanej sprzedaży, w świetle odrębnych przepisów, niebędących przepisami prawa podatkowego jest w istocie budynkiem mieszkalnym, to uznać należy, że przychód uzyskany z jego sprzedaży będzie pochodził z odpłatnego zbycia, nie zaś z pozarolniczej działalności gospodarczej. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 4 sierpnia 2016 r.

Sprawa dotyczyła skutków podatkowych sprzedaży budynku mieszkalnego z 7 pokojami na wynajem wraz z infrastrukturą techniczną. Chodziło tu o podatnika, który jako osoba fizyczna prowadził działalność gospodarczą w zakresie mechaniki samochodowej i lakiernictwa pojazdowego. Jak wskazał, nieruchomość wykorzystywał głównie do celów mieszkalnych. Nie wprowadził jej do ewidencji środków trwałych. Nie dokonywał żadnych odliczeń w trakcie budowy budynku. Dokonał jednak zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dopisując miejsce krótkotrwałego zakwaterowania oraz restauracje. Pokoje wynajmował tylko sezonowo (wakacje, ferie zimowe), nie zatrudniał żadnych pracowników. Działalność polegająca na wynajmie była opodatkowana wg 8% stawki VAT. Aktualnie podatnik nosi się z zamiarem sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.

W związku z tym zapytał fiskusa, czy na skutek sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym z pokojami pod wynajem powstanie zobowiązanie w PIT?
Sam uważał, że nie, bowiem jej sprzedaż nastąpi po upływie 5 lat. Fiskus się zgodził. Organ podkreślił, że odpłatne zbycie rzeczy i określonych praw może następować w ramach działalności gospodarczej lub poza nią. Podkreślić należy, że ustawodawca wyraźnie odróżnia, jako odrębne źródło przychodów, sprzedaż określonych rzeczy i praw, wymagając jedynie, aby nie następowało to „w wykonaniu działalności gospodarczej”.

Aby przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości mógł zostać zaliczony do źródła z odpłatnego zbycia spełnione winny zostać co najmniej dwie podstawowe przesłanki:
- nieruchomość nie może być przedmiotem odpłatnego zbycia w wykonywaniu działalności gospodarczej,
- nieruchomość nie może być nieruchomością niemieszkalną wykorzystywaną w tej działalności.

Gdy co najmniej jedna z ww. przesłanek nie zostanie spełniona wówczas przychód ze sprzedaży nieruchomości podlega zaliczeniu do odrębnego źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
Dlatego przychód ze sprzedaży nieruchomości o charakterze mieszkalnym, tj. budynku mieszkalnego stanowi przychód określony w art. 10 ust 1 pkt 8 ustawy o PIT. Jednakże wyjątek od tej zasady ma miejsce w sytuacji, gdy podatnik prowadzi np. działalność deweloperską, a nieruchomość ta stanowi towar handlowy w prowadzonej w tym zakresie działalności gospodarczej.

Odnosząc to do niniejszej sprawy fiskus stwierdził, że jeżeli w świetle odrębnych przepisów, niebędących przepisami prawa podatkowego budynek, który ma zostać sprzedany, jest w istocie budynkiem mieszkalnym, to z uwagi na wyłączenie określone przepisem art. 10 ust. 3 i art. 14 ust. 2c ustawy o PIT przychód uzyskany ze sprzedaży tego budynku będzie pochodził ze źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8, nie zaś ze źródła, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

Art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT formułuje generalną zasadę, że obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego powstaje w sytuacji sprzedaży nieruchomości dokonanej przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Dlatego skoro między wybudowaniem budynku a planowaną jego sprzedażą upłynęło 5 lat, to nie dojdzie do wygenerowania przychodu i opodatkowania PIT.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mg.gov.pl, stan z dnia 12 października 2016 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji CZERWIEC 2016
piątek, 10 czerwca 2016 13:40

Oddając aktualizację Czerwiec 2016,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Komentarz książkowy

P. Małecki, M. Mazurkiewicz, CIT. Podatki i rachunkowość. Komentarz, wyd. VII, WK 2016

„CIT. Podatki i rachunkowość” to jedyny na rynku komentarz, który dzięki wyjątkowemu połączeniu omówienia aspektów podatkowych i rachunkowych pomoże księgowym, doradcom podatkowym i biegłym rewidentom uniknąć błędów popełnianych przy rozliczaniu należnego podatku dochodowego od osób prawnych. W siódmym wydaniu książki przedstawiono wszystkie najważniejsze zagadnienia związane ze stosowaniem komentowanej ustawy, które obowiązują od 1 stycznia 2016 r., w tym dotyczące m.in.:

  • nowych korzystnych dla podatników zasad korekty przychodów i kosztów,
  • możliwości ujmowania w kosztach podatkowych wydatków pracodawcy na refundację pobytu dzieci pracowników w przedszkolach lub żłobkach bądź kosztów utworzenia przyzakładowego przedszkola lub żłobka oraz ponoszenia kosztów na prowadzenie tych instytucji,
  • wprowadzenia nowej ulgi podatkowej na finansowanie działalności badawczo-rozwojowej,
  • nowych zwolnień z podatku i poszerzonego katalogu kosztów niestanowiących kosztów podatkowych,
  • nowych zasad rozliczania odsetek z tytułu papierów wartościowych wypłacanych nierezydentom.



Ponadto w komentarzu zaprezentowano znowelizowane zasady tworzenia dokumentacji odnoszącej się do cen transferowych przy podmiotach powiązanych, które będzie należało uwzględnić od 1 stycznia 2017 r. Dla bardziej kontrowersyjnych zapisów ustawy opisano dominujące linie orzecznictwa. Jednocześnie rachunkowa analiza przepisów dokonana w komentarzu ułatwi poprawne ujmowanie zdarzeń gospodarczych w księgach rachunkowych.

Monografia podatkowa

R. Strzelczyk, Podatki i opłaty dotyczące nieruchomości, WK 2016

W publikacji omówiono - oprócz podatku od nieruchomości oraz podatków rolnego i leśnego - kwestie nabywania i posiadania nieruchomości oraz obrotu nimi w kontekście podatku od czynności cywilnoprawnych, VAT, podatków dochodowych, a także podatku od spadków i darowizn. Przedstawiono problematykę opłat: planistycznej, adiacenckiej, sądowej, jak również zagadnienia taksy notarialnej oraz opłat związanych z użytkowaniem wieczystym.
"Jest to kompendium wiedzy o podatkach i opłatach, z którymi można spotkać się w aktualnie obowiązującym stanie prawnym. Opracowanie w sposób bardzo rzetelny, logiczny i kompleksowy ukazuje najważniejsze elementy podatków i opłat w nieruchomościach. Autor nie tyle omawia i przytacza szczegółową treść przepisów prawnych, ile prezentuje problematykę w sposób zwięzły i zrozumiały wraz z odwoływaniem się do orzecznictwa sądowego. Czytelny język opracowania, odwołania do orzecznictwa oraz ciekawe przykłady z praktyki stosowania prawa stanowią o zasadności opublikowania utworu w postaci książki".
Prof. dr hab. Artur Kuś

Komentarze praktyczne

M. Gumola, Ł. Postrzech, Pojazdy samochodowe objęte obowiązkiem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu

Co do zasady pojazdem uznanym za wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej - na podstawie prowadzonej ewidencji przebiegu pojazdu - może być każdy pojazd samochodowy, zarówno osobowy, ciężarowy, jak i motocykl. Jednak w odniesieniu do których samochodów prowadzenie ewidencji jest niezbędne, a w odniesieniu do których nie? Jak robić to prawidłowo? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie Państwo w niniejszym komentarzu.

K. Klimek, PIT-36 - praktyczny poradnik

Zeznanie roczne PIT-36 to jedno z najpopularniejszych zeznań podatkowych składanych przez osoby fizyczne. Dotyczy ono zarówno osób prowadzących działalność gospodarczą jak i podatników nieprowadzących działalności, ale z innych powodów rozliczających podatek we własnym zakresie. Poniższy poradnik w praktyczny sposób prowadzi podatnika przez poszczególne sekcje zeznania.

K. Klimek, PIT-37 - praktyczny poradnik


Zeznanie roczne PIT-37 to najpopularniejsze zeznanie podatkowe składane przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Co roku większość podatników składa właśnie to zeznanie rozliczając swoje dochody z pracy lub umów cywilnoprawnych. Poniższy tekst w sposób praktyczny przeprowadza podatnika przez poszczególne części deklaracji.

T. Król, Preferencyjne odsetki za zwłokę na przykładach

Z dniem 1 stycznia 2016 r. ustawodawca wprowadził korzystną zmianę dla podatników w postaci odsetek za zwłokę obliczanych przy pomocy obniżonej stawki. W 2016 r. wynosi ona 4% zamiast 6%. Zmieniono nie tylko wysokość stawki, ale i zasady nabycia prawa do tak korzystnego rozwiązania. Ustawodawca wprowadził jednak krótki 6-miesięczny okres, w którym można je nabyć.

T. Krywan, Nowe przepisy dotyczące sprzedaży żywności przez rolników - projekt zmian

W dniu 20 kwietnia 2016 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników. Celem projektowanej ustawy jest stworzenie rolnikom lepszych możliwości rozwoju produkcji i sprzedaży konsumentom końcowym żywności wyprodukowanej w całości lub w części z ich własnej uprawy, chowu lub hodowli.

J. Matarewicz, Pośredniczący podmiot tytoniowy

Od 1 stycznia 2016 r. wprowadzono nowe regulacje odnoszące się do pośredniczących podmiotów tytoniowych. Zmiany miały przyczynić się do skutecznego zwalczania działalności przestępczej w zakresie obrotu suszem tytoniowym.
B. Rogalska, Zasady opodatkowania dostawy nieruchomości w VAT - tereny niezabudowane
Komentarz omawia zasady korzystania ze zwolnienia przedmiotowego w VAT w przypadku dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Autorka wskazuje na definicję terenu budowlanego, stanowisko Ministra Finansów oraz zasady dostawy nieruchomości należących do jednostek samorządu terytorialnego.

K. Różycki, Programy dobrowolnych odejść niepewne podatkowo


W ostatnich latach można zauważyć w Polsce coraz częstsze sięganie przez pracodawców do formuły „programów dobrowolnych odejść" - dalej „PDO". PDO zastosowały np. PKN Orlen, Poczta Polska czy PKP Cargo. Programy te przede wszystkim służą ograniczeniu, a nawet wyeliminowaniu niepożądanych skutków zwolnień większej grupy pracowników, występujących zwłaszcza przy zwolnieniach grupowych. Organy podatkowe kwestionują jednak zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów uzyskiwanych przez pracowników wypłacanych w ramach PDO.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

PIT: lokal w stanie surowym daje prawo do ulgi odsetkowej

Podatnik ma prawo do ulgi odsetkowej także wtedy, gdy nabył od dewelopera nieruchomość nieukończoną, którą następnie wykończył we własnym zakresie. Tak wynika z wyroku NSA z 24 marca 2016 r.
Spór w sprawie dotyczył zakresu stosowania tzw. ulgi odsetkowej. Chodziło o podatników, którzy we wniosku o stwierdzenie nadpłaty wskazali, że przysługuje im prawo odliczenia wydatków w kwocie blisko 14 tys. zł na spłatę kredytu zaciągniętego w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. Podatnicy uzyskali kredyt w kwocie 250 tys. zł. 200 tys. zł przeznaczyli na zakup działki wraz z wybudowanym domem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej w stanie surowym zamkniętym, a 50 tys. zł na dokończenie budowy tego budynku mieszkalnego.

Według fiskusa podatnicy spełnili przesłanki do otrzymania ulgi odsetkowej jedynie w części obejmującej odsetki od kredytu zaciągniętego w kwocie 50 tys. zł. Natomiast nie spełnili przesłanek do uzyskania ulgi od części kredytu, którą wydatkowali na zakup gruntu wraz z budynkiem w stanie surowym zamkniętym od firmy deweloperskiej.
Sprawę ostatecznie rozstrzygnął NSA. W orzecznictwie NSA ukształtowała się w zasadzie jednolita linia orzecznicza, w myśl której sporne przepisy należy stosować również w sytuacjach, gdy podatnik nabywa od dewelopera nieruchomość nieukończoną, którą następnie wykańcza we własnym zakresie.

Przyjęcie stanowiska fiskusa oznaczałoby, że warunkiem do skorzystania z przewidzianej w tym przepisie ulgi podatkowej byłoby, aby przed nabyciem budynku mieszkalnego spełnione być musiały formalności związane z przekazaniem do użytkowania budynku mieszkalnego, czy też nawet, żeby budynek ten był w takim stanie, by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i przekazanie go do normalnej eksploatacji i użytkowania.
Zdaniem sądu prawo do odliczenia powstaje niezależnie od zgłoszenia faktu zakończenia budowy właściwemu organowi lub uzyskania pozwolenia na jego używanie. Przyjęcie stanowiska przeciwnego dyskryminowałoby tych podatników, którzy nabyli budynki w stanie wymagającym przeprowadzenia pewnych prac wykończeniowych i w sposób pośredni zmuszałoby do powierzania jednemu podmiotowi wszystkich prac, tak, aby budynek znalazł się w tak zwanym stanie surowym zamkniętym. Należy zatem przyjąć, że warunkiem wystarczającym jest nabycie go w tzw. stanie surowym.

Wyrok NSA z 24 marca 2016 r., II FSK 144/14
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 4 maja 2016 r.


Organ musi ustalić, kto złożył odwołanie


Wskazanie w nagłówku i pod treścią odwołania wydruku zawierającego imiona i nazwisko małżonków nie jest równoznaczne z podpisaniem tego pisma przez obydwoje małżonków, gdy podpis zawiera tylko jedno nazwisko. Tak wskazał WSA w wyroku w Rzeszowie z 7 kwietnia 2016 r.

Sprawa dotyczyła podatniczki, która zwróciła się do burmistrza o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości. We wniosku wskazywała na swoją trudną sytuację finansową i podała, że jest osobą bezrobotną, jej mąż przebywa na zasiłku chorobowym, a na utrzymaniu mają troje dzieci w wieku szkolnym.

Burmistrz odmówił małżonkom umorzenia zaległości podatkowej wskazując, że podatnicy od lat nie płacą należnych podatków, a dodatkowo uchylają się od opodatkowania od powierzchni przeznaczonych pod działalność gospodarczą, co jest przedmiotem drugiego postępowania. Od tej decyzji małżonkowie skierowali do SKO odwołanie. SKO utrzymało w mocy decyzję burmistrza. Istotne jednak jest to, że w odwołaniu od tej decyzji w nagłówku umieszczono imiona i nazwisko małżonków. Pod treścią odwołania umieszczono wydrukowane imiona i nazwisko małżonków i podpis zawierający nazwisko.

Sprawa trafiła do WSA w Rzeszowie. Sąd stwierdził, że wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie może zatem działać z urzędu, a w razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest wadą nieważności.

A taka sytuacja zaszła zdaniem sądu w przypadku zaskarżonej decyzji. Z umieszczonego w odwołaniu nagłówka i wydruku pod treścią tego pisma wynika, że zostało ono wniesione przez małżonków. To jednak z analizy złożonego odwołania nie można jednoznacznie stwierdzić, kto tak naprawdę je złożył, gdyż pismo to zawiera jedynie jeden podpis zawierający nazwisko. Nie ma natomiast drugiego podpisu, który potwierdzałby złożenie tego środka zaskarżenia również przez drugiego odwołującego. W konsekwencji nie wiadomo, czy odwołanie zostało wniesione przez małżonków (jakby to wynikało z wydruku znajdującego się w nagłówku oraz pod treścią odwołania), czy też odwołanie zostało wniesione przez jednego z małżonków.
SKO nie wezwało małżonków do złożenia wyjaśnienia, czy to oni wnieśli odwołanie i w dalszej konsekwencji nie uzupełniło go o brakujący podpis drugiego odwołującego. Przyjmując, że omawiany środek zaskarżenia został złożony przez obydwoje małżonków Kolegium rozpatrzyło ww. odwołanie i wydało zaskarżoną decyzję.

Zdaniem sądu, wskazanie w nagłówku i pod treścią odwołania wydruku zawierającego imiona i nazwisko stron nie jest równoznaczne z podpisaniem tego pisma przez obydwoje małżonków, gdyż podpis zawiera tylko jedno nazwisko.
Zdaniem sądu, odwołanie nie zostało złożone przez obydwoje małżonków od decyzji organu burmistrza, zatem SKO nie posiadało kompetencji do rozpoznania odwołania i rozstrzygania przedmiotowej sprawy w trybie odwoławczym. Decyzja SKO wydana na podstawie odwołania zwierającego uchybienie formalne w postaci braku podpisu jednej strony - jest nieważna z przyczyn rażącego naruszenia prawa.
Sąd wskazał też, że wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości powinien być formalnie złożony przez każdego z małżonków - mimo że obydwoje małżonkowie, jako współwłaściciele nieruchomości odpowiadają solidarnie za zobowiązanie podatkowe wynikające z podatku od nieruchomości.

Wyrok WSA w Rzeszowie z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 556/15, LEX nr 2023478
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 29 kwietnia 2016 r.


Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

VAT: odwrotne obciążenie także dla organu władzy publicznej
Interpretacja indywidualna Ministra finansów z 18 kwietnia 2016 r., sygn. PT8.8101.83.2016/WCH, LEX nr 307058

Jeżeli organ władzy publicznej lub obsługujący go urząd jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, to z tytułu nabycia towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT objętych procedurą „odwróconego obciążenia” powinien rozliczać się zgodnie z reżimem tego mechanizmu, bez względu na cel, w jakim – w konkretnym przypadku – dokonuje zakupu. Tak wskazał Minister finansów w interpretacji indywidualnej z 18 kwietnia 2016 r.
Chodziło o nieprowadzącą działalności gospodarczej państwową jednostką budżetową utworzoną przez Ministra Obrony Narodowej. Jest ona także zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, w zakresie podlegających opodatkowaniu, jako wynikających z zawartych umów cywilnoprawnych, czynności polegających na refakturowaniu - na rzecz zewnętrznych wykonawców robót budowlano-montażowych - kosztów zużytej przez nich energii elektrycznej.
Jednostka zapytała fiskusa, czy nabywając dla realizacji zadań, do których została powołana, towary wymienione w zał. nr 11 do ustawy, jest podatnikiem, a tym samym, czy ma obowiązek naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku VAT należnego od dostawy towarów.

Sama uważa, że nie, w związku z tym, potencjalny dostawca tych towarów nie będzie również uprawniony do wystawienia faktury VAT oznaczonej, jako „Odwrotne obciążenie” i przeniesienia na jednostkę obowiązku naliczenia podatku VAT należnego od dostawy. Jednostka uważa, że ma prawo nabywać towary na ogólnych zasadach tzn. z doliczonym przez dostawcę podatkiem VAT, natomiast podatnikiem w zakresie podatku VAT należnego od dostawy na jej rzecz będzie sprzedawca (dostawca) towarów.
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał stanowisko jednostki za prawidłowe. Zdaniem organu, jeżeli jednostka nabywając towary wyłącznie w celu realizacji zadań resortu Obrony Narodowej w zakresie zarządzania i utrzymania nieruchomości wojskowych nie działa, jako podatnik VAT, czyli nie jest podatnikiem, to nie może też być uznany za podatnika w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT. W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia przez sprzedającego faktury oznaczonej, jako „odwrotne obciążenie”, a jednostka nie będzie miała obowiązku naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku VAT należnego od dostawy na jego rzecz towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT.

Minister Finansów nie zgodził się z tą interpretacją i ją zmienił. Zdaniem ministra, nabywając towary wymienione w załączniku nr 11 do ustawy o VAT od sprzedawcy będącego podatnikiem VAT czynnym (niekorzystającego ze zwolnienia podmiotowego) zobowiązany jest rozliczyć podatek od towarów i usług z tytułu takiej dostawy z zastosowaniem mechanizmu odwróconego obciążenia. Należy bowiem zauważyć, że jeżeli organ władzy publicznej lub obsługujący go urząd jest zarejestrowany, jako podatnik VAT czynny (z tytułu wykonywania przez niego czynności podlegających opodatkowaniu) wówczas z tytułu nabycia towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT objętych procedurą „odwróconego obciążenia”, podatnik ten powinien rozliczać się zgodnie z reżimem tego mechanizmu, bez względu na cel w jakim – w konkretnym przypadku – dokonuje zakupu, tj. czy zakup jest realizowany w związku z prowadzoną przez tego podatnika działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT, czy też zakup będzie służył działalności wykonywanej jako organ władzy publicznej (oczywiście o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT).

Obowiązek rozliczenia przez jednostkę podatku od towarów i usług w procedurze odwróconego obciążenia zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT nie oznacza konieczności angażowania środków finansowych w większej wysokości – sprzedawca towarów otrzyma zapłatę za dostarczone towary w wartości netto, zaś podatek VAT od tej transakcji sprzedaży zostanie odprowadzony przez jednostkę do urzędu skarbowego (a nie do sprzedawcy, jak w przypadku rozliczeń na zasadach ogólnych). Należy bowiem zauważyć, że w przypadku rozliczenia przedmiotowej transakcji na zasadach ogólnych jednostka zobowiązana byłaby do poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku należnego zawartego w cenie towaru.
Minister Finansów stwierdził więc, że państwowa jednostka budżetowa utworzona przez Ministra Obrony Narodowej z tytułu nabycia towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT jest podatnikiem tego podatku (art. 17 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o VAT), a tym samym zobowiązany jest do naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku VAT należnego od dostawy takich towarów, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT (o ile spełnione są pozostałe przesłanki przewidziane w ust. 1 pkt 7 lit. a i c ww. artykułu).

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 6 maja 2016 r.


Rekompensata za dobrowolne odejście z pracy nie korzysta ze zwolnienia z PIT
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 9 maja 2016 r., IBPB-2-1/4511-58/16/MK, LEX nr 308751

Rekompensata pieniężna wypłacona w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na podstawie regulaminu programu dobrowolnych odejść nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 9 maja 2016 r.

Sprawa dotyczyła ustalenia, czy płatnik właściwie pobrał zaliczkę na podatek dochodowy z tytułu wypłaconej wnioskodawcy rekompensaty pieniężnej spełniającej funkcję odszkodowawczą w związku z brakiem uzyskiwania dalszego wynagrodzenia ze stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy. Zdaniem wnioskodawcy, odprawa i rekompensata, które mu wypłacono, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, a wynika to z faktu, że są one odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
Organ podatkowy nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika. Wskazał, że świadczenia otrzymane w ramach programu dobrowolnych odejść (inne niż wprost nazwane w prawie pracy odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, np. odprawa lub rekompensata) nie są objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Nie ma przy tym znaczenia, że rekompensata ma spełniać funkcję odszkodowawczą i ma na celu zadośćuczynienie strat związanych z brakiem możliwości osiągania wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy. Świadczenia te nie są bowiem sensu stricto odszkodowaniem, gdyż pracownik dobrowolnie przystępuje do ww. programu, a rozwiązanie umowy o pracę następuje w drodze porozumienia stron. Ponadto, zakończenie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy nie jest równoznaczne z utratą możliwości zarobkowania w ogólności.

Dyrektor izby zauważył, że pracownik nie ponosi uszczerbku majątkowego, a wręcz przeciwnie dostaje dodatkowe świadczenie ponad to, które przewiduje zwyczajowo Kodeks pracy lub ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Natomiast wypłacona wnioskodawcy na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jest wprost wyłączona ze zwolnienia (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o PIT), a zatem nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie ww. przepisu. Zatem płatnik właściwie pobrał zaliczkę na podatek dochodowy z tytułu wypłaconej odprawy oraz rekompensaty i nie podlega ona zwrotowi.

Opracowanie: Jolanta Mazur, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 10 maja 2016 r.


Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji MAJ 2016
piątek, 10 czerwca 2016 13:30

Oddając aktualizację Maj 2016,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Monografia podatkowa

Stolarski P., Kontrola realizacji zobowiązań podatkowych w Polsce, WK 2016

Celem monografii jest próba scharakteryzowania zjawiska zbiegu kompetencji organów podatkowych i organów kontroli skarbowej w zakresie kontroli realizacji zobowiązań podatkowych, identyfikacja jego przyczyn i skutków oraz przedstawienie alternatywnego modelu funkcjonowania kontroli realizacji zobowiązań podatkowych w Polsce. Realizacja tak określonego celu zmierza do odpowiedzi na kluczowe z punktu widzenia pracy pytanie, stanowiące jednocześnie jej zasadniczy problem badawczy, sformułowane w następujący sposób: czy znajduje uzasadnienie zbieg kompetencji organów podatkowych i organów kontroli skarbowej w zakresie kontroli realizacji zobowiązań podatkowych w Polsce? Autor postawił następującą tezę badawczą: zbieg kompetencji organów podatkowych i organów kontroli skarbowej w zakresie kontroli realizacji zobowiązań podatkowych w Polsce nie znajduje wystarczającego umocowania w sferze przyczyn swego funkcjonowania i jednocześnie wywołuje szereg negatywnych konsekwencji, co czyni niezasadnym dalsze utrzymywanie wielotorowości w obecnym jej kształcie. Celowe wydaje się więc jej ograniczenie i wprowadzenie stosownych zmian prawnych.

Komentarze praktyczne

A. Bartosiewicz, Postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych skarbowych

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej zazwyczaj toczy się w ramach kilku faz. Pierwszą i pod wieloma względami najważniejszą fazą tego postępowania jest postępowanie przygotowawcze. Jest ono prowadzone po ujawnieniu faktu popełnienia, bądź po ujawnieniu podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego albo wykroczenia skarbowego. Ma ono służyć albo potwierdzeniu faktu popełnienia czynu zabronionego i jednocześnie pozwalać na wymierzenie sprawcy czynu zabronionego stosownej albo też ma prowadzić do wykazania, że do popełnienia przestępstwa skarbowego (wykroczenia skarbowego) nie doszło.

D. Dąbrowska, Nowe zasady sporządzania dokumentacji podatkowych do transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami powiązanymi

Od 1 stycznia 2017 r. zaczną obowiązywać nowe zasady sporządzania dokumentacji podatkowych do transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami powiązanymi. Zmianie uległy regulacje dotyczące m. in. elementów dokumentacji podatkowej, identyfikowania obowiązku jej sporządzania, identyfikowania transakcji podlegających temu obowiązkowi, czy też terminu jej sporządzania. Komentarz dotyczy opisu najważniejszych zmian wprowadzonych nowelizacją.

M. Gumola, Ł. Postrzech, Pojazdy samochodowe niewymagające prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu na przykładach

W przypadku niektórych grup pojazdów jednym z obowiązków formalnych warunkującym pełne prawo do odliczania podatku naliczonego od związanych z nimi wydatków jest prowadzenie szczegółowej ewidencji ich przebiegu. Są jednak i takie, które - w drodze wyjątku - zostały objęte swoistym zwolnieniem z tego obowiązku. Których samochodów to dotyczy? Czy należy w związku z tym spełnić dodatkowe warunki? Odpowiedzi na te i inne pytania dot. tej problematyki odnajdziecie Państwo w niniejszym poradniku.

M. Gumola, Ł. Postrzech, Obowiązki formalne w przypadku pojazdów samochodowych spełniających wymogi konstrukcyjne

Nie zawsze podatnicy użytkujący w prowadzonej działalności pojazdy samochodowe są zobwiązani do prowadzenia ewidencji ich przebiegu. W przypadku pojazdów spełniających tzw. wymogi konstrukcyjne, prowadzenie ewidencji nie jest konieczne. Nie oznacza to jednak, że na tej grupie podatników nie ciążą żadne obowiązki formalne. Podejmując decyzję o wykorzystywaniu tego rodzaju samochodu warto dowiedzieć się na jakiego rodzaju trudności można napotkać.

T. Krywan, Zmiany w procesie karnym od 15 kwietnia 2016 r.

Z dniem 15 kwietnia 2016 r. weszły w życie zmiany wprowadzone ustawą z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Zmiany dotyczą również postępowań w sprawach karnych skarbowych, gdyż większość przepisów k.p.k. stosuje się odpowiednio w postępowaniach w sprawach przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe.

T. Król, Podwyższone odsetki za zwłokę

Nowością od 1 stycznia 2016 r. jest podwyższona stawka odsetek za zwłokę. Oblicza się ją przy pomocy wskaźnika 150% w stosunku do zwykłej stawki. Minimalna podwyższona stawka wynosi 12%. Funkcją nowej stawki jest karanie podatników VAT i podatku akcyzowego. Stawkę tę stosuje się w tych sytuacjach, kiedy to fiskus wykrył zaległość podatkową albo uregulował ją sam podatnik, ale zmuszony do tego zbliżającą się kontrolą albo czynnościami sprawdzającymi.

M. Milczarek, Skarga kasacyjna oraz zażalenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Komentarz omawia zagadnienia związane z dwoma środkami zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czyli skargą kasacyjną i zażaleniem. Autor omawia wymogi formalne tych środków, ich podstawy, podmioty uprawnione do ich sporządzenia i wniesienia oraz postępowanie odwoławcze w zarysie.

M. Milczarek, Koszty ponoszone w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Komentarz stanowi omówienie zasad ponoszenia kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Autor wskazuje na podmioty obowiązane do ponoszenia kosztów, wyjątki zwalniające z obowiązku oraz wysokość zwrotu kosztów.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

VAT: firma nie ma potrzeb mieszkaniowych

Firma odliczy VAT z faktur dokumentujących wynajem lokali mieszkalnych swoim pracownikom. Tak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 11 lutego 2016 r.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu najmu budynków mieszkalnych oraz opodatkowania nieodpłatnego udostępnienia lokali pracownikom. Chodziło o firmę produkcyjną, która wynajęła cały budynek i przeznaczyła go na potrzeby mieszkaniowe swoich pracowników. W ten sposób zapewniła sobie możliwość zatrudniania odpowiednio wykwalifikowanych pracowników także z innych rejonów kraju. Firma zapytała fiskusa, czy przysługuje jej prawo do odliczenia VAT z wystawionych przez wynajmującego faktur dokumentujących czynsz za najem budynku oraz czy nieodpłatne udostępnienie lokali mieszkalnych pracownikom stanowi czynność opodatkowaną VAT.
Firma uważa, że przysługuje jej prawo do odliczenia VAT z faktur dokumentujących czynsz za najem, ponieważ usługi te związane są z działalnością opodatkowaną VAT. Poza tym w jej ocenie nieodpłatne udostępnienie lokali mieszkalnych jej pracownikom nie stanowi czynności opodatkowanej VAT.

Fiskus nie zgodził się jedynie w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu najmu lokali mieszkalnych. Zdaniem organu, świadczona usługa wynajmu na cele mieszkaniowe pracowników korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT. Najem nieruchomości następuje na cele mieszkaniowe pracowników. Cel najmu pozostaje mieszkaniowy, mimo że pracownicy nie wynajmują lokali bezpośrednio od wynajmującego. A na każdym etapie wynajmowania lokalu mieszkaniowego z przeznaczeniem go wyłącznie na cele mieszkaniowe można stosować ww. zwolnienie od podatku VAT.
Spór dotyczył więc tego, czy wynajem lokali mieszkalnych firmie w celu zaspokojenia potrzeb mieszkalnych jej pracowników stanowi czynność zwolnioną z opodatkowania i w konsekwencji, czy faktury dokumentujące takie transakcje nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Sprawa ostatecznie trafiła do WSA w Warszawie. Zdaniem sądu fiskus nie ma racji. W ocenie sądu kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma odpowiedź na pytanie, czy firma wykorzystuje wynajmowane lokale na cele mieszkaniowe. Odpowiedź ta z przyczyn oczywistych musi być negatywna. Firma jest bowiem podmiotem gospodarczym i ze swej istoty nie ma potrzeb mieszkaniowych. Jedyne potrzeby jakie realizuje wynajmując przedmiotowe lokale mieszkalne są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Oddając te lokale swoim pracownikom czyni to na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Usługi takie nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, w następstwie czego podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podstawowej.

W konsekwencji w ocenie Sądu nieprawidłowe jest stanowisko fiskusa, że faktury dokumentujące wynajem lokali mieszkalnych na rzecz firmy nie będą stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku.

Wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 473/15, LEX nr 2011043
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 20 kwietnia 2016 r.
Data publikacji: 20 kwietnia 2016 r.

WSA: podatek od wartości dodanej nie jest czymś odmiennym od podatku od towarów i usług

Mechanizm i konstrukcja prawna podatku określanego na gruncie prawa krajowego, jako podatek od towarów i usług, a na gruncie prawa unijnego, jako podatek od wartości dodanej są identyczne. W tym sensie pojęcia te są synonimami, opisującymi ten sam podatek. Tak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z 5 stycznia 2016 r.

Sprawa dotyczyła ujmowania w rachunku podatkowym uzyskiwanych przychodów i ponoszonych kosztów z tytułu świadczenia usług na terytorium Finlandii.
Chodziło o podatnika, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu e-papierosami wraz z akcesoriami w formie sprzedaży wysyłkowej, m.in. na terenie Polski i Finlandii. Podatnik w związku z przekroczeniem limitu 168 tys. zł (35 tys. euro) wynikającego z art. 23 ust. 2 ustawy o VAT rozlicza podatek od wartości dodanej na terenie Finlandii. Jest tam zarejestrowany i posiada numer dla celów VAT.

Zarówno koszty, jak i przychody osiągane w związku ze sprzedażą na terenie Polski podatnik rozpoznaje w wysokości netto zgodnie z przepisami ustawy o CIT - art. 12 ust. 4 pkt 9 oraz art. 16 ust. 1 pkt 46. Wątpliwości dotyczą analogicznego rozpoznania kosztów i przychodów osiąganych w związku ze sprzedażą towarów w Finlandii. Podatnik ponosi koszty udokumentowane fakturami zawierającymi podatek naliczony od wartości dodanej, jak również osiąga przychody, w związku z którymi ma obowiązek rozliczenia podatku należnego od wartości dodanej w Finlandii.

Podatnik zapytał fiskusa, czy prawidłowo rozpoznaje przychody dla celów CIT ze sprzedaży wysyłkowej do Finlandii w wysokości netto, bez podatku VAT, pomimo naliczania na fakturach sprzedaży 24 proc. należnego podatku od wartości dodanej (VAT) rozliczanego w Finlandii, analogicznie jak w przypadku przychodów osiąganych w Polsce, tj. bez należnego podatku od towarów i usług. Czy należny podatek od wartości dodanej rozliczany w Finlandii stanowi przychód strony objęty podatkiem dochodowym od osób prawnych?
Podobne pytanie podatnik zadał w kwestii kosztów, a mianowicie, czy prawidłowo rozpoznaje koszty dla celów CIT związane ze sprzedażą wysyłkową do Finlandii w wysokości netto, bez podatku VAT, pomimo uwzględnionego na fakturach nabycia naliczonego podatku od wartości dodanej (VAT) rozliczanego w Finlandii, analogicznie jak w przypadku kosztów osiąganych w Polsce, tj. bez naliczonego podatku od towarów i usług, z przysługującym prawem do odliczenia w deklaracji VAT. Czy naliczony podatek od wartości dodanej (rozliczany w deklaracji VAT w Finlandii) stanowi koszt uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem podatnika, polski podatek od towarów i usług jest tożsamy z podatkiem od wartości dodanej obowiązującym na terenach innych krajów członkowskich UE, stąd nie jest zarówno przychodem, jak i odpowiednio kosztem uzyskania w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z tego względu podatek należny od wartości dodanej rozliczany w Finlandii nie stanowi przychodu strony objętego podatkiem dochodowym od osób prawnych, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 9 ustawy o CIT. Prawidłowe jest zatem rozpoznawanie przychodów w kwocie netto, bez należnego podatku od wartości dodanej.

Analogicznie, podatek naliczony od wartości dodanej rozliczany w Finlandii nie stanowi kosztów uzyskania zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT. Słuszne jest uznawanie za koszty uzyskania kwot netto bez naliczonego podatku od wartości dodanej.
Fiskus się nie zgodził. Uznał, że ustawa o podatku od towarów i usług rozróżnia pojęcie podatku od wartości dodanej i pojęcie podatku od towarów i usług. Sformułowanie "podatek od towarów i usług" jest określeniem podatku od wartości dodanej obowiązującym wyłącznie w Polsce, a nie w innych krajach członkowskich. Tym samym nie można utożsamiać podatku od wartości dodanej obowiązującego w innym państwie członkowskim niż Polska z podatkiem od towarów i usług obowiązującym w Polsce.
Zdaniem fiskusa, dla celów podatku dochodowego od osób prawnych podatek od wartości dodanej nakładany zgodnie z przepisami obowiązującymi w powyższym zakresie na terytorium Finlandii nie może być więc utożsamiany z polskim podatkiem od towarów i usług.

Według organu podatnik zobowiązany jest uwzględniać:
- w przychodach podatkowych - wartość faktur z tytułu wykonywanych usług w kwocie brutto (przychód należny),
- w kosztach uzyskania przychodów - wartość faktur dokumentujących poniesione koszty w kwocie brutto (koszt poniesiony), bowiem w przedstawionej sytuacji nie mają zastosowania odpowiednie regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odnoszące się do podatku od towarów i usług.
Sprawa trafiła do WSA w Gdańsku. Zdaniem sądu, fiskus nie ma racji. Sąd podzielił pogląd podatnika, że podatek naliczony (podatek od wartości dodanej) z prawem do odliczenia w deklaracji VAT w Finlandii nie stanowi kosztu uzyskania oraz podatek należny (podatek od wartości dodanej) rozliczany w deklaracji VAT w Finlandii nie jest przychodem dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

Według sądu, mechanizm i konstrukcja prawna podatku określanego na gruncie prawa krajowego, jako podatek od towarów i usług, a na gruncie prawa unijnego, jako podatek od wartości dodanej są identyczne. W tym sensie pojęcia te są synonimami, opisującymi ten sam podatek. Zdaniem sądu, art. 2 pkt 11 ustawy o VAT, który definiuje podatek od wartości dodanej, pełni rolę porządkową, tzn. w celu osiągnięcia jasności znaczeniowej, nakazuje dany podatek nakładany na terytorium państw członkowskich UE określać, jako podatek od wartości dodanej, podczas gdy adekwatną nazwą dla tego podatku, nakładanego na mocy ustawy o VAT, jest pojęcie podatek od towarów i usług.
Nie można przyjąć zdaniem sądu, że podatek od wartości dodanej jest czymś odmiennym od podatku od towarów i usług. Sąd wskazuje, że definicja legalna zawarta w art. 2 pkt 11 ustawy o VAT pełni tylko funkcję porządkującą pojęcia języka prawnego, nie jest natomiast przepisem materialnym, który obok podatku od towarów i usług konstytuuje nową formę opodatkowania, tj. podatek od wartości dodanej. Tym samym należy przyjąć, że wyłączenia uregulowane w art. 12 ust. 4 oraz w art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT odnoszą się do podatku od towarów i usług, którego adekwatną nazwą w zakresie obrotu unijnego na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, w myśl art. 2 pkt 11 tej ustawy, jest określenie "podatek od wartości dodanej".

Wyrok WSA w Gdańsku z 5 stycznia 2016 r., I SA/Gd 1161/15, LEX nr 1955587
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 14 kwietnia 2016 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

VAT: obowiązek podatkowy powstaje w momencie wykonania usług budowlanych
Pismo urzędowe Ministra Finansów z 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt PT3.8101.41.2015.AEW.2016.AMT.141, LEX nr 303628

Dla celów podatku od towarów i usług nie należy wiązać momentu wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej ze spełnieniem formalności cywilnoprawnej, jaką jest podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego lub też np. w przypadku realizacji tych usług na warunkach kontraktowych FIDIC - z datą wystawienia określonych świadectw. Tak wskazał Minister Finansów w piśmie z 1 kwietnia 2016 r., skierowanym do Dyrektorów Izb Skarbowych i Dyrektorów Urzędów Kontroli Skarbowej ws. prawidłowego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku usług budowlanych lub budowlano-montażowych.

Celem zatem określenia w prawidłowy sposób momentu wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej każdorazowo należy badać postanowienia umowne w kontekście przepisów ustawy o VAT, przy czym należy mieć na uwadze, że określenie momentu wykonania tych usług dla celów podatku od towarów i usług powinno następować na podstawie obiektywnych przesłanek, a postanowienia umowne mogą mieć tutaj jedynie charakter pomocniczy.
Usługi przekazywane (przyjmowane) w całości lub w części

O momencie wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych decyduje faktyczne wykonanie tych usług. Niemniej jednak samo pojęcie faktycznego wykonania usługi budowlanej budzi pewne wątpliwości, w szczególności, z uwagi na fakt, że w praktyce gospodarczej faktyczne wykonanie usługi łączone jest zwykle z podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego lub wystawieniem określonego świadectwa np. w przypadku realizacji inwestycji budowlanych lub budowlano-montażowych na warunkach kontraktowych Międzynarodowej Federacji Inżynierów Konsultantów (FIDIC). Dokonanie tych formalności ze zwłoką skutkowałoby jednak tym, że podatek stałby się wymagalny dopiero z ich dokonaniem a zaniechanie dokonania tych formalności oznaczałoby zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku. W związku z tym - dla celów podatku od towarów i usług - nie należy wiązać momentu wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej ze spełnieniem formalności cywilnoprawnej, jaką jest podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego lub też np. w przypadku realizacji tych usług na warunkach kontraktowych FIDIC - z datą wystawienia określonych świadectw.

Za datę wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej należy przyjąć więc datę faktycznego wykonania usługi, tj. dzień, w którym - w związku z wykonaniem określonej umową usługi lub jej części (jeżeli usługa jest przyjmowana częściowo) doszło do faktycznego zakończenia prac lub ich części - wykonawca zgłasza je do odbioru (w opinii wykonawcy usługi lub ich część są gotowe do ich przyjęcia przez nabywcę usługi).

Usługi o charakterze ciągłym

W przypadku usługi o charakterze ciągłym (tj. usługi, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń), usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia. W przypadku usługi świadczonej w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Świadczenie usług budowlanych lub budowlano-montażowych na rzecz konsumentów

Jeżeli nabywcą usług budowlanych lub budowlano-montażowych jest podmiot niebędący podatnikiem podatku od towarów i usług (konsument), obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tych usług powstanie z chwilą wykonania usługi, tj.:
- w przypadku usług przekazywanych w całości - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą, w której wykonawca w związku z wykonaniem całości określonej umową usługi zgłosił ją nabywcy do odbioru;
- w przypadku usług przekazywanych w części, dla której to części określono zapłatę - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą, w której wykonawca w związku z wykonaniem części określonej umową usługi zgłosił ją nabywcy do odbioru;
- w przypadku usług o charakterze ciągłym - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia usługi, z tym że w przypadku usług świadczonych w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla których w związku z ich świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, obowiązek podatkowy powstanie z upływem każdego roku podatkowego (tj. 31 grudnia), do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

W przypadku otrzymania całości lub części zapłaty przed wykonaniem usługi budowlanej lub budowlano-montażowej lub ich części (w przypadku usług przyjmowanych częściowo), obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Świadczenie usług budowlanych lub budowlano-montażowych na rzecz podatników VAT

Jeżeli nabywcą usług budowlanych lub budowlano-montażowych jest podatnik podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych. W takim przypadku fakturę wystawia się nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usługi, lecz nie wcześniej niż 30. dnia przed tym dniem. W przypadku usług o charakterze ciągłym faktura może być wystawiona wcześniej niż 30. dnia od dnia wykonania usługi, jeżeli zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.

Obowiązek wystawienia faktury wystąpi również w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. Termin na wystawienie faktury dokumentującej wykonanie usługi lub usługi budowlano-montażowej (lub jej części - w przypadku usług przyjmowanych częściowo):

- w przypadku usług przekazywanych w całości - będzie biegł od dnia, w którym wykonawca w związku z wykonaniem całości określonej umową usługi zgłosił ją nabywcy do odbioru;
- w przypadku usług przekazywanych w części, dla której to części określono zapłatę - będzie biegł od dnia, w którym wykonawca w związku z wykonaniem części określonej umową usługi zgłosił ją nabywcy do odbioru;
- w przypadku usług o charakterze ciągłym - będzie biegł od dnia upływu każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia usługi, z tym że w przypadku usług świadczonych w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla
których w związku z ich świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, termin na wystawienie faktury będzie biegł od dnia upływu każdego roku podatkowego (tj. od 31 grudnia), do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Jeżeli w ww. przypadkach podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu wystawienia faktury, tj. 30. dnia od dnia wykonania usługi lub jej części - w przypadku usług przyjmowanych częściowo.
W przypadku otrzymania całości lub części zapłaty przed wykonaniem usługi budowlanej lub usługi budowlano-montażowej lub ich części (w przypadku usług przyjmowanych częściowo), obowiązek podatkowy - podobnie jak przy wykonywaniu usług na rzecz konsumentów - powstanie z chwilą otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.finanse.mf.gov.pl, stan z dnia 5 kwietnia 2016 r.

PIT: obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od faktu, czy sprzedawca uzyskał cenę sprzedaży
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 31 marca 2016 r., sygn. IBPB-2-2/4511-7/16/NG, LEX nr 303712

Okoliczność braku zapłaty przez nabywcę całości ceny za przedmiot sprzedaży nie może niwelować powstania po stronie podatnika obowiązku podatkowego. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 31 marca 2016 r.
Sprawa dotyczyła skutków podatkowych odstąpienia od umowy sprzedaży nieruchomości. Chodziło o podatnika, który w listopadzie 2015 r. sprzedał mieszkanie, które sam nabył na podstawie umów darowizny dokonanej w 2013 r. i w 2014 r. W umowie sprzedaży zawarto jednak odroczenie płatności. Mimo upływu odroczonego terminu płatności cena nie została uregulowana w pełnej wysokości. Kupujący oświadczył, że nie ma środków na zapłatę pozostałej części ceny i tych środków nie pozyska i chce zwrócić nieruchomość, pod warunkiem, że podatnik zwróci mu otrzymaną do tej pory kwotę. Podatnik rozważa więc odstąpienie od umowy sprzedaży. Oświadczenie o odstąpieniu od umowy z zgodnie z uchwałą SN z 17 listopada 1993 r. (III CZP 156/93) nie znosi jej skutku rzeczowego w postaci przeniesienia własności nieruchomości, a jedynie stwarza zobowiązanie do powrotnego przeniesienia własności nieruchomości na zbywcę. Do wykonania tego obowiązku natomiast ma dojść w drodze umowy między nabywcą nieruchomości i jej zbywcą w formie aktu notarialnego.

Podatnik zwrócił uwagę, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości miał przeznaczyć w ciągu dwóch lat od daty sprzedaży na wybudowanie budynku mieszkalnego. Nie dokonał tego wobec braku uregulowania przez kupującego całości ceny nieruchomości.
Podatnik zapytał fiskusa, czy w przypadku odstąpienia od umowy sprzedaży nieruchomości w sytuacji, w której zwróci otrzymaną od kupującego część ceny nieruchomości, a kupujący przeniesie na niego z powrotem własność nieruchomości – będzie występowała podstawa do naliczenia PIT od otrzymanej do tej pory części ceny nieruchomości, która zostanie zwrócona kupującemu.

Zdaniem podatnika, jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
Zdaniem podatnika od strony cywilistycznej świadczenia zostaną z powrotem zwrócone. Nie będzie żadnego przysporzenia, tak więc powrotne przeniesienie nieruchomości spowoduje, że nie będzie przychodu po jego stronie, dlatego też obowiązek zapłaty podatku dochodowego nie nastąpi. Zdaniem podatnika, dopiero ponowna sprzedaż odzyskanej nieruchomości w przyszłości zaktualizuje obowiązek podatkowy (w przypadku sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat).
Fiskus się nie zgodził, ale z uwagi na sposób argumentacji. Organ uznał, że obowiązek podatkowy, a więc przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, powstał bezwzględnie w momencie zawarcia aktu notarialnego sprzedaży. Ustawa o PIT z faktem odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli zbycie zostanie dokonane w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, wiąże bowiem powstanie obowiązku podatkowego. Okoliczność braku zapłaty przez nabywcę całości ceny za przedmiot sprzedaży nie może niwelować powstania po stronie podatnika obowiązku podatkowego. Oznacza to, że obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od faktu, czy sprzedawca uzyskał cenę sprzedaży. Sama umowa sprzedaży jest ważna. Skutkiem podatkowym umowy sprzedaży jest powstanie po stronie zobowiązania do zapłaty podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości. Podkreślić jednak należy, że w przypadku rozwiązania umowy sprzedaży w drodze porozumienia będzie ono stanowić podstawę do uchylenia się od skutków dokonanej czynności. Zawarcie stosownej umowy rozwiązującej umowę sprzedaży spowoduje, że zobowiązanie podatkowe ustanie. Natomiast pomimo ustania zobowiązania podatkowego nie wygaśnie obowiązek podatkowy. Obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od tego, czy podatnik w konsekwencji faktycznie będzie zobowiązany do zapłaty podatku, czy też nie.

Zdaniem fiskusa, w przedstawionej sprawie odstąpienie od umowy sprzedaży nieruchomości spowoduje ustanie zobowiązania podatkowego, co oznacza, że podatnik nie będzie miał obowiązku zapłaty podatku dochodowego z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w listopadzie 2015 r. W omawianej sprawie – wbrew twierdzeniom podatnika – z tytułu zawartej 18 listopada 2015 r. umowy powstał obowiązek podatkowy (przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości), ale ustanie wynikające z tego obowiązku zobowiązanie podatkowe w związku z odstąpieniem od umowy sprzedaży nieruchomości. Zatem w przypadku, gdy odzyskana nieruchomość zostanie zbyta przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dojdzie do zawarcia umowy przenoszącej jej własność na podatnika, ponownie powstanie obowiązek podatkowy.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 11 kwietnia 2016 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX










 
Nowości w aktualizacji KWIECIEŃ 2016
wtorek, 12 kwietnia 2016 19:24

Oddając aktualizację Kwiecień 2016,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Komentarz książkowy

Walińska E. (red.), Ustawa o rachunkowości. Komentarz, wyd. IV, WK 2015

Niniejsza publikacja stanowi kompleksowe omówienie poszczególnych zapisów podstawowego aktu prawnego tworzącego polskie prawo bilansowe, jakim jest ustawa o rachunkowości. Oprócz samego komentarza do przepisów ustawy, objaśniającego ich istotę, znaczenie, miejsce w całym systemie rachunkowości i wzajemne powiązania między nimi, Czytelnik znajdzie także odniesienia do najważniejszych aspektów praktycznych wynikających z określonych regulacji.
Książka obejmuje komentarz do poszczególnych rozdziałów ustawy o rachunkowości oraz do załącznika nr 1, 4 i 5 do ustawy o rachunkowości. Dodatkowo przedstawiono formułę sprawozdania finansowego odpowiednio – dla banków oraz zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji – zgodną z załącznikiem nr 2 i 3 do ustawy o rachunkowości.
Komentarz koncentruje się, podobnie jak ustawa o rachunkowości, na regulacjach dotyczących jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji. Działalność bankowa, ubezpieczeniowa i reasekuracyjna jest na tyle odmienna, iż wymagała uszczegółowienia w aktach prawnych innych niż ustawa o rachunkowości. Z tego powodu nie podlegają komentarzowi sprawozdania finansowe banków, zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji, gdyż zawartość merytoryczna tych sprawozdań wynika w dużej mierze z innych, niż ustawa o rachunkowości, norm prawnych.

Monografie

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następującą publikacje dołączoną do programu w bieżącej aktualizacji. Jednocześnie informujemy, że komplet monografii wydawanych przez Wolters Kluwer dostępny jest jedynie w modułach tematycznych LEX

Mariański A. (red.), Dochody nieujawnione, WK 2016

W ostatnich latach opodatkowanie dochodów nieujawnionych przeszło wielką ewolucję. Lakoniczny przepis art. 20 ust. 3 ustawy o PIT pozwalał na bardzo zróżnicowaną wykładnię w praktyce jego stosowania. Organy podatkowe, mając przyzwolenie sądów administracyjnych, przeprowadzały coraz bardziej uproszczone postępowania, których główne zasady polegały na: przerzuceniu obowiązku dowodzenia na podatników, konieczności udokumentowania dochodów praktycznie z całego życia, braku możliwości uprawdopodobnienia dochodów, nakładaniu obowiązku współdziałania podatnika, rozstrzyganiu wątpliwości faktycznych na niekorzyść podatnika, nieprzedawnieniu się obowiązku podatkowego z tytułu dochodów nieujawnionych itd. Organy podatkowe w końcowym okresie obowiązywania art. 20 ust. 3 ustawy o PIT prowadziły postępowania bez jakichkolwiek gwarancji procesowych dla podatnika. Naruszenia podstawowych zasad gwarancyjnych były na tyle jaskrawe, iż należało się spodziewać interwencji Trybunału Konstytucyjnego. Przełomowy okazał się tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/092, który zanegował całą praktykę postępowań w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów. Sądy administracyjne otrzymały żółtą kartkę za doprowadzenie do konieczności uznania art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. za niezgodny z Konstytucją RP. Skutkiem tego orzeczenia jest obszerna nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wprowadzono nowe regulacje opodatkowania przychodów (dochodów) nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Jest to rewolucyjna zmiana zasad opodatkowania takich przychodów. W znacznej części realizuje ona wytyczne Trybunału Konstytucyjnego. Jednak ostateczna ocena nowych przepisów będzie możliwa po kilku latach ich funkcjonowania, a istotne będzie tutaj zwłaszcza podejście sądów administracyjnych. Należy mieć nadzieję, iż orzecznictwo zacznie spełniać swoje funkcje gwarancyjne. W przeciwnym wypadku znowu może być konieczna interwencja Trybunału Konstytucyjnego.

Komentarze praktyczne

A. Bartosiewicz, Przestępstwa i wykroczenia skarbowe akcyzowe

Podatkiem o stosunkowo dużym – zwłaszcza w kontekście jego ograniczonego zakresu przedmiotowego – znaczeniu dla budżetu państwa jest podatek akcyzowy. Obciążenia podatkiem akcyzowym są wyjątkowo wysokie na tle wartości wyrobów akcyzowych przed ich opodatkowaniem. Sprawia to jednocześnie, że podatek akcyzowy jest wyjątkowo podatny na zachowania sprzeczne z prawem, zmierzające, czy to do uniknięcia opodatkowania tym podatkiem, czy to do sprzecznego z prawem obniżenia obciążenia podatkowego z tytułu akcyzy, a niekiedy do prób wyłudzenia zwrotów tego podatku. W niniejszym komentarzu przedstawiamy poszczególne typy przestępstw i wykroczeń skarbowych akcyzowych.

G. Gębka, Koszty promocji gminy - skutki na gruncie VAT

Gminy jako podatnicy VAT przez wzgląd na wielość zadań i faktycznych działań, do których są zobowiązane oraz które wykonują, często znajdują się w sytuacjach problemowych dotyczących rozliczeń VAT. Część z kontrowersji dotyczy rozliczania wydatków związanych z promocją gminy i możliwości odliczania od nich podatku naliczonego. Kwestie te są różnie interpretowane także przez sądy administracyjne, które nie wypracowały do tej pory jednolitych poglądów w tym zakresie. W niniejszym komentarzu autor systematyzuje temat oraz dokonuje przeglądu związanych z nim interpretacji oraz orzecznictwa.

M. Gumola, Ł. Postrzech, Informacja o pojazdach samochodowych VAT-26 na przykładach

Podatnicy wykorzystujący w prowadzonej działalności pojazdy samochodowe niespełniające wymagań konstrukcyjnych uprawniających do pełnego odliczenia VAT są zobowiązani do składania w urzędzie skarbowym informacji VAT-26. W jakiej formie należy ją złożyć? W jakim terminie? Kiedy należy ją zaktualizować? Jakie mogą być konsekwencje niedopełnienia tych obowiązków? Odpowiedzi na wszystkie te pytania odnajdziecie Państwo w niniejszym poradniku.

T. Krywan, Jednolity Plik Kontrolny

1 lipca 2016 r. wejdą w życie przepisy dotyczące tzw. Jednolitego Pliku Kontrolnego. Jednolity Plik Kontrolny to format, w jakim przedsiębiorcy – na żądanie organów podatkowych – będą obowiązani przekazywać dane w przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych przy użyciu programów komputerowych. Wprowadzenie przepisów nakazujących przekazywanie takich danych w formacie Jednolitego Pliku Kontrolnego ma umożliwić organom podatkowym łatwiejsze kontrolowanie ksiąg podatkowych prowadzonych w formie elektronicznej, a w konsekwencji skrócenie czasu wykonywania kontroli.

T. Król, Odsetki za zwłokę na przykładach w postępowaniu podatkowym

W 2016 r. ustawodawca wprowadził szereg zmian w przepisach odnośnie odsetek za zwłokę. Mianowicie, od tego roku przy płatnościach zaległości uwzględnia się koszty upomnienia. Ważną nowością są również zasady płacenia odsetek od nienależnej nadpłaty albo zwrotu podatku. Przed nowelizacją niektóre sytuacje tu występujące nie były uregulowane w Ordynacji podatkowej i fiskus spierał się z podatnikami na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu z kodeksu cywilnego. Od 1 stycznia 2016 r. ustawodawca wskazał szczególne przypadki, kiedy prawo nakazuje zwrócić fiskusowi nienależne kwoty. W niniejszym poradniku autor kompleksowo omawia tę tematykę.

M. Milczarek, Wydatki w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Komentarz omawia zagadnienia związane z wydatkami w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasadach ich ustalania, wpłacania, rozliczania oraz skutkach nieuiszczenia zaliczki na wydatki.

M. Milczarek, Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Komentarz omawia kwestie związane ze zwolnieniem od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, skupiając się na kwestiach kręgu osób objętych zwolnieniem i zakresu tego zwolnienia.

M. Pogoński, 15% podatek CIT dla małych firm - projektowane zmiany

25 lutego 2016 r. na stronach RCL ogłoszony został projekt nowelizacji ustaw podatkowych, w tym ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Projektowana nowela dotyczy kilku zagadnień, a jednym z nich jest wprowadzenie nowej stawki podatkowej. Obok istniejącej obecnie 19% stawki podatkowej projektodawca zakłada wprowadzenie dodatkowej, obniżonej stawki w wysokości 15%. Nowe zasady miałyby obowiązywać od 1 stycznia 2017 r., niestety niektóre z nich budzą wątpliwości.

M. Soprych, Ewidencja księgowa korekty kosztów w związku ze zmianami w prawie podatkowym

Prawo bilansowe jest autonomiczne wobec prawa podatkowego. Oznacza to, że rozwiązania prawne przyjęte w ustawie podatkowej nie wpływają na zasady ewidencji wynikające z prawa bilansowego. Rodzi to szereg problemów. Niniejszy poradnik opisuje wpływ nowych regulacji w zakresie korekty kosztów podatkowych na księgi rachunkowe.

Linie orzecznicze

M. Pogoński, Bezpłatne wykonywanie obowiązków członka rady nadzorczej a przychód podatkowy banku

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przychodem z tytułu nieodpłatnego świadczenia w podatku dochodowym od osób prawnych jest wartość pracy jaką spółka otrzymuje od osób fizycznych bez ekwiwalentu. W praktyce powstają jednak wątpliwości czy o takim przychodzie podatkowym po stronie spółki kapitałowej można mówić także wówczas, gdy na jej rzecz wszyscy bądź niektórzy członkowie rady nadzorczej wykonują pracę bez wynagrodzenia. Problem ten dotyczy również banków, które jako spółki akcyjne bądź spółdzielnie zawsze posiadają organ nadzoru. Jak się okazuje kwestia ta jest różnie rozstrzygana przez organy interpretacyjne oraz orzecznictwo sądowe.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

Akcyza: dowód rejestracyjny nie decyduje o klasyfikacji pojazdu

Dowód rejestracyjny i zaświadczenie o badaniu technicznym nie są wiążące dla organów podatkowych w zakresie klasyfikacji pojazdów celem stwierdzenia, czy pojazd jest wyrobem akcyzowym. Tak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z 11 lutego 2016 r.
W przedmiotowej sprawie podatniczka złożyła wniosek o dokonanie rejestracji ww. pojazdu, jako samochodu ciężarowego, do którego dołączyła rachunek zakupu samochodu; niemiecki dowód rejestracyjny wraz z uwierzytelnionym jego tłumaczeniem na język polski, z którego wynikało, że ww. pojazd to samochód ciężarowy. Dołączyła też zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z "Dokumentem identyfikacyjnym pojazdu", w którym wskazano, że ww. pojazd jest samochodem ciężarowym wielozadaniowym.

Starosta czasowo zarejestrował ww. pojazd, jako samochód ciężarowy. Na potrzeby dokonania ustaleń w zakresie rodzaju pojazdu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego naczelnik urzędu celnego wystąpił jednak do autoryzowanego przedstawiciela samochodów marki z prośbą o przekazanie dodatkowych informacji. Otrzymał odpowiedź, że pojazd został wyprodukowany na rynek niemiecki w wersji osobowej. Poza tym otrzymał informację z Wydziału Międzynarodowej Pomocy Administracji, że przez blisko 11 lat samochód był zarejestrowany w Niemczech, jako samochód osobowy. Organ podatkowy określił więc podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym.

Podatniczka zarzuciła organowi podatkowemu nieprawidłową klasyfikację pojazdu, a sprawa trafiła do WSA w Szczecinie. Spór w sprawie dotyczył więc zakwalifikowania przez organ podatkowy przedmiotowego pojazdu do kodu CN 8703.

Sąd podzielił pogląd organu, że rozstrzygnięcie tego, czy dany samochód przeznaczony jest zasadniczo do przewozu osób, czy też do przewozu towarów, winno opierać się na jego cechach konstrukcyjnych, a nie na deklarowanym przez użytkownika sposobie wykorzystywania. Istotne w tym względzie jest przeznaczenie określonego pojazdu, jakie nadaje mu producent, który tworzy konstrukcję danego pojazdu zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. Należało więc uznać, że nabyty przez podatniczkę pojazd był samochodem, który służył zasadniczo do przewozu osób. Powyższe potwierdził fakt, że przedmiotowy pojazd był zarejestrowany w Niemczech, jako samochód osobowy. Sąd podkreślił, że producent już w fazie projektowania auta przesądza o jego zasadniczym przeznaczeniu. Wyposażając pojazd w punkty kotwienia tylnych siedzeń i pasy bezpieczeństwa dla tych siedzeń, projektując go w karoserii w pełni przeszklonej, a nadto nie montując stałej (trwałej) przegrody za przednim rzędem siedzeń nadaje pojazdowi zasadnicze przeznaczenie właśnie do przewozu osób. Nawet gdyby dokonano zmiany sposobu użytkowania wyprodukowanego uprzednio samochodu osobowego zmiany te nie skutkowałyby automatycznie zmianą dotychczasowego przeznaczenia samochodu. Dokonanie zmian konstrukcyjnych o charakterze nietrwałym, nie pozbawiłyby pojazdu elementów charakterystycznych dla samochodu osobowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Takiej oceny, zdaniem sądu, nie mogą zmienić również dokumenty urzędowe, jak choćby zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu, dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym, w których określono rodzaj pojazdu, jako samochód ciężarowy. Dowód rejestracyjny i zaświadczenie o badaniu technicznym nie są wiążące dla organów podatkowych w zakresie klasyfikacji pojazdów celem stwierdzenia, czy pojazd jest wyrobem akcyzowym, bowiem dla potrzeb podatku akcyzowego, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią wyłącznie postanowienia dotyczące Nomenklatury Scalonej Wspólnej Taryfy Celnej.
Wyrok WSA w Szczecinie z 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1331/15, LEX nr 1981444
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 8 marca 2016 r.

WSA: tylko producent rolny otrzyma zwrot akcyzy

Prawo do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego uzależnione jest od posiadania przez producenta rolnego gospodarstwa rolnego w dniu 1 lutego danego roku. Tak wskazał WSA w Opolu w wyroku z 10 lutego 2016 r.
Sprawa dotyczyła podatniczki, która zwróciła się do burmistrza o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego na cele produkcji rolnej. Składając wniosek o zwrot podatku akcyzowego, wykazała jednak w nim grunty rolne, które w dacie złożenia wniosku nie stanowiły już jej własności, albowiem umową darowizny z grudnia 2014 r. przekazała należące do niej grunty rolne synowi, w trybie przepisów ustawy o ubezpieczeniu rolników.

Burmistrz odmówił przyznania podatniczce zwrotu podatku akcyzowego wyjaśniając, że to uprawnienie przysługuje producentowi rolnemu. A to uzależnione jest od posiadania przez producenta rolnego na obszarze gminy gospodarstwa rolnego w dniu 1 lutego danego roku. Natomiast podatniczka w grudniu poprzedniego roku dokonała zbycia posiadanego gospodarstwa rolnego i obecnie jest wprawdzie podatnikiem podatku rolnego, ale wyłącznie w zakresie współwłasności nieruchomości o powierzchni 0,32 ha. Zdaniem burmistrza, podatniczka na dzień złożenia wniosku nie posiadała już statusu producenta rolnego.
Podatniczka, przyznając, że w dacie złożenia wniosku nie dysponowała gruntami rolnymi spełniającymi ww. normy, kwestionowała stanowisko co do konieczności spełnienia tegoż wymogu na dzień 1 lutego 2015 r. Jej zdaniem, istotnym dla nabycia prawa do zwroty akcyzy jest status z daty zakupu oleju napędowego.

Sprawa trafiła do WSA w Opolu. Zdaniem sądu, podatniczka nie miała racji. W realiach rozpoznawanej sprawy podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma ustalenie, z jakim momentem (datą) należy wiązać - w celu skorzystania z uprawnienia do zwrotu podatku - kryterium posiadania gospodarstwa rolnego, co z kolei determinuje ocenę o spełnieniu warunku producenta rolnego, jako podmiotu legitymowanego do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego.
Według sądu - z chwilą przekazania gospodarstwa na rzecz syna, to on stał się producentem rolnym, nabywając tym samym prawo do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego w trybie przewidzianym w omawianej ustawie. Konstrukcja ustawy o zwrocie podatku akcyzowego uzależnia bowiem prawo do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego od posiadania przez producenta rolnego gospodarstwa rolnego w dniu 1 lutego danego roku. Jedynie producentowi rolnemu posiadającemu gospodarstwo rolne w dniu 1 lutego danego roku przysługuje prawo do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego. Tego zaś warunku podatniczka nie spełniła, a tym samym nie była producentem rolnym.

Wyrok WSA w Opolu z 10 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Op 598/15, LEX nr 1980717
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 4 marca 2016 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

MF wyjaśnia przepisy dotyczące podatku bankowego
Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 3 marca 2016 r., PK1.8201.1.2016, LEX nr 299981

Minister finansów wydał interpretację ogólną w sprawie stosowania przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej przepisów ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, w zakresie określenia podstawy opodatkowania, definicji podatnika, ustalania powiązań między zakładami ubezpieczeń, reasekuracji lub instytucjami pożyczkowymi.

Zgodnie z ustawą, podstawą opodatkowania jest nadwyżka sumy wartości aktywów podatnika, wynikająca z zestawienia obrotów i sald, ustalonego na ostatni dzień miesiąca na podstawie zapisów na kontach księgi głównej. Minister wskazał, że przedmiotowe zestawienie będzie zawierało obroty i salda poszczególnych kont składników aktywów oraz kont je korygujących powstałych z pionowego podziału tych kont aktywów (np. środki trwałe i umorzenie środków trwałych, należności i odpisy aktualizujące wartość należności/rezerwy). A zatem, przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych powinny być uwzględnione wartości aktywów ustalone na podstawie sald wszystkich ww. kont.
Minister finansów wyjaśnił ponadto wątpliwości dotyczące tego, czy podatnikami w rozumieniu ustawy są pracodawcy, którzy udzielają pożyczek swoim pracownikom ze środków obrotowych lub środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zdaniem ministra, nie są oni instytucją pożyczkową, która będzie podlegała podatkowi od niektórych instytucji finansowych.

Wątpliwość interpretacyjną mogą wg ministra budzić użyte w ustawie określenia: podatnik zależny, współzależny pośrednio lub bezpośredni oraz to, jak określać powiązania między nimi i jakie kryterium należy przyjąć, by dany podatnik mógł prawidłowo określić podstawę opodatkowania. Wykładnia w tym przypadku powinna bazować na definicjach zawartych w ustawie o rachunkowości lub standardach rachunkowości stosowanych przez podatnika na podstawie art. 2 ust. 3 tej ustawy, w kwestiach dotyczących jednostek powiązanych, zależnych, współzależnych.

W przepisach ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, regulacje dot. określenia podstawy opodatkowania obejmują podatników zależnych lub współzależnych pośrednio lub bezpośrednio od jednego podmiotu lub grupy podmiotów powiązanych ze sobą, bez dolnego progu wielkości posiadanych udziałów, akcji lub głosów. W związku z powyższym należy przyjąć, że każde (w tym pośrednie) powiązanie kapitałowe między podatnikami powinno być uwzględniane przy określaniu powiązań, o których mowa w tych przepisach.

Ustawa nie precyzuje sposobu rozliczania tzw. kwoty wolnej (2 mld zł) przez podatników, których podstawa opodatkowania ustalana jest w sposób łączony, zatem posiadają oni dowolność w tym zakresie. Niemniej jednak, w opinii ministra finansów, zasadnym sposobem rozliczania tzw. kwoty wolnej od podatku między podmiotami powiązanymi jest rozwiązanie, zgodnie z którym kwota wolna powinna być przypisana i rozliczana pomiędzy tymi podmiotami proporcjonalnie do posiadanych przez nie aktywów, składających się na łączną podstawę opodatkowania, po uwzględnieniu proporcjonalnego udziału aktywów każdego z podatników w ogólnej kwocie aktywów do opodatkowania.

Opracowanie: Jolanta Mazur, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 9 marca 2016 r.

PIT: nie ma podatku od odszkodowania za dyskryminację w zatrudnieniu
Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 25 lutego 2016 r., sygn. IPTPB2/4511-807/15-2/IL, LEX nr 300366

Odszkodowanie za naruszenie zasad równouprawnienia w zatrudnieniu korzysta ze zwolnienia z opodatkowania w PIT. Tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 25 lutego 2016 r.
Sprawa dotyczyła zwolnienia z opodatkowania odszkodowania za naruszenie zasad równouprawnienia w zatrudnieniu. Chodziło o podatniczkę, której sąd rejonowy (a później także i okręgowy) zasądził od pracodawcy odszkodowanie za naruszenie zasady równouprawnienia w zatrudnieniu w wysokości 10 tys. zł. Pracodawca wypłacił odszkodowanie przekazując z zasądzonej kwoty podatek do urzędu skarbowego w kwocie 1800 zł, stąd wynagrodzenie netto wg pracodawcy wyniosło 8200 zł.
Podatniczka zapytała fiskusa, czy zasądzone odszkodowanie za naruszenie zasad równouprawnienia w zatrudnieniu podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, a w konsekwencji czy pracodawca słusznie przekazał podatek w wysokości 18% do urzędu skarbowego.

Sama podatniczka twierdziła, że odszkodowanie to na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT jest zwolnione opodatkowania. Podatniczka twierdzi, że pracodawca nieprawnie pobrał z zasądzonego na jej rzecz odszkodowania kwotę 1800 zł na poczet podatku do urzędu skarbowego.

Fiskus zgodził się co do zwolnienia. Wskazał jednak dla niego inną podstawę prawną. Zdaniem fiskusa, zasądzone wyrokiem sądowym odszkodowanie z tytułu nierównego traktowania jest przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, gdyż wypłata tegoż świadczenia miała swe źródło w łączącym podatniczkę z pracodawcą stosunkiem pracy. Jednakże przychód ten korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, gdyż zasady ustalania tego odszkodowania wynikają z przepisów Kodeksu pracy. Zatem, uzyskując przychód, który korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, na podatniczce nie ciąży obowiązek podatkowy z tego tytułu, a pracodawca wypłacający odszkodowanie nie jest zobowiązany do obliczenia, poboru i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconej kwoty. Natomiast przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT w rozpatrywanej sprawie w ogóle nie znajdzie zastosowania.
Odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu naruszenia przez pracodawcę zasady równouprawnienia w zatrudnieniu, nawet jeśli otrzymywane jest na podstawie wyroku bądź ugody sądowej, nie będzie objęte dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, gdyż zasady jego ustalania zostały wprost określone w ustawie.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 18 marca 2016 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
Nowości w aktualizacji MARZEC 2016
środa, 02 marca 2016 13:29

Oddając aktualizację Marzec 2016,

Informujemy, że do LEX Administracja Skarbowa dołączyliśmy następującą zawartość:

Komentarz książkowy

Sz. Parulski, Akcyza. Komentarz, wyd. III WK 2016

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym obowiązuje już prawie 7 lat. Jej wejście w życie stanowiło istotny krok w kierunku poprawy przepisów akcyzowych w Polsce. Przede wszystkim ustawa stała się mniej ramowa, a rozporządzenia wykonawcze do niej bardziej uporządkowane. Niestety, tak jak każda ustawa podatkowa, przez ten czas podlegała ona kilkudziesięciu zmianom. W niniejszym komentarzu przy analizie poszczególnych przepisów zostały przedstawione wszystkie zmiany ustawy akcyzowej, jakie weszły w życie 1 stycznia 2016 r. w ramach deregulacyjnej ustawy akcyzowej. Oprócz zmian ustawy Ministerstwo Finansów dokonało zmiany części rozporządzeń wykonawczych. W komentarzu przedstawione są zmiany przepisów wykonawczych w takim zakresie, jak było to możliwe ze względu na toczące się w Ministerstwie Finansów prace nad ostateczną wersją rozporządzeń wykonawczych. Niemniej jednak należy jasno wskazać, że gros wprowadzanych rozwiązań poprawi sytuację podatników akcyzy, nawet jeżeli będzie się to wiązało z koniecznością wprowadzenia zmian również po ich stronie. Należy tylko mieć nadzieję, że Ministerstwo Finansów nie poprzestanie na tej jednej deregulacji i wzorem Ministra Gospodarki będzie trwale pracowało nad doskonaleniem regulacji akcyzowych. Jest bowiem jeszcze wiele obszarów, które trzeba udoskonalić, ale na razie Ministerstwo Finansów i organy podatkowe nie są na to gotowe. Reasumując, niniejszy komentarz przedstawia nie tylko obecnie obowiązujące przepisy, ale również ich ewolucję. Stanowi on przedstawienie bogatego doświadczenia akcyzowego, jakie zebrałem podczas współpracy z podatnikami akcyzy ze wszystkich branż przemysłu i handlu. Mam nadzieję, że komentarz będzie zawierał praktyczne wskazówki przydatne nie tylko doradcom podatkowym i prawnikom, ale przede wszystkim podatnikom, organom podatkowym oraz sędziom.

Komentarze praktyczne

S. Liżewski, Zmiany w strukturze kwoty wolnej od podatku – projekt zmian w PIT

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało konieczność zmiany ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – dalej u.p.d.o.f. Przede wszystkim zmianie powinna ulec skala podatkowa.

M. Gumola, Notariusze jako płatnicy PCC


Od 1 stycznia 2016 r. weszły w życie zmiany dotyczące płatników podatku od czynności cywilnoprawnych. Dokonana ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw nowelizacja art. 10 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych – dalej u.p.c.c. doprowadziła do modyfikacji zakresu i form realizacji obowiązków notariuszy jako płatników PCC, a także zasad ponoszenia przez nich odpowiedzialności za niepobranie podatku. Konsekwencją tych zmian było również zastąpienie z dniem 1 stycznia 2016 r. dotychczasowego rozporządzenia wykonawczego do ustawy nowym rozporządzeniem w sprawie sposobu pobierania i zwrotu PCC.

T. Krywan, Dotacje a skutki podatkowe w CIT

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych otrzymują często różnego rodzaju dotacje. Zdarza się, że są one wypłacane w formie refundacji, a to z kolei wiąże się z korektą kosztów. Jeszcze do niedawna niejasne było, czy powinna być ona dokonana wstecz - jak twierdziły organy podatkowe, czy też na bieżąco - jak uznawały sądy. Sprawę jednoznacznie wyjaśnił NSA w uchwale z grudnia 2015 r. Co powiedział? O tym poniżej. Ponadto, przypominamy, które dotacje korzystają ze zwolnienia podatkowego oraz na jakich zasadach podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu.

T. Krywan, Płatność gotówką tylko do 15.000 zł – projekt zmian w PIT oraz CIT

W dniu 26 stycznia 2016 r. opublikowany został projekt (z dnia 21 stycznia 2016 r.) ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Projekt ten przewiduje obniżenie limitu wartości transakcji obligującego do – w przypadkach, gdy stronami transakcji są przedsiębiorcy – ich dokonywania za pośrednictwem rachunku bankowego oraz przepisy wyłączające możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem tego obowiązku.

T. Krywan, Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania - projekt ustawy

Minister Finansów powrócił do pomysłu wprowadzenia klauzuli przeciwko podwójnemu opodatkowaniu. Efektem czego w dniu 29 grudnia 2015 r. opublikowany został projekt z dnia 23 grudnia 2015 r. ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

T. Krywan, Zawiadomienia o wyborze formy opodatkowania złożone poprzez CEIDG będą wiążące - zmiany w PIT

Z dniem 19 maja 2016 r. zostaną znowelizowane niektóre przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – dalej u.p.d.o.f. Zmiany dotyczyć będą przepisów o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów (tj. przeniesione do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostaną niektóre przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów – dalej r.p.k.p.r.) oraz zwiększenia liczby zawiadomień, które mogą być dokonywane w ramach wniosku CEIDG-1. Zmiany te wprowadza ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw.

K. Lasiński-Sulecki, APA po zmianach od 1 stycznia 2016 r.

W ramach dużej nowelizacji ordynacji podatkowej zmieniono przepisy dotyczące porozumień w sprawie ustalania cen transakcyjnych (Advance Pricing Agreements – APA). Zmiany mają służyć m.in. usunięciu wątpliwości interpretacyjnych i lepszemu skorelowaniu terminologicznemu ordynacji podatkowej z przepisami ustaw o podatkach dochodowych.

Ł. Matusiakiewicz, Przyspieszony zwrot VAT krok po kroku

Każdy podatnik oczekujący na zwrot VAT chciałby otrzymać go w jak najkrótszym terminie. Jednak, czy każdy podatnik może liczyć na skrócenie podstawowego terminu? Niestety nie, a zagadnienie to od lat wywołuje wiele emocji. Jeśli chcesz się przekonać, czy przyspieszenie zwrotu będzie możliwe w twoim przypadku oraz jakie warunki musisz w tym celu spełnić, przeczytaj poniższy poradnik.

Ł. Matusiakiewicz, Skarga na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT po nowelizacji PPSA

Nowelizacja przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r., może prowadzić do sytuacji, że z sądowej kontroli legalności rozstrzygnięć organów podatkowych wyłączone zostaną postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT, wydane na etapie kontroli podatkowej, postępowania podatkowego bądź postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy kontroli skarbowej. Powstaje zatem m.in. pytanie, czy nie nastąpiło pogorszenie sytuacji podatników.

Linie orzecznicze

K. Janczukowicz, Odsetki od kredytu na wypłatę dywidendy jako koszty uzyskania przychodów spółki kapitałowej

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Czy wydatki, które poniosła spółka z o.o. albo spółka akcyjna na pozyskanie kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidend wspólnikom, mieszczą się w tym określeniu? Innymi słowy, czy można je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Ł. Matusiakiewicz, Znaczenie zawiadomienia o postępowaniu karnym skarbowym dla przedawnienia zobowiązań podatkowych

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Przy czym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego najpóźniej z upływem terminu przedawnienia oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Samo zawiadomienie, o którym mowa wyżej, może mieć istotne znaczenie dla kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wydaje się jednak, że sądy nie są zgodne co do tego, jak daleko powinny iść wymagania formalne i treściowe dla wskazanego zawiadomienia.

Orzecznictwo

Z przyjemnością informujemy, że z każdą aktualizacją powiększamy liczbę dostępnych w naszej bazie orzeczeń sądów krajowych i europejskich oraz orzeczeń administracji. Chcielibyśmy zwrócić Państwa szczególną uwagę na następujące orzeczenia, dołączone do programu w bieżącej aktualizacji.

CIT: wydatków na zwrot kosztów pomocy prawnej spółka nie wrzuci w koszty

Wydatki spółki na koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego, do których zwrotu spółka została zobowiązana na podstawie wyroku lub ugody sądowej, związane z dochodzeniem przez jej pracowników roszczeń przeciwko spółce, wynikających z wypadków przy pracy lub niezdolności do pracy, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Tak wskazał NSA w wyroku z 13 stycznia 2016 r.

Spór w niniejszej sprawie koncentrował się na odpowiedzi na pytanie, czy koszty pomocy prawnej świadczonej na rzecz osób występujących z roszczeniami można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, czy też nie można.

Sprawa dotyczyła spółki, przeciwko której z roszczeniami wystąpili jej poszkodowani w wypadkach pracownicy. Były to roszczenia o:
- zwrot kosztów leczenia, które były niezbędne w związku z wypadkiem przy pracy,
- zapłatę kwot niezbędnych dla przygotowania do wykonywania innego zawodu,
- przyznanie tzw. renty wyrównawczej,
- przyznanie jednorazowego odszkodowania,
- zadośćuczynienie za doznaną krzywdę spowodowaną wypadkiem przy pracy.

Ponieważ spółka przegrała postępowania sądowe dotyczące tych roszczeń, to musiała także pokryć koszty pomocy prawnej świadczonej na rzecz pracowników. Spółka uznała, że wydatki te stanowią koszty uzyskania przychodu, albowiem mają charakter definitywny, a także zostały należycie udokumentowane. Wydatki te pozostają również w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością.

Fiskus się nie zgodził. Uznał, że koszty pokrycia kosztów pomocy prawnej świadczonej na rzecz osób występujących z roszczeniami należy wyłączyć z kosztów podatkowych strony, jako wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa trafiła ostatecznie do NSA. Zdaniem sądu, fiskus ma rację. Wydatki spółki na "koszty pomocy prawnej" związane z dochodzeniem przez swoich pracowników roszczeń w związku ze wskazanymi zdarzeniami nie stanowią kosztów uzyskania przychodu w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Według sądu wydatków tych nie można uznać za koszty uzyskania przychodów z kilku powodów. Przede wszystkim poniesienie tych wydatków przez spółkę jest formą dolegliwości finansowej z tytułu przegrania procesu sądowego. Zatem są to pewnego rodzaju dolegliwe dla Spółki wydatki i nie przynoszą jej przychodu. Wydatki te są ściśle powiązane z dochodzeniem roszczeń przez pracowników, ale są kosztami postępowania sądowego, nie zaś opodatkowanej działalności Spółki.

Poza tym wydatki stanowiące koszty pomocy prawnej pracowników spółki niewątpliwie nie mają bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą spółki. Istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy spornymi wydatkami a przychodem spółki można byłoby ewentualnie rozważyć, gdyby spółka prowadziła działalność gospodarczą polegającą na profesjonalnym świadczeniu usług prawniczych, ale tak nie jest bo spółka prowadzi działalność produkcyjną.

Sąd zwrócił też uwagę, że dla porównania własne koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego ponoszone bezpośrednio przez spółkę w związku ze sprawami pracowniczymi prowadzonymi przeciwko niej są konsekwencją ryzyka gospodarczego. Wydatki te są ponoszone w celu zachowania źródła przychodu. Spółka w ten sposób broni swoich praw, jak każdy pozwany w procesach sądowych.

Wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 2500/13, LEX nr 1955363
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 9 lutego 2016 r.

PIT: nabycie to także wytworzenie

Podatnik, który obejmie udziały w spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci autorskich praw majątkowych do metodologii przeprowadzania transakcji internetowych, ma nie tylko przychód, lecz także koszt. Tak wynika z wyroku NSA z 16 grudnia 2015 r.

W przedmiotowej sprawie fiskus określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe z tytułu objęcia udziałów w spółce mającej osobowość prawną w zamian za wkład niepieniężny w postaci autorskich praw majątkowych do metodologii przeprowadzania transakcji internetowych.

Podatnik natomiast wcześniej z tego tytułu złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu, w którym zadeklarował przychód z tytułu objęcia udziałów w spółce, podwyższone 50 proc. koszty uzyskania tego przychodu i dochód. Zdaniem fiskusa, pojęcie "nabycia", użyte w art. 22 ust. 1e pkt 3 ustawy o PIT, należy utożsamiać z "nabyciem od innych podmiotów", wykluczając uznanie za koszty w rozumieniu powołanego przepisu wydatki (koszty) poniesione w związku z wytworzeniem utworu, który staje się później przedmiotem wkładu wnoszonego do spółki, a w konsekwencji powoduje powstanie przychodu u autora. Zdaniem fiskusa, wytworzenie przedmiotu wkładu nie generowało u podatnika żadnych kosztów uzyskania przychodów mogących pomniejszać przychód, w związku z czym powstał dochód równy przychodowi.

Sprawa trafiła do NSA. Zdaniem sądu, fiskus nie miał racji. Sąd zwrócił uwagę na to, że interpretując to pojęcie, trzeba odwołać się do znaczenia przypisywanego im w innych unormowaniach ustawowych, uwzględniając w szczególności konstrukcje prawa cywilnego. Według sądu, znaczenie leksykalne tego określenia nie sprowadza się jedynie do "nabycia od kogoś", ale obejmuje również zwroty "zyskiwać coś" albo "zrobić coś". Ponieważ zaś kwestia powstania prawa majątkowego w postaci majątkowych praw autorskich unormowana jest w przepisach prawa autorskiego, będącego – w odniesieniu do tworzenia, zbywania i korzystania z praw autorskich – częścią prawa cywilnego, więc przy braku samodzielnej regulacji tego zagadnienia w przepisach prawa podatkowego, niezbędne jest uwzględnienie ustaleń doktryny tej gałęzi prawa. Przyjęcie rozumowania fiskusa prowadziłoby, zdaniem sądu, do dyskryminacji twórców rozporządzających swoimi autorskimi prawami majątkowymi przez wniesienie ich jako wkładu do spółki w stosunku do tej grupy twórców, którzy rozporządzaliby identycznymi prawami poprzez ich sprzedanie. W lepszej sytuacji znalazłby się też twórca praw majątkowych i kupujący te prawa od twórcy, który następnie wniósłby te prawa jako aport do spółki. Twórca obniżyłby przychód uzyskany ze sprzedaży o zryczałtowane 50% koszty na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, a kupujący i następnie wnoszący wkład do spółki obniżyłby przychód o koszty, to jest o cenę zapłaconą twórcy za nabycie prawa.

Wyrok NSA z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2839/13, LEX nr 1940009
Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Data publikacji: 18 stycznia 2016 r.

Pisma urzędowe

Pragniemy zwrócić Państwa szczególną uwagę na wybrane pozycje spośród dołączonych w niniejszej aktualizacji pism urzędowych.

MF wyjaśnił, jak rozumieć pojęcie „unicestwienie udziałów"
Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 22 stycznia 2016 r., DD5.8201.15.2015.KSM, LEX nr 294682

Sposób określenia proporcji, w jakiej unicestwieniu uległy posiadane przez wspólnika spółki dzielonej udziały, nie jest zależny od tego, czy zmniejszeniu ulegnie ilość posiadanych przez tego wspólnika udziałów, ich wartość nominalna, czy wartość nominalna posiadanego udziału - wyjaśnił Minister Finansów w interpretacji ogólnej z 22 stycznia 2016 r.

Nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce prawa handlowego skutkuje nabyciem przez podmiot stający się jej wspólnikiem praw inkorporowanych przez te udziały (akcje) - praw majątkowych oraz praw korporacyjnych. Jak wynika z ustaw o podatkach dochodowych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez podatnika na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce w momencie ich poniesienia. Wydatki takie są bowiem kosztem uzyskania przychodów dopiero z momentem odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji).

Możliwe są sytuacje, kiedy do odpłatnego zbycia udziałów (akcji) nie dochodzi, bowiem np. spółka ulega likwidacji lub udziały (akcje) spółki podlegają umorzeniu lub z mocy prawa wygasają prawa wynikające z udziałów (akcji) oraz sytuacje, w których nieodwracalnie zmniejsza się wartość lub ilość posiadanych przez wspólnika udziałów (akcji). Sytuację, w której prawa inkorporowane przez udział lub udziały (akcje) wygasają lub podlegają ograniczeniu w doktrynie oraz w orzecznictwie określa się mianem „unicestwienia” takich udziałów (akcji), przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż w przepisach Kodeksu spółek handlowych pojęcie to nie występuje.

W przypadku podziału spółki, w której podatnik posiada udziały (akcje), dochodzi do modyfikacji, w tym do zmniejszenia praw tego podatnika inkorporowanych przez posiadane przez niego udziały (akcje) tej spółki. Podział spółki powoduje bowiem, iż własność całości lub części majątku takiej dzielonej spółki przechodzi na własność innej lub innych spółek. Jeżeli podział dotyczy całości majątku spółki dzielonej, spółka ta podlega rozwiązaniu i wykreśleniu z rejestru. Konsekwencją tego jest zaś to, że wygasają (ulegają unicestwieniu) wszelkie prawa inkorporowane przez udział lub udziały (akcje) takiej spółki. W takiej jednak sytuacji, wspólnik taki ma - co do zasady - prawo do uzyskania majątkowej „rekompensaty” w postaci praw udziałowych w spółce (w spółkach) przejmującej majątek spółki dzielonej. Dokonując następnie odpłatnego zbycia tak uzyskanych udziałów (akcji), podatnik może zaliczyć do swoich kosztów uzyskania przychodów poniesione przez niego koszty na nabycie (objęcie) udziałów (akcji) w spółce podzielonej.

Poniesione wydatki na nabycie (objęcie) udziałów w spółce dzielonej podlegają przypisaniu do wydatków „na nabycie lub objęcie” tych udziałów oraz do wydatków „na nabycie lub objęcie” udziałów (akcji) w spółce przejmującej „w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego wspólnika wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem; pozostała część kwoty tych wydatków stanowi koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie”.

Zdaniem ministra finansów, proporcję tę podatnik winien stosować niezależnie od tego, czy zmniejszeniu w wyniku podziału ulegnie u tego podatnika ilość posiadanych przez niego udziałów (akcji) w spółce dzielonej, a tym samym - łączna wartość nominalna tych udziałów (akcji), wartość nominalna posiadanych udziałów (akcji) w spółce dzielonej, bez zmniejszania ilości tych udziałów (akcji), a tym samym - suma ich wartości nominalnej, zarówno wartość nominalna posiadanych udziałów (akcji) w spółce dzielonej, jak i ich ilość, czy wartość nominalna posiadanego udziału (jeżeli wspólnik może mieć tylko jeden udział). Tylko bowiem taka wykładnia odpowiada systemowemu rozumieniu pojęcia „unicestwienie udziałów (akcji)” i zapewnia równe traktowanie podmiotów, niezależnie od wynikającej z umowy (statutu) spółki oraz z Kodeksu spółek handlowych i przyjętej przez wspólników koncepcji podziału praw inkorporowanych przez udział lub udziały (akcje) danej spółki.

Opracowanie: Jolanta Mazur, RPE WK
Źródło: www.mf.gov.pl, stan z dnia 4 lutego 2016 r.

Ryczałt od wygranej nie dla przedsiębiorcy
Interpretacja indywidualna Ministra Finansów z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt DD9.8220.2.150.2015.JQP, LEX nr 294520

Dochód z tytułu wygranej podlega opodatkowaniu według tych samych zasad co dochód z prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Tak wskazał Minister Finansów w interpretacji zmieniającej z 12 stycznia 2016 r.

Sprawa dotyczyła skutków podatkowych z tytułu otrzymania nagrody rzeczowej w ramach działalności gospodarczej. Chodziło o przedsiębiorcę, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług remontowo-budowlanych. Przedsiębiorca płaci podatek liniowy. W ramach zorganizowanej przez bank loterii promocyjnej wygrał samochód. Zgodnie z regulaminem podatek z tytułu otrzymanej nagrody obciąża nagradzanego, jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Powstało pytanie jak w takiej sytuacji rozliczyć podatek dochodowy od otrzymanej nagrody i czy od takiego środka trwałego można w kosztach uzyskania przychodu ująć amortyzację. Sam przedsiębiorca uważa, że wartość nagrody uzyskanej w ramach loterii promocyjnej winno się zaliczyć do pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednakże z uwagi na losowość wygranej, przychód taki będzie opodatkowany 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał to stanowisko za prawidłowe. Minister finansów zmienił jednak tą interpretację, uznając, że dochód (przychód) z tytułu wygranej podlega opodatkowaniu według tych samych zasad jak dochód z prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. W takim przypadku nie ma zastosowania przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, przewidujący 10% zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową.

Opracowanie: Michał Malinowski, RPE WK
Źródło: www.nsa.gov.pl, stan z dnia 9 lutego 2016 r.

Redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX

 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 3 4 5 6 7 następna > ostatnia >>

Strona 1 z 7